II SA/Bd 896/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. w przedmiocie niewykonania przez Burmistrza Miasta i Gminy S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt. II SAB/Bd 174/13 oddala skargę. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt II SAB/Bd 174/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zobowiązano Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzono od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Akta sprawy po wyroku Sądu zostały przekazane do organu w dniu [...] czerwca 2014r. (k- 1 akt administracyjnych z pieczęcią wpływu). Po przekazaniu akt, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014r., organ poinformował skarżącego o przekazaniu jego wniosku według właściwości do Starostwa Powiatowego (k- 2). W ten sposób organ wyzbył się sprawy. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2014r. (k-5) Starosta przekazał według właściwości sprawę do Burmistrza Miasta i Gminy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. (k- 6) organ na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania . W piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. (k-96) skarżący wezwał organ do wykonania wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2014r. Z uwagi na spór kompetencyjny, wnioskiem z dnia [...] maja 2015r., Burmistrz Miasta i Gminy, w związku z wystąpieniem przez Z. S. do Starosty Powiatowego pismem z dnia [...] marca 2015 r. o oddanie nieruchomości – działki nr [...], zwrócił się Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Starosta, zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., przekazał pismo Burmistrzowi Miasta i Gminy uznając, że właściwym w sprawie oddania nieruchomości jest Burmistrz. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Burmistrz wezwał Z. S. do wskazania nieruchomości, której zwrotu żąda, wskazując, że w ewidencji dotyczącej miasta nie figuruje nieruchomość o nr ew. [...]. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2015 r. Z. S. stwierdził, że działka miała nr [...]. Dodał, że żąda zwrotu nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Burmistrz ustalił, że przejęcie nieruchomości nastąpiło zarządzeniem Naczelnika Gminy, nr [...], z dnia [...] marca 1980r., na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216 ze zm.). Stwierdził, że art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) wskazuje, jako organ właściwy do wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, o zwrocie odszkodowania i zwrocie nieruchomości zamiennej, a także o rozliczeniach z tytułu zwrotu, starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Przepis ten ma również zastosowanie do zwrotu nieruchomości, w przypadku ich przejęcia lub nabycia na rzecz Skarbu Państwa na podstawie m.in. ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. W tej sytuacji Burmistrz wniósł o wskazanie Starosty jako organu właściwego. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Z. S. zwrócił się o jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W odpowiedzi na wniosek Starosta stwierdził, że podtrzymuje swoje stanowisko, według którego, w sprawie z wniosku Z. S. o zwrot działki nr [...] właściwy jest Burmistrz Miasta i Gminy. Ustalił, że powyższa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem Naczelnika Gminy, nr [...], z dnia [...] marca 1980 r., w sprawie ustalenia granic terenów budowlanych przejmowanych na cele budownictwa mieszkaniowego we wsi, wydanym na podstawie art. 8, 9 ust. 3 i 13 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 1970 r. w sprawie zasad przejmowania terenów budowlanych na obszarach wsi. Grunty zostały następnie podzielone i przeznaczone dla zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Część wydzielonych działek stanowi obecnie własność osób fizycznych, po dokonaniu sprzedaży aktami notarialnymi, zaś grunty pod drogami stanowią własność Gminy. Starosta odnotował jeszcze, że postanowieniem Naczelnika Gminy, z dnia [...] stycznia 1984 r., ustalono odszkodowanie za wywłaszczone działki nr [...] i [...]. Starosta przytoczył dalej treść art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika właściwość starosty w sprawach zwrotu nieruchomości. Jednak po analizie materiału dowodowego uznał, że okoliczności faktyczne i prawne wskazują na brak możliwości fizycznego zwrotu nieruchomości, której zwrotu domaga się Z. S. Niemożliwe jest także orzekanie o odszkodowaniu za nią, gdyż zostało ono ustalone decyzją Naczelnika z dnia [...] czerwca 1983 r., nr [...]. Starosta przywołał treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną wyżej okolicznością. Starosta podsumował, że nie ma podstaw prawnych do rozpatrywania wniosku o zwrot nieruchomości, ponieważ zwrot nie jest możliwy. Z tego powodu uważa się za organ niewłaściwy do jego rozpatrywania. Postanowieniem z dnia 28 października 2015, sygn. I OW 113/15 NSA po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy a Starostą w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. S. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wskazał Starostę jako organ właściwy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z wniosku Z. S. z dnia [...] marca 2015 r., doprecyzowanego pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., wynika, że domaga się on zwrotu nieruchomości. Nieruchomość ta została przejęta na własność Państwa na podstawie art. 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216 ze zm.). Sprawa o zwrot takiej nieruchomości jest rozstrzygana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 216 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio m.in. do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Częścią rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami jest art. 142. Zgodnie zaś z art. 142 ust. 1, o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. Oznacza to, że w niniejszej sprawie właściwy jest Starosta. O tym, czy zachodzą pozytywne przesłanki zwrotu nieruchomości lub negatywne przesłanki takiego zwrotu, w tym przypadku upatrywane przez Starostę w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozstrzyga właściwy organ w drodze decyzji po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Załatwienie sprawy administracyjnej, w tym także sprawy zwrotu nieruchomości przejętej na własność Państwa na podstawie art. 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, nie może nastąpić poprzez wyartykułowanie przez organ odmowy uznania swojej właściwości do załatwienia sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] Starosta odmówił zwrotu wnioskowanej nieruchomości. Z. S., w piśmie z dnia [...] czerwca 2016r. wezwał Burmistrza Miasta i Gminy do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt II SAB/Bd 174/13. Pismem z dnia [...] czerwca 2016r. w odpowiedzi na wezwanie do wykonania wyroku Burmistrz Miasta i Gminy stwierdził, że wszystkie postanowienia Sądu zawarte ww. wyroku zostały wykonane. Następnie skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku, w której jednocześnie zawarł wniosek o wymierzenie grzywny. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W motywach stanowiska organ opisał przebieg postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy istnieją podstawy do wymierzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt II SAB/Bd 174/13 w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku skarżącego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W treści skargi skarżący wniósł o wymierzenie organowi kary grzywny za niewykonanie wyroku. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał na brak aktywności organu po wyroku Sądu. Organ do dnia dzisiejszego nie wydał rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści cytowanego przepisu. Przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. stanowi, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi przewidzianej w tym przepisie jest "uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy". Zdaniem Sądu, jest to przesłanka formalna, której brak powoduje odrzucenie skargi. Warunek wezwania do wykonania wyroku został spełniony przez skarżącego poprzez złożenie pisma z dnia [...] czerwca 2016r. Skarga jest dopuszczalna. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sądu Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 4 lutego 2014r., sygn. akt II SAB/Bd 174/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzono od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] maja 2015r. Burmistrz Miasta i Gminy wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Postanowieniem z dnia 28 października 2015, sygn. I OW 113/15 NSA, po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy a Starostą w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. S. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wskazał Starostę jako organ właściwy w sprawie. W tym momencie skończyła się właściwość Burmistrza Miasta i Gminy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W niniejszej zaś sprawie obowiązek rozpoznania wniosków skarżącego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został przez ten organ zrealizowany, a zatem wniosek o ukaranie organu nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.