II SA/Bd 91/14
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-07-16
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska, Jerzy Bortkiewicz, Wojciech Jarzembski, Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Małgorzata Włodarska, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie, gdy strona skarżąca podnosi zarzuty oparte na subiektywnym przekonaniu o braku bezstronności sędziów oraz zastrzeżeniach co do sposobu prowadzenia postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony, ponieważ argumentacja strony skarżącej nie wskazywała na istnienie obiektywnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Podniesienie zarzutów opartych jedynie na subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności lub zastrzeżeniach co do sposobu prowadzenia postępowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 PPSA. Sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom, a kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć powinno odbywać się poprzez kontrolę instancyjną.Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. D., złożyła wielokrotne wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej. Wnioski te były kierowane przeciwko różnym składom orzekającym, a strona podnosiła zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia postępowania i braku bezstronności sędziów. Sędziowie, których dotyczyły wnioski, składali oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia. Wnioski były kolejno oddalane przez WSA, a zażalenia strony na postanowienia o oddaleniu wniosków były oddalane przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza, sędziego WSA Wojciecha Jarzembskiego, sędziego WSA Leszka Tylińskiego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziów.
Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił pisma J. D. z dnia [...] stycznia 2014 r. i [...] lutego 2014 r. bez rozpoznania.
Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił pisma J. D. z dnia [...] marca 2014 r. i [...] marca 2014 r. bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej wniesione na zarządzenie sędziego WSA w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej wniesione na zarządzenie sędziego WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2014 r.
W dniu 4 listopada 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek J. D. o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Elżbiety Piechowiak.
Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak złożyła w dniu 5 listopada 2014 r. oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 18 ani art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od rozpoznawania sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie sędzia WSA Renata Owczarzak, sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Jarosław Wichrowski oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Elżbiety Piechowiak.
W dniu 15 stycznia 2015 r. do Sądu wpłynął wniosek J. D. o wyłączenie od orzekania sędzi WSA Renaty Owczarzak, sędziego WSA Grzegorza Saniewskiego, sędziego WSA Jarosława Wichrowskiego oraz zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r.
W dniu 21 stycznia 2015 r. sędziowie WSA, których dotyczy wniosek o wyłączenie złożyli oświadczenia, że w ich przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 18 ani art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od rozpoznawania sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Małgorzata Włodarska, sędzia WSA Joanna Brzezińska oddalił wniosek o wyłączenie sędziów: sędzi WSA Renaty Owczarzak, sędziego WSA Grzegorza Saniewskiego, sędziego WSA Jarosława Wichrowskiego.
W dniu 11 marca 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek J. D. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: sędzi WSA Anny Klotz, sędzi WSA Małgorzaty Włodarskiej, sędzi WSA Joanny Brzezińskiej oraz zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 2 lutego 2015 r. o odmowie wyłączenia sędziów od orzekania w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. oddalił zażalenie J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2014 r. o wyłączenie sędzi WSA Elżbiety Piechowiak.
W dniu 29 kwietnia 2015 r. sędziowie WSA, których dotyczy wniosek o wyłączenie złożyli oświadczenia, że w ich przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 18 ani art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od rozpoznawania sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie sędzia WSA Leszek Tyliński, sędzia WSA Wojciech Jarzembski, sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz oddalił wniosek o wyłączenie sędziów: sędzi WSA Anny Klotz, sędzi WSA Małgorzaty Włodarskiej, sędzi WSA Joanny Brzezińskiej.
W dniu 17 czerwca 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek J. D. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: sędziego WSA Leszka Tylińskiego, sędziego WSA Wojciecha Jarzembskiego, sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza oraz zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 11 maja 2015 r. o odmowie wyłączenia sędziów od orzekania w niniejszej sprawie.
W dniu 24 czerwca 2015 r. sędziowie WSA, których dotyczy wniosek o wyłączenie złożyli oświadczenia, że w ich przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 18 ani art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od rozpoznawania sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu.
Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy.
Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a., jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla niej, jak również uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (vide postanowienia NSA z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Zdaniem składu orzekającego argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziów: sędziego WSA Leszka Tylińskiego, sędziego WSA Wojciecha Jarzembskiego i sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie zarzutów opartych jedynie o subiektywne przekonanie skarżącej o braku bezstronności sędziów nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie, że sposób prowadzenia postępowania przez wymienionych sędziów budzi zastrzeżenia wnioskodawcy.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych- w odbiorze strony- rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie sędziego.
Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis).
Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło