II SA/Bd 977/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-20

Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane dotyczące powierzchni nieruchomości ujawnione w księdze wieczystej mogą stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, jeśli nie są one zgodne z danymi wynikającymi z operatu ewidencyjnego i nie zostały udokumentowane w wymagany prawem sposób?
Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, a nie odwrotnie. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie udokumentowanych zmian, takich jak opracowania geodezyjne zawierające wykazy zmian gruntowych, a nie na podstawie danych z księgi wieczystej, które nie są objęte domniemaniem prawdziwości w zakresie oznaczenia nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. domagał się zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr 79/1 z 4,63 ha na 5,08 ha, powołując się na dane zawarte w księdze wieczystej. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, wskazując na brak dokumentów potwierdzających tę powierzchnię w ewidencji gruntów, a jedynie dowód zmiany powierzchni z 5,08 ha na 4,63 ha z 1962 r., którego dokumentu źródłowego brakowało. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że ewidencja gruntów nie może być zmieniana na podstawie danych z księgi wieczystej. Skarżący kwestionował brak wyjaśnienia ubytku powierzchni oraz rozbieżność między księgą wieczystą a ewidencją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmian wpisów w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z 2010 r., Dz.U. Nr 193, poz. 1287), § 45 ust. 1, § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po przeprowadzeniu na wniosek Z. K. z dnia [...] r. postępowania w przedmiocie żądania zmiany w ewidencji gruntów i budynków powierzchni działki 79/1 położonej w obrębie [...], gmina[...], z aktualnie ujawnionej 4,6300 ha na powierzchnię 5,0800 ha, orzekł o odmowie dokonania zmiany powierzchni dla ww. działki i pozostawił aktualnie ujawnione dane. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w 1961 r. zostały zakończone prace związane z założeniem dla wsi [...] ewidencji na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z wykazu zmian gruntowych (k. 36-34 akt sprawy) sporządzonego w ramach ww. prac, w wyniku przejścia z obowiązującego we wcześniejszym katastrze nieruchomości systemu parcel na system działek ewidencyjnych, nieruchomość o powierzchni 40,2698 ha objęta księgą gruntową[...], tom I karta 6 otrzymała nowe oznaczenie, tj. w skład ww. nieruchomości weszły dwie działki: nr 79/1 o powierzchni 5,08 ha oraz nr 79/2 o powierzchni 35,19 ha, przy czym dla ww. księgi gruntowej prowadzona była matrykuła nr 5 (odpowiednik rejestru gruntów - k. 27-26 akt sprawy), z której wynika, że przedmiotową nieruchomość stanowiła w dawnym katastrze gruntów jedna parcela o numerze 24 i powierzchni 40,2698 ha. Ponadto organ podniósł, iż w założonym w 1961 r. dla wsi [...] rejestrze gruntów działka nr 79/1 została zapisana w jednostce rejestrowej nr 48 (k. 38-37), a w 1962 r. wprowadzono w rejestrze zmianę powierzchni przedmiotowej działki z 5,08 ha na 4.63 ha (k.37-38), która figuruje do chwili obecnej (k. 19). Zmiany tej dokonano na podstawie dokumentu oznaczonego w zbiorze dowodów zmian numerem 47/1962, lecz dokument ten nie może jednak stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu, ponieważ brakuje go w operacie geodezyjno-prawnym obrębu [...] znajdującym się w zasobach Starostwa. W związku z powyższym, w celu wyjaśnienia zarejestrowanej w 1962 r. w ewidencji zmiany powierzchni działki nr 79/1 organ wykorzystał znajdujące się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej materiały źródłowe, tj. operat geodezyjny "[...]" sporządzony przez [...] Okręgowe Przedsiębiorstwo Miernicze Przedsiębiorstwo Państwowe, z których wynika, że w ww. operacie w 1961 r. zostały rozgraniczone m.in. grunty PGL Nadleśnictwo [...] z działką nr 79/1 - szkic nr 50 (k.51), protokół graniczny (k.46-47), szkic graniczny będący załącznikiem do protokołu (k.45), a zmiany danych ewidencyjnych wynikające z tego rozgraniczenia zostały następnie ujawnione zarówno na mapie ewidencyjnej, jak i w rejestrze gruntów. Powyższe ustalenia wynikają zdaniem organu m.in. z porównania aktualnej mapy ewidencyjnej (karta 18) z mapą zawartą w operacie z założenia ewidencji pochodzącą sprzed 1961 r. (karta 28), lecz ze względu na brak wykazu zmian gruntowych, który powinien obrazować zmianę powierzchni działki nr 79/1 wynikającą z przeprowadzonego rozgraniczenia (wspomniany wyżej brak dowodu zmiany nr 47/1962), został obliczony dla celów kontrolnych obszar gruntu leśnego (wyznaczony punktami od 711 do 718), który w wyniku opisanego wyżej rozgraniczenia spowodował zmianę kształtu, a co za tym idzie powierzchnię, działki nr 79/1. Obszar ten, po jego zaokrągleniu do 1 ara, wynosi 0,45 ha, co zdaniem organu potwierdza, że ujawniona w 1962 r. w rejestrze gruntów zmiana powierzchni działki nr 79/1 z 5,08 ha na 4,63 ha (różnica w powierzchni 0,45ha) była efektem przeprowadzonego w 1961 r. rozgraniczenia. W dalszej części uzasadnienia organ wymienił okoliczności i zakres aktualizacji ewidencji przez zmiany właściciela, zaznaczając, że ujawnione na podstawie aktu własności ziemi z 17 marca 1980 r. prawo własności L. i Ł. K., pomimo konieczności uwzględnienia na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), powierzchni nieruchomości według danych zawartych w ewidencji gruntów, pomijał te dane i zawierał zapis, że powierzchnia działki nr 79/1 wynosi 5,08 ha. Wskazano, że zgodnie z wnioskiem strony z dnia [...] r., podstawą żądanej zmiany powierzchni dla działki nr 79/1 z obecnej 4,63 ha na 5,08 ha miałaby być, zdaniem właściciela, powierzchnia zapisana w księdze wieczystej, jednak z informacji zawartych w KW [...] (k. 20-24) wynika, że księga ta (oznaczona pierwotnie jako KW[...]) została założona w dniu 20 października 1966 r. "po przepisaniu z księgi gruntowej [...] k.6". O ile w księdze figurują trzy działki o numerach 63/13, 139/12, 24 i podana jest ich łączna powierzchnia 5,0800 ha, to w ocenie organu najprawdopodobniej w dziale I przedmiotowej księgi zostały ujawnione niewłaściwe (błędne) numery identyfikujące działki, czy też parcele, bowiem w matrykule nr 5 prowadzonej dla księgi gruntowej [...] tom I karta 6 (k.26) widnieją m.in. parcele o numerach 63/13 (pow. 2,0831 ha) oraz 139/12 (pow. 18,4748 ha), ale są to wpisy archiwalne (tzn. wykreślone), zważywszy przy tym, że w 1943 r. wszystkie parcele wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości, w tym 63/13 i 139/12, zostały połączone w jedną parcelę nr 24 o powierzchni 40,2698 ha, która została uwidoczniona na mapie katastralnej, a stan ujawniony w katastrze po zmianie z 1943 r. stanowił punkt wyjścia przy zakładaniu powszechnej ewidencji gruntów. Reasumując powyższe ustalenia orzekający organ podkreślił, że w księdze wieczystej [...] nie jest ujawniona działka 79/1, tylko trzy działki o numerach 63/13, 139/12 i nr 24 o łącznej powierzchni 5,0800 ha, jednak na podstawie dostępnej organowi dokumentacji, nie jest możliwe zsynchronizowanie oznaczenia nieruchomości z ww. księgi z aktualnym oznaczeniem w ewidencji gruntów, tzn. ustalenie, którym działkom ewidencyjnym (bądź ich częściom) odpowiadają działki wymienione w księdze. Podniesiono, ze istota obliczania powierzchni działek ewidencyjnych polega na przetwarzaniu przez uprawnionych geodetów, dokumentów (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1 prawa geod.), które są gromadzone w ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej prowadzonych przez organy administracji (art. 40 ust. 2 i ust. 3), natomiast sposób obliczania powierzchni działek ewidencyjnych regulują obecnie przepisy rozporządzenia z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym organ stwierdził, że zmiana (aktualizacja) powierzchni działki 79/1 może nastąpić na podstawie nowego opracowania geodezyjnego wykonanego przez uprawnionego geodetę, tj. obliczenia powierzchni ze współrzędnych punktów granicznych na podstawie dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia i w ramach tego opracowania geodeta sporządza wykaz zmian gruntowych, który obrazuje zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków - § 46 ust. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. wyraził niezadowolenie z treści zawartego w niej rozstrzygnięcia zarzucając przede wszystkim brak jednoznacznego wyjaśnienia ubytku w ewidencji gruntów spornego kawałka lasu o powierzchni 0,45 ha, której to kwestii dotyczy powstały w sprawie zasadniczy spór. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wystąpił do Starosty [...] pismem znak W[...] o przekazanie protokołu z rozgraniczenia nieruchomości przeprowadzonego w 1961 r. przez [...] Okręgowe Przedsiębiorstwo Miernicze - [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w B. – sygn. akt II NS [...] z dnia 21 marca 2006 r. o stwierdzeniu zasiedzenia, jak również o wyjaśnienie jakie prace geodezyjne były wykonywane w dniu 19 maja 1993 r. w obrębie działki stanowiącej własność Z. K.. Organ wystąpił pismem z dnia 1 marca 2011 r. do Starosty [...] o sprawdzenie czy w dokumentacji archiwalnej znajdującej się w Starostwie Powiatowym w [...] nie zachował się wykaz zmian gruntowych, który był podstawą wprowadzenia zmiany powierzchni w działce nr 79/1 położonej w obrębie[...], gmina [...] (zmiana nr 47/1962). W odpowiedzi na powyższe Starosta [...] poinformował, że w dokumentacji archiwalnej znajdującej się w ewidencji gruntów oraz Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w [...] nie zachował się ww. wykaz zmian gruntowych, natomiast Starosta [...] przesłał pismem z dnia [...] r. wnioskowane dokumenty, ponadto wyjaśnił, że w 1993 r. i latach późniejszych w obrębie [...]- działka nr 79/1 nie były wykonywane żadne prace geodezyjne. Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wystąpił do Wydziału X Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] o przekazanie odpisu Aktu Własności Ziemi z dnia [...] i przedmiotowy dokument Sąd Rejonowy w [...] przesłał pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Zdaniem organu odwoławczego, podstawą dokonania żądanej zmiany nie mogą być przedstawione przez stronę dokumenty, bowiem opisują stan prawny w zakresie podmiotu (właściciela działki), natomiast rękojmią wiary ksiąg wieczystych nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości, dlatego też odpis księgi wieczystej nie może być podstawą wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni nieruchomości. Ponadto wskazano, że skarżący uważa, iż część jego działki nr 23/1 (obecnie działka nr 5023/1), tj. obszar lasu o powierzchni 0,45 ha wcinający się klinem w działkę nr 79/1 stanowi jego własność, jednak właścicielem przedmiotowej nieruchomości zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego X Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] na mocy postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Cywilny z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II Ns [...] jest Skarb Państwa, a Starosta [...] na podstawie ww. dokumentu ujawnił prawa właścicielskie dla działki nr 23/1 w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu, skoro ich uprawnienia sprowadzają się do rejestrowania stosownych danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawnie określonych w tym względzie dokumentów, a poprzez żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, dlatego nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. W konsekwencji decyzję organu I instancji, która nie uwzględnia żądania strony organ odwoławczy uznał za poprawną, ponieważ dokonanie żądanych zmian w ewidencji gruntów, bez przedłożenia wymaganych przepisami dokumentów, byłoby w jego ocenie prawnie niedopuszczalne. Ponadto odnosząc się do podnoszonych zarzutów w odwołaniu dotyczącym powierzchni działek organ wskazał, że po przedłożeniu stosownej dokumentacji dotyczącej zmiany przebiegu granic przedmiotowej nieruchomości, może ona ulec zmianie w ewidencji gruntów i budynków. W skardze do sądu Z. K. zakwestionował zgodność z prawem wydanej przez organ odwoławczy decyzji podnosząc, iż w zasobach Starostwa Powiatowego w [...] brak jest dokumentów wyjaśniających ubytek powierzchni nieruchomości o obszarze 0,45 ha oraz istnieje rozbieżność w określeniu powierzchni spornej działki, która uwidacznia się pomiędzy księgą wieczystą KW nr[...], a danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie jest bezzasadna, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji jest zgodna z prawem. Zasady ewidencji gruntów, oraz sposób dokonywania w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z t.j. z 2010 r., Nr 193, poz.1287 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ). Ewidencja jest zbiorem informacji i obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, a także dotyczące właścicieli nieruchomości. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Podstawę prawną wpisów w ewidencji gruntów stanowią przepisy art. 20 ust.1 i art. 22 ust.1 ustawy, zgodnie z którymi aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych. Zmiany w operacie ewidencyjnym dokonuje się na podstawie m.in.: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian gruntowych. Postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, by dane w nim zawarte były zgodne ze stanem prawnym. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu czy budynku, czy też oznaczenia powierzchni określonych działek ewidencyjnych. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, System Orzecznictwa LEX Nr 41305, z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 862/00, LEX Nr 53361, z dnia 6 sierpnia 2003 r., sygn. akt SA/Rz 429/03, niepubl.). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd prawny sformułowany w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia przez organ wniosku strony z dnia 11 października 2010 r., o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego zmiany powierzchni działki nr 79/1 z obecnej 4,63 ha na 5,08 ha, na podstawie danych odnoszących się do powierzchni, ujawnionych w księdze wieczystej. Odmawiając wprowadzenia zmian organ odwoławczy przyznał, że w założonym w 1961 r. dla wsi [...] rejestrze gruntów, działka nr 79/1 została zapisana w jednostce rejestrowej nr 48 (k. 38-37). W 1962 r. wprowadzono w rejestrze zmianę powierzchni przedmiotowej działki z 5,08 ha na 4,63 ha (k.37-38), która figuruje do chwili obecnej (k. 19). Zmiany tej dokonano na podstawie dokumentu oznaczonego w zbiorze dowodów zmian numerem 47/1962, lecz dokument ten nie mógł stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu, ponieważ brakuje go w operacie geodezyjno - prawnym obrębu[...], znajdującym się w zasobach organu ewidencyjnego. W związku z powyższym w celu wyjaśnienia zarejestrowanej w 1962 r. w ewidencji zmiany powierzchni działki 79/1 organ wykorzystał znajdujące się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej materiały źródłowe, z których wynika, że w 1961 r. zostały rozgraniczone m.in. grunty PGL Nadleśnictwo [...] z działką nr 79/1 - szkic nr 50 (k.51), protokół graniczny (k.46-47). szkic graniczny będący załącznikiem do protokołu (k.45). Zmiany danych ewidencyjnych wynikające z tego rozgraniczenia zostały następnie ujawnione zarówno na mapie ewidencyjnej, jak i w rejestrze gruntów, co wynika m.in. z porównania aktualnej mapy ewidencyjnej (karta 18) z mapą zawartą w operacie z założenia ewidencji pochodzącą sprzed 1961 r. (karta 28). Ze względu na brak wykazu zmian gruntowych, który powinien obrazować zmianę powierzchni działki nr 79/1 wynikającą z przeprowadzonego rozgraniczenia (wspomniany wyżej brak dowodu zmiany nr 47/1962), został obliczony dla celów kontrolnych obszar gruntu leśnego (wyznaczony punktami od 711 do 718 - patrz karty 51-54 i k.45 akt sprawy) który w wyniku opisanego wyżej rozgraniczenia spowodował zmianę kształtu, a co za tym idzie powierzchnię, działki nr 79/1. Obszar ten, po jego zaokrągleniu, wynosi 0,45 ha, co potwierdza, że ujawniona w 1962 r. w rejestrze gruntów zmiana powierzchni działki nr 79/1 z 5,08 ha na 4,63 ha (różnica w powierzchni 0,45ha) była efektem przeprowadzonego w 1961 r. rozgraniczenia. Natomiast jak wynika z akt, w księdze wieczystej nr [...] nie jest ujawniona działka 79/1, tylko trzy działki o numerach 63/13, 139/12, 24 o łącznej powierzchni 5,0800 ha, lecz na podstawie dostępnej dokumentacji nie jest możliwe zsynchronizowanie oznaczenia nieruchomości z ww. księgi z aktualnym oznaczeniem w ewidencji gruntów, tzn. ustalenie, którym działkom ewidencyjnym (bądź ich częściom) odpowiadają działki wymienione w księdze. Podnieść w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że nie dane zawarte w dziale I księgi wieczystej są podstawą do zmian w ewidencji gruntów, lecz dane zawarte w tej ewidencji są podstawą do dokonania zmian oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej (por. wyrok WSA w Kielcach w wyroku z dnia 21 grudnia 2007 r., II SA/Ke 634/07). W myśl przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oznaczenie nieruchomości zawarte jest w dziale I-O księgi wieczystej. Stosownie do przepisu § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestrów gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Identyczną regulację zawierają postanowienia § 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. Nr 162, poz. 1575). Powszechnie jest jednak przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z dnia 24 listopada 1997 r., II CKU 110/97 Prok. i Pr. 1998/28 Lex Nr 32492) jak i w piśmiennictwie (por. ST. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r., str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 wyżej powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów należy wskazać, że organ odwoławczy słusznie stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zaś kwestie dotyczące wprowadzenia zmian (aktualizacji) powierzchni działki 79/1 mogą zostać wyjaśnione na podstawie nowego opracowania geodezyjnego wykonanego przez uprawnionego geodetę, tj. obliczenia powierzchni ze współrzędnych punktów granicznych na podstawie dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia. W ramach tego opracowania geodeta sporządza wykaz zmian gruntowych, który obrazuje zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków - § 46 ust. 3, a nowe dane będą podlegały ujawnieniu w rejestrze gruntów na podstawie § 46 ust.2 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Należy zatem stwierdzić, że słusznie starosta ustalił, iż brak jest podstaw do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w tej sprawie. Organ bowiem przeanalizował cały materiał dowodowy, w tym dokumenty źródłowe zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, jak również wziął pod uwagę charakter wskazanych przez skarżących dokumentów. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zatem uznały, że skoro zmiany zaistniałe w trakcie modernizacji oraz w wyniku rozgraniczenia w 1961 r., odzwierciedlone zostały w ewidencji gruntów i budynków, wpisy te nie zostały skutecznie zakwestionowane, a nowych dokumentów wskazujących na zmiany w zakresie danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków skarżący nie przedstawił, brak jest podstaw do uwzględnienia jego żądania, ponieważ dokonanie zmian powierzchni w ewidencji gruntów i budynków wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, co wynika z wyżej przywołanych przepisów § 36 i § 46 rozporządzenia wykonawczego, gdyż podstawową zasadą prowadzenia tej ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego). Aktualizacja operatu ewidencyjnego, następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 powołanego rozporządzenia) i już z treści powołanych wyżej przepisów prawa odnoszących się do zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wynika jednoznacznie, że postępowanie w tym zakresie jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej ewidencji (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008 r., I OSK 199/07). W tej sytuacji Sąd stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji nie zawiera naruszenia prawa i trafnie utrzymuje w obrocie prawnym decyzję organu I instancji, gdyż niedopuszczalne jest dokonywanie w ewidencji gruntów zmiany powierzchni działek na podstawie danych odnoszących się do powierzchni, ujawnionych w księdze wieczystej. W konsekwencji skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło