II SA/Bd 907/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2014r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta N. uznał W. G. – zwanego dalej skarżącym za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Od powyższej decyzji skarżący złożył pismem z dnia 27 maja 2014 r. odwołanie. Jednocześnie do Burmistrza Miasta N. pismem z dnia 27 maja 2014 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na powyższą decyzję. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. i w związku z czym uznało, że skarżona decyzja została doręczona 23 października 2013 r. (dowód: - zwrotne potwierdzenia odbioru z podwójnym awizo). Odwołanie złożył skarżący w dniu 2 czerwca 2014 r. (dowód: data na prezentacie). SKO podało, że zgodnie z zapisem art. 129 § 2 k.p.a. i pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzję doręczono w dniu 23 października 2013 r., zatem ostateczny termin do skutecznego wniesienia odwołania od niej upłynął w dniu 6 listopada 2013 r. Następnie SKO wskazało, że skarżący złożył w dniu 29 maja 2014 r. do organu pierwszej instancji podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako powód uchybienia terminowi skarżący przywołał okoliczność, że na adresie korespondencji organu pierwszej instancji do niego nie podano dopisku "skrytka pocztowa 21" a co było powodem nieotrzymania przez niego spornej decyzji. Jednocześnie alternatywnie podniósł, że powodem braku odbioru przez niego omawianego orzeczenia mogła też być jego choroba, a na co załączył dowody. W ocenie organu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.). Organ uznał, że wnoszący niniejsze odwołanie z uchybieniem terminu nie uprawdopodobnił, że tak duże uchybienie nastąpiło bez jego winy - w aktach znajduje się bowiem wcześniejsza korespondencja organu kierowana do skarżącego na adres tożsamy z adresem, pod jaki była wysłana decyzja stanowiąca przedmiot odwołania tzn. z pominięciem dopisku "skrytka pocztowa 21", a której to korespondencji odbiór pokwitował on własnoręcznym podpisem (np. zawiadomienie z dnia 3 września 2013 r. o wszczęciu postępowania czy też wezwanie z dnia 7 czerwca 2013 r.). Wbrew twierdzeniom implikowanym wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, a odnoszącym się do długotrwałej choroby - nie zostały też do niego załączone jakiekolwiek dowody. Zdaniem organu z uwagi na brak potwierdzenia przyczyn uchybienia terminu - nie istnieje obiektywnie możliwość weryfikacji siedmiodniowego terminu, jaki winien być zachowany dla skutecznego powoływania się na wskazane okoliczności. Zgodnie z art. 59 k.p.a. - o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych SKO uznał, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach - korzystając z dyspozycji art. 134 k.p.a. - zasadnym było zdaniem SKO stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to orzeczenie implikuje także negatywne stanowisko organu odwoławczego w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że o wydanej decyzji z [...] r. dowiedział się dnia 22 maja 2014 r. Podał również, że nie mieszka w N. od 2001 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż w niej zawartych. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Trzeba zauważyć, że czynności organu odwoławczego determinowane są przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowości. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminu wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., w dalszej zaś kolejności, w razie ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Formą załatwienia sprawy przywrócenia terminu jest postanowienie. Organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jeżeli nie została spełniona chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. W razie, gdy powyższe przesłanki zostały spełnione, organ jest zobowiązany do wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydanego przez organ administracji publicznej właściwy w sprawie przysługuje zainteresowanemu zażalenie. W razie zaś, gdy postanowienie wydał organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, zażalenie nie służy. Postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2, jest bowiem ostateczne. W tych okolicznościach SKO, jako organ odwoławczy, w pierwszej kolejności powinno rozpoznać sam wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przy uwzględnieniu przesłanek wynikających z treści art. 58 § 1 i § 2 kpa, szczegółowo ustosunkowując się do podniesionych we wniosku argumentów (patrz: wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014 r., I OSK 2972/12) Ustalenia organu odwoławczego w zakresie spełnienia okoliczności warunkujących przywrócenie terminu powinny odnosić się do wszystkich przesłanek wynikających z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a ocena w tym zakresie powinna być jednoznaczna. Zdaniem Sądu, Kolegium poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r., że "z uwagi na brak potwierdzenia przyczyn uchybienie terminu – nie istnieje obiektywnie możliwość weryfikacji siedmiodniowego terminu jaki winien być zachowany dla skutecznego powoływania się na wskazane okoliczności" nie zwolniło się z obowiązku kategorycznego ustalenia i stwierdzenia, czy w ocenie SKO termin ten został zachowany, czy też nie, a w szczególności z jaką (lub prawdopodobną) datą lub faktem Kolegium wiąże początek biegu siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Reasumując należy stwierdzić, że w przypadku wniesienia przez stronę odwołania z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, o którym mowa w art. 58 k.p.a., SKO we W. w pierwszej kolejności było zobowiązane wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu, a następnie – w zależności od treści ostatecznego postanowienia w tej sprawie – wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) lub rozpoznać sprawę merytorycznie. Mając wcześniejsze okoliczności na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.