II SA/Bd 959/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-12-19
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, wprowadzony rozporządzeniem wojewody w parku krajobrazowym, ma zastosowanie do sztucznego zbiornika wodnego służącego odwodnieniu terenu, w sytuacji gdy jego powstanie może ograniczać prawo własności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Choć rozporządzenie wojewody wprowadzające zakaz budowy w pasie 100 m od zbiorników wodnych jest aktem prawa miejscowego i może być podstawą do ograniczenia zagospodarowania terenu, organ nie wykazał w sposób dostatecznie wnikliwy stanu faktycznego. W szczególności, nie dokonał precyzyjnej identyfikacji charakteru zbiornika wodnego, jego znaczenia dla ochrony przyrody oraz potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na ten zbiornik, co było konieczne ze względu na szerokie ograniczenie prawa własności skarżących.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił, powołując się na zakaz budowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego, wynikający z rozporządzenia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie Konstytucji RP, przepisów k.p.a. oraz ustawy o ochronie przyrody, kwestionując możliwość stosowania zakazu do sztucznego zbiornika odwadniającego i podnosząc, że narusza to ich prawo własności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012r. sprawy ze skargi G.R. i R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G.R. i R.R. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...] Wójt Gminy Z. na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej u.p.z.p.), Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego we wskazanym miejscu, na działce nr [...], w miejscowości K., obręb K., gm. Z.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z rozporządzeniem nr 24/2006 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie B. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 34 poz. 541) i w związku z tym nie ona spełnia wymogów art. 61 ust. 5 u.p.z.p. Zgodnie z § 4 pkt 7 cyt. rozporządzenia Wojewody nr 24/2006 na terenie B. Parku Krajobrazowego obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Powyższy zakaz wynika z delegacji ustawowej i jest powtórzeniem zakazu przewidzianego w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.). Planowana budowa budynku mieszkalnego nie zalicza się do w/w wyjątków, a jego odległość od usytuowanego na działce zbiornika wodnego wynosi ok. 45 m. Opierając się na odpowiedzi podsekretarza stanu działającego z upoważnienia Ministra Środowiska na interpelację posła A. K. w sprawie jednolitej wykładni pojęcia "zbiorniki wodne" należy uznać, że w/w zakaz ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W opinii podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska pod pojęciem "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż rzeki i jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne jak i sztuczne, powstałe zarówno na wodach płynących, jak również istniejące w zagłębieniach terenu, czyli wszystkie mające linię brzegu - bez względu na ich funkcję, pochodzenie, wielkość i kwalifikację prawną. Za wskazanym sposobem rozumienia przedmiotowego pojęcia przemawiają reguły wykładni językowo-logicznej: tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi. Takie samo stanowisko zajął Dyrektor Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w T. w piśmie z dnia [...].03.2012 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. i R. R. zarzucili jej naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 61 ust 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski posiada uprawnienia do wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu terenów należących do obywateli RP oraz art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez logiczne nie wyjaśnienie, dlaczego zdaniem organu każdy zbiornik wodny może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, poprzez nie dokonanie oceny w zakresie ochrony prawa własności, która chroniona jest przez Konstytucję RP. Brak jest jakiejkolwiek oceny, czy planowana inwestycja może nawet w najmniejszym stopniu wpłynąć negatywnie na niewielki odwadniający zbiornik wodny i dlatego istnieje potrzeba jego ochrony.
W uzasadnieniu odwołujący wskazali, że ograniczenia prawa własności mogą być wprowadzone jedynie w ustawie. Niedopuszczalne jest więc wkroczenie w materię ustawową w drodze aktu normatywnego podustawowego (tak wyrok NSA z dnia 30.11.2009 r., II OSK 1846/08).
Jeżeli organ bez żadnych zastrzeżeń uznaje zwierzchność Wojewody nad Konstytucją, to ma obowiązek to wyjaśnić, albowiem działanie to narusza art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. Ponadto organ sam nie definiuje pojęcia zbiornik wodny w odniesieniu do konkretnej sytuacji, lecz opiera się na stanowisku podsekretarza stanu działającego z upoważnienia Ministra Środowiska oraz dyrektora Urzędu Marszałkowskiego z T. Organ miał obowiązek dokonać własnej interpretacji pojęcia zbiornik wodny. Niedopuszczalnym jest, aby bliżej nieuzasadniona i niewykazana ochrona zbiornika wodnego służącego odwodnieniu istniejącego budynku była ważniejsza niż chronione Konstytucją prawo własności. Organ nawet nie wykazuje, że powstanie budynku w odległości do 100 m od zbiornika wodnego wpłynie negatywnie na jego ekosystem lub w jakikolwiek inny sposób będzie oddziaływać na niego. Nieuzasadniona jest ochrona malutkiego zbiornika bez wskazania, na czym ona ma polegać z jednoczesnym ograniczeniem praw własności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji, uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje potrzeba ani konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji. W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, jak też prawidłowo zastosowano przepisy u.p.z.p.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wskazanych w art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z pkt 5 cyt. przepisu decyzja musi być zgodna z przepisami odrębnymi. Po analizie materiału dowodowego organ I instancji doszedł do przekonania, że na przeszkodzie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji stoi przepis szczególny w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. - § 4 pkt 7 rozporządzenia nr 24/2006 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie B. Parku Krajobrazowego (Dz. Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 34, poz. 542 z 2006 r.), zgodnie z którym w B. Parku Krajobrazowym obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest fakt, że na terenie działki znajduje się sztuczny zbiornik wodny, który służy odwodnieniu terenu. Organ I instancji, pragnąc wyjaśnić wszelkie wątpliwości skarżących dotyczące konieczności stosowania się w niniejszej sprawie do zakazu wynikającego z § 4 pkt 7 wskazanego wyżej rozporządzenia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, zwrócił się do niego oraz do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z pytaniem, czy zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych dotyczy wszystkich zbiorników wodnych: sztucznych i naturalnych położonych na terenie B. Parku Krajobrazowego. Otrzymane odpowiedzi utwierdziły organ w przekonaniu, że wykładnia literalna zakazu wprowadzonego przepisem § 4 pkt 7 wskazanego wyżej rozporządzenia Wojewody prowadzi do wniosku, że bez znaczenia dla konieczności jego respektowania jest okoliczność, czy przedmiotowy zbiornik wodny ma pochodzenie naturalne, czy też jest wytworem działalności człowieka. Wbrew twierdzeniom skarżących organ dokonał w tym zakresie własnej analizy jedynie posiłkowo odwołując się do odpowiedzi podsekretarza stanu działającego z upoważnienia Ministra Środowiska oraz stanowiska Dyrektora Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w T. wyrażonego w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. dochodząc do wniosku, który Kolegium w pełni zaakceptowało.
Wskazać należy, że organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji, iż zakaz wynikający z § 4 pkt 7 rozporządzenia nr 25/2006 wynika z delegacji ustawowej i jest powtórzeniem zakazu przewidzianego w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Kolegium zgadza się z powyższym twierdzeniem z tym zastrzeżeniem, że możliwość wprowadzania na terenie parków krajobrazowych zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackie wynika z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody. Wskazany przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przepis dotyczy obszarów chronionego krajobrazu, jednak uchybienie to nie miało w ocenie Kolegium wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewoda Kujawsko-Pomorski korzystając z możliwości, jakie dawała mu ustawa o ochronie przyrody, wprowadził na terenie B. Parku Krajobrazowego przedmiotowy zakaz, które to działanie ocenić trzeba jako w pełni zgodne z zasadami prawodawczymi obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. Wbrew twierdzeniom skarżących zakaz ograniczający ich prawo własności wprowadzony został w drodze ustawy i wynika z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody.
Nadto dodać należy, że stosownie do przepisu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Stwierdzić należy, że rozporządzenie nr 25/2006, obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, miało charakter aktu prawa miejscowego, zawierało bowiem normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, tzn. skierowane było do każdego, kto chciałby podjąć działania na terenie Parku oraz znajdowało zastosowanie każdorazowo do sytuacji obejmujących te działania. Zasadnym było więc zbadanie, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniem nr 25/2006, bowiem jego przepisy należy bezsprzecznie traktować jako przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Skoro zatem organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja zaplanowana na terenie B. Parku Krajobrazowego jest sprzeczna z § 4 pkt 7 tegoż rozporządzenia, to słusznie odmówił skarżącym ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję złożyli G. i R. R. zarzucając jej naruszenie:
art. 64 ust 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu jest możliwe w oparciu o rozporządzenie Wojewody nr 25/2006,
art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 24 ust 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody poprzez stwierdzenie, że przepis ten zezwala organowi szczebla wojewódzkiego na wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu według jego uznaniowości - brak ochrony jeziora w sytuacji ochrony sztucznego odwadniającego zbiornika wodnego,
art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez nie wyjaśnienie, na jakiej podstawie można uznać, że zbiornik służący do odwadniania terenu może zostać objęty zakazem, co w istocie powoduje, iż przepisy nie chronią przyrody, lecz służą do wprowadzenia ograniczeń na danym terenie i to na dodatek według uznaniowości organu.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wywodzili, że wydana decyzja narusza zasadę równości obywatela w demokratycznym państwie, albowiem interpretacja art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody jest całkowicie dowolna. Jeżeli ten przepis ustawowy ma być bezwzględnie postrzegany, to trudno zrozumieć, z jakich powodów nad jeziorem N. B. w B. nie musi mieć on zastosowania. W B. organ wojewódzki zmienia przepisy pozwalając na budowanie budynków w odległości bliższej niż 100 metrów, a w lesie na ich posesji jest to niedopuszczalne w sytuacji, w której już jeden budynek istnieje.
Dokonując logicznej analizy decyzji może się wydawać, iż ochroną jest objęty każdy zbiornik wodny niezależnie od jego funkcji, z czym nie można się zgodzić. W takim przypadku ochroną nie są objęte elementy przyrody, lecz rozporządzenie w istocie służy do ograniczenia prawa własności. W niniejszej sprawie można przywołać pogląd WSA w Warszawie IV SA/Wa 880/09 z dnia 4.09.2009 r., w którym podkreślono, że w art. 24 ust. 1 pkt 1 - 9 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca określił zamknięty katalog zakazów, jakie mogą być wprowadzone na terenie obszaru chronionego krajobrazu lub jego części. Organ wyznaczający obszar chronionego krajobrazu może na jego terenie wprowadzić część, a nawet wszystkie ustawowe zakazy, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony tego obszaru. W niniejszej sprawie zbiornik wodny służący do odwadniania terenu nie może być objęty zakazem.
W niniejszej sprawie SKO akceptując poglądy wskazane w decyzji w istocie potwierdziło, że zakaz wynikający z rozporządzenia Wojewody dotyczy wszelkich zbiorników wodnych, albowiem sam przepis nie chroni przyrody, lecz zakazuje budowy według uznaniowości organu. Powyższe stanowisko jest sprzeczne z wolą ustawodawcy, który uchwalając przepisy chciał chronić elementy przyrody takie jak jeziora (nie dotyczy B.), rzeki i inne mające znaczenie zbiorniki z wyłączeniem stawów, zbiorników odwadniających, sztucznych niedużych rozlewisk. Przyjmując dosłownie stanowisko SKO trzeba po raz kolejny podkreślić, że rozporządzenie ma chronić staw odwadniający, a nie chroni jeziora. Organ nie dokonał prawidłowo analizy stanu faktycznego w stosunku do istniejącego zbiornika wodnego, albowiem w pobliżu istnieje już budynek mieszkalny, a jakakolwiek ochrona sztucznego zbiornika wodnego w niniejszej sprawie nie ma uzasadnienia.
W niniejszej sprawie przepisy ustawy o ochronie przyrody i rozporządzenia nie mają zastosowania, albowiem niewielki sztuczny zbiornik wodny służący do odwadniania terenu zlokalizowany na prywatnej działce nie podlega ustawowej ochronie. W istocie ograniczono rozporządzeniem prawo własności ukazując, że to organ szczebla wojewódzkiego przykładowo może znieść ochronę jeziora, czyli dosłownie to on kształtuje prawo własności w indywidualnych sprawach, co stoi w rażącej sprzeczności z art. 64 ust 3 Konstytucji RP.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób prowadzący do naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zastosowanie w niniejszej sprawie miał § 4 pkt 7 rozporządzenia nr 25/2006 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie B. Parku Krajobrazowego (Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 34, poz. 542), bowiem w uzasadnieniach zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji wskazywano na błędne numery publikacji. Zgodnie z nim wprowadzono zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, czy powołany przepis rozporządzenia Wojewody należało uznać za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Oczywistym jest, że mówiąc o przepisach odrębnych należy rozumieć powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z kolei źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Rozporządzenie w sprawie utworzenia parku krajobrazowego jest właśnie aktem prawa miejscowego (K. Gruszecki. Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Zakamycze 2005, dostępny w programie Lex Omega). Sposób utworzenia parku krajobrazowego i zakres zakazów obowiązujących w granicach jego obszaru został uregulowany w ustawie o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 16 ust. 3 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania rozporządzenia Wojewody nr ) utworzenie parku krajobrazowego następowało w drodze rozporządzenia wojewody, które określało jego nazwę, przebieg granic i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy w parku krajobrazowym może być wprowadzony m.in. zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Tym samym organy orzekające w niniejszej sprawie mając na względzie, że budowę przedmiotowego budynku zaplanowano w granicach B. Parku Krajobrazowego, miały obowiązek zbadać, czy inwestycja ta nie narusza przepisów rozporządzenia tworzącego ów Park. Rozporządzenie to wprowadziło bowiem zakazy przewidziane w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co nie pozostaje w żadnej sprzeczności z zapisami Konstytucji.
W związku z powyższym nie można podzielić zarzutów skarżących dotyczących naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji oraz art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 8 (winno być art. 17 ust. 1 pkt 7) ustawy o ochronie przyrody, albowiem ustawodawca przewidział możliwość ograniczania w drodze rozporządzenia wojewody zagospodarowania terenu, natomiast skarżący ewentualnie mogli nie zgadzając się z treścią tegoż rozporządzenia na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872 ze zm.; aktualnie art. 63 ust. 1 z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Nie można podzielić poglądu skarżących, że fakt powstawania budynków w pobliżu innych sąsiednich zbiorników wodnych winien mieć znaczenie w niniejszej sprawie. Są to bowiem okoliczności indyferentne dla wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej wniosku skarżących.
Nie był też zasadny zarzut naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji, aczkolwiek argumentacja powołana na jego uzasadnienie przemawia za naruszeniem przez organ art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób dostateczny stanu faktycznego. Biorąc pod uwagę to, że wskutek wprowadzonego przez rozporządzenie Wojewody nr 25/2006 zakazu budowania nowych obiektów budowlanych skarżącym w bardzo szerokim zakresie ograniczono ich prawo własności, organ winien w sposób szczególnie wnikliwy i precyzyjny dokonać ustalenia stanu faktycznego w zakresie tego, jaki jest rzeczywisty charakter zbiornika wodnego znajdującego się na nieruchomości. Tymczasem organ podczas wizji lokalnej w dniu [...] stycznia 2012 r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że planowana inwestycja znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od zbiornika wodnego (co było w sprawie bezsporne) oraz odebrania stanowisk uczestników, natomiast brak w nim jest dokładniejszego opisu przedmiotowego zbiornika (jego wielkości, głębokości, charakterystyki jego linii brzegowej z uwzględnieniem elementów przyrody). Przyjmując za zasadne stanowisko organu, że każdy zbiornik wodny, naturalny, czy też sztuczny (wykonany przez człowieka), powoduje brak możliwości posadowienia w odległości mniejszej niż 100 m od niego budynków, skutkowałoby tym, że np. również wykonanie basenu czy oczka wodnego powodowałoby taki efekt. Tymczasem na sprawę należy spojrzeć szerzej, z punktu widzenia ochrony przyrody, gdyż to właśnie na podstawie ustawy o ochronie przyrody wprowadzono takie uregulowanie. Biorąc pod uwagę wątpliwości związane z charakterem zbiornika wodnego znajdującego się na nieruchomości skarżących, organ winien dokonać jego dokładnych oględzin i ustalić, czy z punktu widzenia ochrony przyrody powstanie w odległości mniejszej niż 100 m od niego budynku może wpłynąć na tę ochronę w negatywny sposób. Organ winien też wziąć przy tym pod uwagę to, czy zbiornik ten powstał przed, czy po wejściu w życie rozporządzenia Wojewody nr 25/2006 (co może pomóc w ustaleniu, czy mógł on być brany pod uwagę jako podlegający ochronie w dacie wejścia w życie rozporządzenia) oraz uwzględnić to, że w odległości mniejszej niż 100 m od analizowanego zbiornika znajduje się już inny budynek będący własnością skarżących, co winno nasunąć wątpliwości związane z tym, czy powstanie nowego budynku może faktycznie negatywnie wpłynąć na przyrodę w zakresie analizowanego zbiornika wodnego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania organ winien ostatecznie ustalić, czy analizowany zbiornik wodny można uznać za zbiornik wodny w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody.
Reasumując, w zaskarżonej decyzji organ orzekający zaniechał podjęcia czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego i wskutek tego nie dokonał wystarczająco wnikliwej identyfikacji znaczeniowego zakresu pojęcia zbiornika wodnego, do czego zobowiązywał go art. 7 k.p.a.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżących wpisu w kwocie 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło