II SA/Bd 955/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005r. na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy W. K. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z [...] 2005r. nr [...] odmówiono K. T. skierowania do domu pomocy społecznej ustalając, że zainteresowana jest osobą sprawną fizycznie i zdolną do samodzielnego zaspokojenia potrzeb życiowych. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim zalecenie całodobowej stałej opieki dotyczy wyłącznie leczenia, badań i porady lekarskiej. Bezdomność nie może stanowić samoistnej przesłanki do skierowania do domu pomocy społecznej, a osoby korzystające z pomocy obowiązane są do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zainteresowana nie korzysta z usług opiekuńczych, gdyż nie zwróciła się o udzielenie pomocy do Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej. Niewystąpienie osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej o usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania stanowi negatywną przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Osoba spełniająca kryteria ustawy o pomocy społecznej może być umieszczona w Domu Pomocy Społecznej dopiero w razie niemożliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. W uzasadnieniu decyzji wskazano też na obowiązek dzieci wspierania i uczestnictwa w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych co wynika z art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W odwołaniu zainteresowana podtrzymała wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej zaznaczając, że córka nie chce utrzymywać z nią kontaktu ani świadczyć jakiejkolwiek pomocy. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] 2005r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że odwołująca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i wymaga stałej lecz ograniczonej opieki lekarza psychiatry i psychologa. Warunkiem skierowania do domu pomocy społecznej jest potrzeba zapewnienia całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, brak możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu i zapewnienia pomocy w formie usług opiekuńczych. Sprawność fizyczna odwołującej się i zaniechanie zwrócenia się o zabezpieczenie usług opiekuńczych stanowi przeszkodę do pozytywnego załatwienia wniosku. Poinformowano też o możliwości zwrócenia się do organu I instancji z wnioskiem o pomoc w skierowaniu do schroniska dla bezdomnych kobiet i objęcia odwołującej się indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności. Zarzucono jednocześnie brak zaangażowania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej czego przejawem było opuszczenie Domu Pomocy [...]. W skardze do sądu skarżąca oświadczyła, że powodem rezygnacji z [...] były złe warunki - brud, brak ciepłej wody i brak środków finansowych. Córka odmówiła skarżącej pomocy. Niska renta nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a noclegownia nie zapewnia podstawowych potrzeb w zakresie całodniowego wyżywienia i higieny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) prawo umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności, która nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. W ocenie organów obu instancji skarżąca może samodzielnie funkcjonować, gdyż jest osobą sprawną fizycznie i ma możliwość korzystania z różnych form pomocy. Skarżąca nie korzysta z pomocy w formie usług opiekuńczych, nie zgłasza takich potrzeb i nie uczestniczy w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Organ uznał te okoliczności za wystarczające do negatywnego załatwienia wniosku. Badając legalność zaskarżonej decyzji należy wskazać, że analiza sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącej jest powierzchowna, a wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie poparte odpowiednimi dowodami. Skarżąca cierpi na zaburzenia psychiczne i jest leczona psychiatrycznie z rozpoznaniem schizofrenii. Z wywiadu środowiskowego wynika, że zainteresowana wymaga całodobowej opieki specjalistycznej przy jednoznacznym stwierdzeniu o zdolności samoobsługi. W opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej uznano, że skarżąca wymaga stałej pomocy innych osób i jest osobą niezdolną do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych, co przeczy stwierdzeniu, że może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. W części III C wywiadu wskazano, że jako osoba z zaburzeniami psychicznymi wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej, ale przeszkodą jest konieczność całodobowej opieki specjalistycznej. Sprzeczności tych nie wyjaśnia zaświadczenie lekarskie z 13 kwietnia 2005r. Ze wskazanego dokumentu wynika, że nie ma przeciwwskazań do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skarżąca nie wymaga leczenia szpitalnego, ale zalecana jest stała konsultacja lekarza psychiatry i psychologa. Ostatnie zaświadczenie lekarskie z 9 czerwca 2005r. zawiera diagnozę, że skarżąca cierpi na zespół depresyjno - lękowy i nie rokuje powrotu do zdrowia. Zacytowane stwierdzenie budzi wątpliwości w przedmiocie zasadności ustalenia o zdolności do samodzielnego funkcjonowania. W myśl zacytowanego na wstępie przepisu zdolność do samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym nie może ograniczać się do sprawności fizycznej. Istotne jest ustalenie czy stan psychiczny pozwala na prawidłowe funkcjonowanie. W obu decyzjach brak takich ustaleń, a są one konieczne w świetle danych o stanie zdrowia skarżącej. Organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w taki sposób, by ustalić czy schorzenia na które cierpi skarżąca miały lub mogły mieć wpływ na sferę decyzyjną strony. Formułowanie zarzutów o braku aktywności, niewyczerpaniu możliwych form pomocy, bierności w pokonywaniu trudnej sytuacji życiowej, braku współpracy czy rezygnacji z zaoferowanej pomocy w przypadku ustalenia, że miały podłoże chorobowe nie może być użyte w formie argumentu przeciwko skarżącej. Jeśli zachowanie skarżącej nie pozostaje w związku z chorobą należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że niewyczerpanie innych form pomocy brak współpracy i woli w pokonywaniu trudności życiowych stanowi przeszkodę do skierowania do domu pomocy. Na obecnym etapie należy uznać, że wyciągnięte wnioski nie znajdują dostatecznego uzasadnienia w zgromadzonym materialne dowodowym i mają charakter powierzchowny. W rozpoznanej sprawie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 77, 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. u.p.s.a.) orzekł jak w pkt 1 sentencji a na podstawie art. 153 u.p.s.a. jak w pkt 2.