II SA/Bd 942/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 942/05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania E. B. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005r. powołując się na art. 90 d ust. 1, 7, 9, 11, 90 c ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2004r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2004r. nr 81 poz. 2781) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005r. nr [...] odmawiającą przyznania synowi wyżej wymienionej - A. B. stypendium szkolnego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. B. powołała się na trudną sytuację materialną - fakt wychowywania wspólnie z konkubentem syna z dochodów nie przekraczających 550 zł miesięcznie ( utraciła dotąd wykonywaną pracę sprzątaczki) oraz - ustosunkowując się do wskazanego przez tenże organ nie wykazania przez wnioskodawcę zameldowania na pobyt stały na terenie B. - podała, iż od 6 lat mieszka z synem u swej ciotki w B. na podstawie przedłużanej co 3 miesiące umowy najmu, co nie wymaga tego rodzaju zameldowania. Uzasadniając swą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, że przekroczone zostało przez trzyosobową rodzinę odwołującej się kryterium dochodowe uprawniające do wnioskowanego świadczenia wynoszące 948 zł (316 zł x 3), skoro z oświadczenia o dochodach wynika, iż wynoszą one 1200 zł miesięcznie. Nadto, jakkolwiek w toku postępowania odwoławczego strona przedłożyła umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. D. w B., to dotyczy ona okresu od 20 maja do 20 września 2005r., a zatem nie wykazała, że syn A. jest uczniem zamieszkującym na terenie B., czego wymaga uchwalony przez Radę Gminy regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o przyznanie jej synowi stypendium i podnosząc, podobnie jak w odwołaniu, iż ze skromnych dochodów trudno wyżyć jej rodzinie, a nadto, że ciotka wynajęła jej na okres czasowy mieszkanie bez zameldowania, gdyż nie miała gdzie mieszkać, co w każdej chwili jest w stanie udokumentować. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wywodząc między innymi, że dodatkową przesłanką do odmowy przyznania stypendium szkolnego jest fakt zameldowania A. B. na pobyt stały w gminie N. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Oznacza to, że poza oceną Sądu pozostaje słuszność podejmowanych przez organy administracji publicznej działań, bowiem kontrola z jego strony ogranicza się do zbadania, czy organy rozpoznające sprawę nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Poza tym uwzględniając skargę, Sąd nie może orzec o przyznaniu stypendium, gdyż jego kompetencje w tym zakresie sprowadzają się do uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia, stwierdzenia jego nieważności, względnie stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa. Wydanie decyzji przyznającej wymienione świadczenie należy wyłącznie do właściwości Prezydenta Miasta B. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które - nie będąc związany zawartymi w skardze zarzutami- Sąd wziął pod uwagę z urzędu badając kwestionowaną decyzję pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 90 d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004r. nr 256 poz. 2572 ze zm.) stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności między innymi gdy w rodzinie tej występuje bezrobocie. Z kolei z art. 90 d ust. 7 cyt. ustawy wynika, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.), czyli 316 zł., przy czym wysokość dochodu ustalana jest w sposób określony w ustawie wskazanej w ust. 7 (art. 90d ust. 8). Zasady przyznawania stypendium, przy uwzględnieniu powyższych ustawowych kryteriów, określone zostały w stanowiącej akt prawa miejscowego uchwale nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 2005r. w sprawie regulaminu udzielania prawa pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta B. Treść art. 90 d ust. 7 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że decydujące znaczenie przy orzekaniu w przedmiocie uprawnień do stypendium szkolnego ma ustalenie dochodu rodziny. Stąd też ważne jest prawidłowe wypełnienie wniosku o przyznanie świadczenia. W świetle art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne oraz kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wniosek o przyznanie A. B. stypendium szkolnego w roku szkolnym 2004/05 nie zawiera jednak wszystkich niezbędnych, w świetle wskazanego przepisu ustawy z dnia 12 marca 2004r. danych pozwalających na stwierdzenie, iż dochód rodziny w kwocie 1200 zł jest dochodem wyliczonym w sposób określony w wymienionym wyżej art. 8 ust. 3. W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że druk wniosku nie został przez wnioskodawcę podpisany i nie wypełniono najistotniejszej jego części dotyczącej złożenia, po uprzedzeniu o odpowiedzialności za podanie nieprawdziwych danych, oświadczenia o liczbie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymywanych świadczeniach rodzinnych i dodatku mieszkaniowym oraz średnim dochodzie na jedną osobę. Jakkolwiek do wniosku załączone zostało podpisane przez E. B. oświadczenie, z którego wynika, iż łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 1200 zł, to wobec nie przedłożenia zaświadczeń od pracodawców jej oraz P. M. oraz zaświadczeń z urzędu skarbowego , nie wiadomo jakiego miesiąca to oświadczenie dotyczy (z uwagi na złożenie wniosku w styczniu 2005r., prawidłowo winna podać dochody z grudnia 2004r.) oraz czy jest to dochód pomniejszony o uregulowane zobowiązania (potrącenia), o których mowa w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. § 9 ust. 2 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta B., Prezydent Miasta B. odmawia przyznania stypendium szkolnego między innymi wówczas, gdy złożony wniosek jest niekompletny i nie został uzupełniony pomimo wezwania do uzupełnienia. Z uwagi na to, że organ nie zwrócił się do E. B. o uzupełnienie wniosku, odmowę przyznania stypendium uznać należy za przedwczesną. Poza tym przepis art. 77 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i jeśli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, obligowany jest z własnej inicjatywy go uzupełnić. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym dochodu rodziny ucznia, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 i art. 80 kpa, doszło do naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej znajdującej unormowanie w art. 7 kpa. Z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej nie wyjaśniona została także kwestia miejsca zamieszkania A. B.. Regulamin z dnia 30 marca 2005r., jak wskazuje jego tytuł, reguluje udzielanie pomocy materialnej uczniom mieszkającym w B., czego nie należy utożsamiać, co uczyniły organy I i II instancji ( a tym SKO w odpowiedzi na skargę), z zameldowaniem w tym mieście. Skoro na wezwanie organu odwoławczego E. B. przedłożyła umowę najmu lokalu przy ul. D. na okres od 20 maja do 20 września 2005r., a w odwołaniu podawała, że mieszka pod tym adresem już 6 lat na podstawie przedłużanych co 3 miesiące umów najmu, należało jeszcze raz zwrócić się do niej o dostarczenie wcześniejszych umów obejmujących okres od stycznia 2005r. tj. od miesiąca złożenia wniosku o stypendium, a w razie ich braku - o przedłożenie stosownego oświadczenia wynajmującego, względnie też - przesłuchać go na tę okoliczność. Podnieść w tym miejscu jednak należy, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wyłączenie w uchwalonym przez Radę Miasta w dniu 30 marca 2005r. regulaminie z możliwości korzystania z pomocy materialnej uczniów mieszkających poza B. godzi w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa dzieląc na tych lepszych i tych gorszych uczniów tej samej szkoły. Zamieszczając w regulaminie tego rodzaju unormowanie nie wzięto przy tym pod uwagę, że uczniowie spoza Bydgoszczy, obok wydatków związanych bezpośrednio z uczęszczaniem do szkoły, ponoszą również koszty dojazdu, co tym bardziej uzasadnia uwzględnienie ich przy rozdziale środków finansowych przyznawanych na pomoc materialna. Uznając z przedstawionych wyżej względów, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270), jak w sentencji.