II SA/Bd 978/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant: Anna Kaczmarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Bydgoszczy na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) orzekł o utracie przez P. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28.04.2011 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że z akt sprawy wynika, iż zainteresowany nie stawił się w wyznaczonym terminie w dniu 28.04.2011 r., o którym był prawidłowo poinformowany w dniu 15.02.2011 r. Wskazując na regulację zawartą w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ zwrócił uwagę, że strona zgłosiła się w terminie siedmiu dni od wyznaczonego terminu, jednak podany przez nią powód niestawienia się w wyznaczonym terminie, nie jest uzasadnioną przyczyną niestawiennictwa, a zgodnie z cyt. wyżej przepisem ustawy, w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu od powyższej decyzji zainteresowany wyjaśnił, że stawiając się w PUP zasugerował się ostatnią datą umieszczoną w Karcie informacyjnej bezrobotnego tj. 29.03. Błąd swój naprawił i stawił się w organie zatrudnienia dnia następnego tj. 29.04.2011 r. Ponadto odwołujący się oświadczył, że 31 marca 2011 r. ukończył w Centrum Aktywizacji Zawodowej zajęcia aktywnego poszukiwania pracy. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że odwołujący się został pouczony o ustawowych obowiązkach zgłaszania w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy, powiadamiania tego urzędu w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, a także o konsekwencjach, jakie poniesie z powodu niewywiązania się z ww. obowiązków, przy czym z analizy akt administracyjnych wynika również, że stronie został wyznaczony termin uczestnictwa w zajęciach Aktywnego Poszukiwania Pracy, zorganizowanych przez Samorządowy Klub Pracy w dniach od 29.03.2011 r. do 31.03.2011 r., którego rozpoczęcie oznaczono również w Karcie informacyjnej bezrobotnego. Zapisane daty w "kalendarzyku bezrobotnego" poświadczają w ocenie organu prawidłowość przyjęcia do wiadomości przez stronę terminów stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, w trybie art. 33 ust. 3 cytowanej ustawy. Okoliczność mylnego przekonania, co do daty stawiennictwa w urzędzie jako powód swojej absencji, nie może być zdaniem organu odwoławczego uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa bezrobotnego, bowiem jest ona niemożliwa do udowodnienia. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy - bezrobotny powinien wykazywać się gotowością do podjęcia zatrudnienia w każdym dniu posiadania statusu bezrobotnego, a zapomnienie, czy pomylenie terminu nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy celem potwierdzenia w wyznaczonym terminie gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia, choćby kończyły się próbą naprawienia błędu poprzez zgłoszenie się w organie zatrudnienia dnia następnego. Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, że omawiany przepis pełni szczególną funkcję, bowiem o ile posiadanie statusu bezrobotnego jest prawem, to z prawem tym wiążą się określone obowiązki, a jednym z nich jest niezbędność stawiennictwa w organie zatrudnienia w wyznaczonych terminach. Zaniedbanie tego obowiązku z przyczyn, które nie mogą być zakwalifikowane do uzasadnionych, obliguje organ do pozbawienia bezrobotnego statusu na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Zdaniem organu, bezrobotny, aby nie zostać pozbawiony statusu, musi zawiadomić o przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia wyznaczonego terminu oraz przyczyna niestawiennictwa musi być uzasadniona w niniejszej sprawie organ nie kwestionował, że skarżący podał przyczynę swego niestawiennictwa, lecz uznał wskazywaną przez skarżącego przyczynę - "sugestia inną datą" - za nieuzasadnioną, ponieważ bezrobotny powinien wykazać należytą staranność, by dochować przyjętego do wiadomości terminu stawiennictwa w urzędzie pracy, choćby przez prawidłowe odnotowanie tego terminu, by nie doszło do pomyłki, co do wyznaczonego dnia zgłoszenia się do urzędu. W skardze do sądu P. K. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji i ponownie podniósł, iż pozostawał w błędnym przekonaniu, iż termin wizyty w urzędzie pracy ma wyznaczony w dniu 29 kwietnia 2011 r. (miesiąc po ostatnim terminie stawiennictwa w urzędzie wpisanym w Karcie informacyjnej bezrobotnego). Wyjaśnienia sugerują również błąd urzędnika Powiatowego Urzędu Pracy w[...], który nie umieścił odpowiedniej daty stawienia się w urzędzie w odpowiednim miejscu oraz błąd urzędnika Centrum Aktywizacji Zawodowej informującego o braku konieczności potwierdzania gotowości do podjęcia zatrudnienia w przypadku uczestnictwa w aktywnych formach poszukiwania pracy. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym. Wszelkie zmiany okoliczności stanu faktycznego, które miały miejsce po tym terminie, nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem zaistnienie obu przesłanek w nim wskazanych, tj. niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy oraz brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się. Dla prawidłowej wykładni tego przepisu istotne znaczenie mają regulacje zawarte w art. 33 ust. 3 zd. 1-sze, a także art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną - zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępująca do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl art. 33 ust. 3 zd. 1-sze bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Z przytoczonych uregulowań wynika, że istotną cechą prawnego pojęcia "bezrobotnego" jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Obie te istotne przesłanki statusu bezrobotnego podlegają okresowemu sprawdzaniu m.in. na podstawie oświadczeń składanych przez bezrobotnego. Temu służy m.in. obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do właściwego powiatowego urzędu pracy, przewidziany w art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Samo więc pozostawanie bez pracy, rejestracja w organie zatrudnienia czy zamiar korzystania z określonych świadczeń i przywilejów nie determinują jeszcze przynależności do grupy bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest bowiem zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Brak takiej dyspozycyjności oraz niezdolność do podjęcia pracy eliminują zainteresowanego z grona osób mogących ubiegać się o przyznanie czy zachowanie statusu bezrobotnego. Bezrobotnym w ujęciu normatywnym może być zatem wyłącznie osoba fizyczna zdolna do pracy. Chodzi tu przy tym o zdolność do pracy w sensie prawnym (czyli zdolność do bycia pracownikiem, uwarunkowana wiekiem i posiadaniem przynajmniej ograniczonej zdolności do czynności prawnych - art. 22 § 2 i § 3 kodeksu pracy). Zdolność do pracy oznacza również taki stan zdrowia, który pozwala pracodawcy na stałe zatrudnianie danej osoby w pełnym wymiarze, a w przypadku niepełnosprawnego - co najmniej w połowie obowiązującego czasu pracy. Wskazane osobiste przesłanki (zdolność i gotowość podjęcia pracy) podlegają okresowemu sprawdzeniu między innymi na podstawie oświadczeń składanych przez samego bezrobotnego. Temu służy między innymi obowiązek przewidziany w art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Bezrobotny powinien zatem zgłaszać się do właściwego urzędu pracy nie tylko po uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia czy szkolenia, ale przede wszystkim w celu potwierdzenia gotowości i zdolności do podjęcia pracy. Powołany przepis ma kategoryczne brzmienie i nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z analizy dołączonej przez skarżącego kserokopii Karty informacyjnej bezrobotnego, w dniu 15 lutego 20011 r. bezrobotny zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] u Pośrednika Pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Pracownik urzędu poinformował stronę o następnym terminie stawiennictwa w urzędzie w dniu 28 kwietnia 2011 r., czego dowodem jest podpis złożony przez skarżącego w obecności Pośrednika Pracy w części "D" Karty rejestracyjnej bezrobotnego dnia 15.02.2011 r., oraz pieczątka z oznaczonym terminem stawiennictwa w Karcie informacyjnej bezrobotnego. Z analizy akt administracyjnych wynika również, że skarżącemu został wyznaczony termin uczestnictwa w zajęciach Aktywnego Poszukiwania Pracy, zorganizowanych przez Samorządowy Klub Pracy w dniach od 29.03.2011 r. do 31.03.2011 r., którego rozpoczęcie oznaczono również w Karcie informacyjnej bezrobotnego. Zapisane daty w "kalendarzyku bezrobotnego" poświadczają prawidłowość przyjęcia do wiadomości przez stronę terminów stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, w trybie art. 33 ust. 3 cytowanej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że bezrobotni mają obowiązek zgłaszać się do urzędu pracy w wyznaczonych przez urząd terminach. Niedopełnienie tego obowiązku pociąga za sobą wydanie przez organ decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego, chyba że bezrobotny o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa powiadomi urząd pracy w okresie do 7 dni od daty wyznaczonego stawienia się w urzędzie (art. 33 ust. 4 pkt 4). Użycie zwrotu "uzasadniona przyczyna" wskazuje na to, że ustalenie jego znaczenia w konkretnym stanie faktycznym należy do organu. W orzecznictwie jednak przyjęto, że taka przyczyna musi poddawać się weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 422/09 niepubl.). Za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nie spowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się bezrobotnego w urzędzie pracy. Zawarty w omawianym przepisie zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść ustalać musi organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Przede wszystkim jednak za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. W rozpoznawanej sprawie skarżący na żadną z tego typu okoliczności w postępowaniu administracyjnym się nie powoływał, gdyż nie można przyjąć, by obiektywną, niezawinioną przyczyną niestawiennictwa było błędne przekonanie co do daty tego stawienia, czy wskazywanie, że skoro po wyznaczonej dacie odnotowano datę zajęć aktywizacyjnych to brak było właściwej informacji o terminie stawiennictwa. Powoływanie się przez skarżącego na błędne informacje uzyskane od pracowników PUP niestety nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy, z którego jasno wynika termin obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy. Przeciwny pogląd wymaga przedstawienia wiarygodnych dowodów na poparcie podnoszonej przez stronę tezy, która sprzeciwia się stanowisku umotywowanemu przez organ. Reasumując stwierdzić należy, że utrzymanie statusu bezrobotnego daje zainteresowanemu określone prawa, ale uprawnieniom tym odpowiadają także przewidziane w ustawie powinności, między innymi określony w art. 33 ust. 3 ustawy obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy celem potwierdzania gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia. O obowiązkach tych i skutkach ich niedochowania skarżący został prawidłowo powiadomiony, co potwierdzają akta niniejszej sprawy. Uznając zatem, że orzekające w sprawie organy administracji nie dopuściły się błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.