II SA/Bd 910/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi B. W. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia przystanków komunikacyjnych będących własnością lub zarządzanych przez gminę postanawia: odrzucić skargę. [...][...] (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych będących własnością lub zarządzanych przez Gminę Miasto [...], udostępnianych dla Operatora i Przewoźników oraz w sprawie określenia warunków i zasad korzystania z tych obiektów, wnosząc o stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu w całości. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7 ust. 3 w zw. z art. 20 f pkt 1 ustawy o drogach publicznych, 2. art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie zbiorowym, 3. § 119 ust. 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawi warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 19 lipca 2021r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto strony zostały powiadomione o powyższym i Sąd zapewnił im możliwość wypowiedzenia się w sprawie. W dalszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), stanowiącym, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011r. - a więc dotyczy aktu podjętego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 r., poz. 935), co nastąpiło od 1 czerwca 2017 r. Wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje, zgodnie z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej, przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 466 ze zm.) – dalej: u.s.g. – w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W związku z tym Skarżący był zobowiązany do skierowania do Rady Miasta tego wezwania, a także do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest bowiem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, Nr 3, poz. 60) wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r., w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia Skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Jak wynika z powyższego, wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na opisaną na wstępie uchwałę Rady Miasta, a termin do wniesienia skargi liczyć należy od dnia doręczenia wzywającemu odpowiedzi organu, albo od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia w stanie prawnym przed 1 czerwca 2017 r. miała bowiem na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosował się do wezwania, zachodziła przesłanka do wniesienia skargi do sądu. W związku z tym Sąd był zobowiązany do sprawdzenia, czy przed wniesieniem skargi Skarżący wystąpił do Rady Miasta [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymagał przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. – w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. W rozpoznawanej sprawie wymóg ten nie został przez Skarżącego spełniony. Brak wyczerpania trybu zaskarżenia skutkuje uznaniem wniesionej skargi za niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w punktach od 1 do 5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wbrew stanowisku Skarżącego, powództwo negatoryjne jakie zostało wytoczone przed Sądem Rejonowym [...] w dniu [...] kwietnia 2021r. (data wpływu pozwu do Sądu Rejonowego) nie może być uznane za spełniające w/w warunek, gdyż skorzystanie z drogi postępowania cywilnego nie może być utożsamiane z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia - instytucją postępowania administracyjnego ściśle określoną w przepisach prawa administracyjnego. Wobec tego wniesioną skargę uznać należało za przedwczesną i w konsekwencji niedopuszczalną w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Warto też zasygnalizować, że dopuszczalne jest wniesienie kolejnej skargi na ww. uchwałę Rady Miasta [...] albowiem rozstrzygnięcie Sądu w postaci odrzucenia skargi nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby Skarżącemu wniesienie skargi powtórnie, tym razem poprzedzonej wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. E. Piechowiak J. Janiszewska-Ziołek K. Korycka