II SA/Bd 967/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-15
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego po upływie terminu zezwolenia, jeśli strona skarżąca powołuje się na ustną zgodę pracownika zarządu dróg na przedłużenie tego terminu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło dowód w postaci zgody zarządcy drogi na dalsze zajęcie pasa drogowego, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 7 i 80 K.p.a. Sąd wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia zakresu czynności pracownika zarządu dróg, jego uprawnień oraz faktycznej treści uzgodnień z inwestorem, a także formy ich utrwalenia.Stan faktyczny
Spółka zajęła pas drogowy na okres dłuższy niż wynikało z zezwolenia. Po upływie terminu zezwolenia, strona skarżąca powoływała się na ustną zgodę pracownika zarządu dróg na dalsze zajęcie pasa drogowego w celu wykonania nawierzchni. Organy administracji nałożyły karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów oraz dopuszczalność ustnego załatwienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W., stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Paweł Paczewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009r. sprawy ze skargi spółki [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej spółki 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 967/09
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania "G." Spółki z o.o. w B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia na G. Sp. z. o.o kary pieniężnej w wysokości 4.589,10 zł.
W podstawie prawnej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 40 ust. 11 i 12 oraz ust. 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) i w zw. z § 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie 1m² pasa drogowego dla dróg których zarządcą jest Prezydent Miasta W. (Dz. Urzęd. Woj. [...] z [...] Nr [...], poz. [...]).
Ustalono, że G. Sp. z o.o. zajęła w dniach od [...] do [...] pas drogowy (chodnik) ul. H. bez zezwolenia, o powierzchni 50,99 m², w związku z budową gazociągu. Za to kara pieniężna wyliczona zgodnie z obwiązującymi przepisami wynosi 4.589, 10 zł.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego wymaga uprzedniego zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi wymierza się, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10 –krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 12 ustawy).
Skarżący otrzymał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. H. w okresie od [...] do [...]. Natomiast w okresie od [...] do [...] pas drogowy ul. H. był zajęty przez skarżącego mimo upływu terminu, na który uzyskał zezwolenia. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których treści wynikałoby, że miał zezwolenie na dalsze zajmowanie pasa drogowego po dzień [...] Przepisy dotyczące udzielenia zezwoleń nie dopuszczają możliwości wydawania zezwolenia z mocą wsteczną i dlatego wniosek powinien być składany z odpowiednim wyprzedzeniem. Naliczanie kary było zgodne z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy.
Skargę na decyzję złożyła Spółka z o.o. G. z siedzibą w B. wnosząc o uchylenie decyzji w całości jako naruszającej prawo.
W skardze przedstawiono okoliczności faktyczne sprawy podnosząc, że w związku z brakiem możliwości utrzymania zajęcia pasa drogowego wyznaczonego do dnia [...] jak i trudności z odtworzeniem nawierzchni przez podwykonawcę Kierownik Budowy J. K. dnia [...] wnosił o prolongatę terminu do zarządcy dróg prowadzącego w MZD sprawę p. P. P. Kierownik budowy J. K. od przedstawiciela zarządcy drogi P. P. uzyskał zapewnienie o zgodzie na dalsze zajęcie pasa drogowego od dnia [...] o czas niezbędny do wykonania nawierzchni. P. P. uzgodnił z J. K., że wniosek o prolongatę terminu J. K. złoży po niedzieli ([...]) jak będzie mógł określić rzeczywisty termin zajęcia pasa drogowego.
Skarżący złożył stosowny wniosek [...].
Mimo podjętych dnia [...] decyzji przez zarządcę dróg P. P. i wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie pasa drogowego, złożenia stosownego wniosku z dnia [...] Miejski Zarząd Dróg we W. decyzją z dnia [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 4. 589, 10 zł za zajęcie pasa drogowego w ul. H. bez zezwolenia.
W ocenie skarżącej Spółki uzasadnienie decyzji SKO nie odzwierciedla faktów. Skarżący za ustną zgodą zarządcy dróg P. P. kontynuował zajęcie pasa drogowego. Skarżący zwrócił się o przedłużenie terminu zajęcia pasa jezdni dnia [...] a nie jak podaje w uzasadnieniu SKO po niedzieli, której data przypada na [...]. Fakt dalszego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez zarządcę dróg P. P. został podniesiony w odwołaniu, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do tego faktu. Zdaniem skarżącego została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 7 i 80 K.p.a.), zasada zaufania obywateli do organów działających na podstawie przepisów prawa (art. 6, 8 K.p.a.) oraz zasada art. 14 § 2 K.p.a. ustne załatwienie spraw. Wyraża pogląd, że ustna decyzja wydana przez zarządcę dróg w zakresie zgody na prolongatę terminu zajęcia pasa drogowego od [...] do [...] wiąże strony. Powołano się także na wyrok WSA z dnia 13 lutego 2006 r. sygn. VI SA/Wa 187/05.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić ze względu na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca Spółka trafnie podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło dowód będący podstawą i zasadnością odwołania, tj. zgody zarządcy drogi w osobie P. P., co zasadnym czyni zarzut naruszenia art. 7 i 80 K.p.a.
Stan faktyczny dotyczący zajęcia pasa drogowego w terminie do [...] nie budzi wątpliwości. Kontrowersje dotyczą natomiast zajęcia pasa drogowego po tym terminie.
Załatwiając powyższą sprawę organy administracji muszą mieć na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego. Art. 7 K.p.a. przewiduje konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadząc postępowanie należy pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Art. 14 § 1 K.p.a. statuuje pisemną formę załatwienia spraw, a § 2 wskazuje, że sprawy mogą być załatwione ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia sprawy powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
Skarżący podnosi, że dokonał uzgodnień co do dalszego zajmowanego pasa drogowego z pracownikiem zarządu drogi. W toku dalszego postępowania należy dołączyć do akt zakres czynności P. P., określić jego pozycję w strukturze organizacyjnej zarządu dróg oraz ustalić, czy był on uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych. Dokonać konfrontacji kierownika budowy J. K. z P. P. celem ustalenia faktycznej treści uzgodnień między nimi.
Działalność organów administracji publicznej musi się cechować pewną lojalnością postępowania w stosunku do partnerów i cechować się współmiernością działań do celów. Administracja publiczna to przede wszystkim administracja świadcząca, stosująca zasady fair play w stosunku do współpracujących podmiotów. Problemy należy rozwiązywać drogą negocjacji a stosowanie sankcji administracyjnej jest ostatecznością. Oczywiście w tym miejscu można się powołać na bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Jest to jednak podejście formalistyczne, które w warunkach tej konkretnej rozpatrywanej sprawy nie znajduje aprobaty Sądu. Należy uznać, że strony prowadziły negocjacje na temat przedłużenia zajęcia pasa drogowego i Spółka kierując się zaufaniem do organów Państwa mogła przypuszczać, że termin przedłużenia zajęcia pasa drogowego będzie przedłużony. Można było domniemywać, że osoba zatrudniona w organie administracji publicznej, która wydaje akt lub podejmuje czynność urzędową w imieniu organu korzysta z upoważnienia do działania w imieniu organów. Uzgodnienia niejasne nie powinny być podstawą rygorystycznych sankcji ani pułapką dla Spółki.
Jak to już wyżej wskazano, w toku dalszego postępowania należy ustalić dokładną treść uzgodnień między zarządem drogi reprezentowanym przez P. P. a przedstawicielem inwestora, a także ustalić, czy z rozmowy tej została sporządzona jakaś adnotacja urzędowa lub protokół, która pozwoliłaby uznać, że złożono wniosek o przedłużenie terminu zajęcia pasa drogowego.
Dokładne ustalenia faktyczne, nowe widzenie (po wejściu Polski do Unii Europejskiej) roli administracji publicznej pozwoli na wydanie nowej decyzji w sprawie.
Uzasadniono to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1230 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło