II SA/Bd 964/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Prezydent M. B. decyzją z dnia [...].03.2021 r., nr: [...] przyznał P. Z. (zwanemu dalej skarżącym) status osoby bezrobotnej z dniem [...].03.2021 r., jednocześnie odmawiając prawa do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Od wyżej opisanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku. Do odwołania skarżący załączył m.in. kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu matki (zmarła [...].03.2021 r.). Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołując się na treść przepisów art. 71 ust. 1, ust. 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1409, ze zm.), wskazał, że w trybie art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy został uznany za osobę bezrobotną w dniu [...] marca 2021 r. Jest to dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B.. Z analizy akt administracyjnych wynika, że w rozpatrywanym okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w urzędzie, tj. od [...].09.2019 r. do [...].03.2021 r. skarżący sprawował opiekę nad niepełnosprawną matką. Strona składając odwołanie udokumentowała sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką do dnia [...].02.2021 r. - tj. przez okres 526 dni (dowody: zaświadczenie z Urzędu M. B. z dnia [...].04.2021 r., orzeczenia o niepełnosprawności osoby, nad którą strona sprawowała opiekę). Do odwołania skarżący dołączył akt zgonu matki, z którego wynika, że śmierć osoby, którą się opiekował nastąpiła w dniu [...].03.2021 r., a więc 12 dni po potwierdzonych w aktach sprawy, udokumentowanych okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem organu, dowody z akt sprawy nie ujawniają, że okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego do dnia śmierci podopiecznej został formalnie przedłużony. Co prawda strona twierdzi, że kolejny wniosek do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w B. złożyła w dniu [...] lutego 2021 r., lecz nie przedłożyła organowi żadnego dowodu na potwierdzenie tego twierdzenia. Skoro więc świadczenie pielęgnacyjne skończyło się w dniu [...].02.2021 r. z powodu zakończenia okresu jego przysługiwania, a nie zgonu osoby podopiecznej należy uznać, że przesłanka określona przepisem art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie została spełniona i 526-dniowego okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego nie można zaliczyć do 365 dni, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Wojewoda podał, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowią, że zasiłek dla bezrobotnych jest formą pomocy świadczoną przez Państwo, przewidzianą na wypadek bezrobocia, która ma zastosowanie w razie braku możliwości skorzystania ze środków mających na celu, bezpośrednio lub choćby pośrednio, podjęcie przez bezrobotnego pracy. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że nie dają organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zarzucając: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo, iż skarżący w odwołaniu na decyzję organu I instancji w sposób wyczerpujący wykazał wszystkie uchybienia proceduralne przy wydawaniu tego rozstrzygnięcia, 2) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, 7a oraz art. 8 Kpa polegającego na niezastosowaniu się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego i stanowiących ich egzemplifikację w/w przepisów szczególnych poprzez naruszenie zasad sprawiedliwości społeczne i równości, a także dokonanie jedynie literalnej wykładni prawa materialnego, bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji skarżącego oraz bez uwzględnienia sensu i znaczenia przepisów, na które powołał się zarówno organ I, jak i II instancji, tj. art. art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, 3) naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego niezastosowanie do sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego, z uwagi na fakt, iż organy administracji błędnie uznały, iż świadczenie pielęgnacyjne zakończyło się z powodu zakończenia jego obowiązywania (z dniem [...].02.2021 r.), mimo że, cały czas, aż do śmierci swojej matki w dniu [...].03.2021 r. skarżący opiekował się nią, a nadto już w dniu [...].02.2021 r. złożył wniosek do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności o przedłużenie okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko z uwagi na opieszałość działania tego organu nie udało się do [...].03.2021 r. wydać kolejnej decyzji, co do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres. Poza tym skarżący wniósł o zwrócenie się do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w B. o przesłanie akt sprawy dotyczącej G. Z. (matki skarżącego) o nr [...] w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności celem wykazania faktu, iż skarżący już od początku lutego 2021 r. podjął starania zmierzające do uzyskania na rzecz jego matki orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a w zw. z tym także świadczenia pielęgnacyjnego, również na dalszy okres. Ponadto, wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej do niniejszej skargi kopii zawiadomienia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r. wydanego w sprawie o nr [...], celem wykazania faktu złożenia przez skarżącego w dniu [...] lutego 2021 r. wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w sprawie G. Z.; W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs? pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydent M. B. z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...].03.2021 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 ustawy. Według wskazanych przepisów osoba bezrobotna, aby nabyć prawo do zasiłku z dniem rejestracji obowiązana jest wykazać, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni, była zatrudniona lub posiada inne okresy wymienione w tym przepisie. W przypadku, gdy osoba bezrobotna udokumentuje prawo do zasiłku po upływie 7 dni od dnia rejestracji, zasiłek przysługuje od dnia jego udokumentowania, o czym stanowi art. 71 ust. 6 cytowanej ustawy. Do okresu 365 dni warunkującego nabycie prawa do zasiłku, zalicza się również okresy pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana. Aby, skarżący mógł uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy, musiały zostać spełnione dwa warunki: musiał pobierać specjalny zasiłek opiekuńczy/świadczenie pielęgnacyjne przez 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio przed dniem zarejestrowania jako osoba bezrobotna, a także utrata prawa do powyższego świadczenia musiała zostać spowodowana śmiercią chorej matki skarżącego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2902/20 (zob. LEX, nr 3199908), w którym stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 72 ust. 2 pkt 9 ustawy momentem końcowym pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego (świadczenia pielęgnacyjnego) istotnym z punktu widzenia tej ustawy, jest tylko i wyłącznie śmierć osoby, nad którą sprawowano opiekę. Ustawodawca nie powiązał w zakresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych żadnych skutków prawnych z sytuacją, gdy utrata prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nastąpiła wcześniej, np. z powodu upływu okresu na który został przyznany. Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1553/10, według którego: ,,art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. określa sytuacje, w których bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Musi on być interpretowany i stosowany w sposób ścisły, nie dając administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie przedmiotowego świadczenia". W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie nie została spełniona przesłanka z art. 72 ust. 2 pkt 9 ustawy, to jest utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana opieka. Skarżący powołał się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1405/17, który podniósł argumenty aksjologiczne na rzecz rozszerzającej wykładni powołanego przepisu. Jednakże tutejszy Sąd utożsamia się z argumentacją zawartą w wyżej cyt. orzeczeniu NSA, sygn. akt I OSK 2902/20 zdaniem którego w sprawie zaprezentowany sposób wykładni jest niewłaściwy, bo prawotwórczy - wychodzący poza znaczenie językowe interpretowanej normy. Przypomnieć należy, że wprawdzie w procesie wykładni przepisu prawa, według teorii derywacyjnej wykładni, oprócz wykładni językowej uwzględnia się wykładnię systemową i funkcjonalną, to jednak punktem wyjścia, a zarazem ograniczeniem wykładni jest kontekst literalny. Podkreślenia również wymaga, że złożenie przez skarżącego wniosku do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w B. nie przesądza o pozytywnym jego rozpatrzeniu. Poza tym dopiero ewentualne wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest podstawą do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Tak, więc skarżący nie mógł mieć pewności o pozytywnym rozpatrzeniu jego sprawy odnośnie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie zostało zakończone wpierw postępowanie o orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności jego matki, która zmarła przed jego wydaniem. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) oddalił wnioski dowodowe przedstawione w skardze. Zgodnie z ww. przepisem, sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Regułą jest, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w toku postępowania. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu i nie może prowadzić w postępowaniu sądowym do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Podsumowując, w ocenie Sądu, organy należycie zbadały sprawę i prawidłowo oceniły dostępny materiał dowodowy i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia kończące sprawę odnośnie zasiłku dla bezrobotnych. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.