II SA/Bd 99/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. o wyłączenie sędziego WSA Anny Klotz w sprawie ze skargi B. C. i H. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. B. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w imieniu swoim i H. P. skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. referendarz sądowy zwolnił B. C. od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W wyniku wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pkt 1 oraz zmienił zaskarżone postanowienie w pkt 2 i ustanowił dla skarżącego adwokata. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła dla skarżącego A. J.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł o wyznaczenie adwokata z okręgu Okręgowej Rady Adwokackiej w T. podnosząc, że nie stać go na podróże do B. w celu odbywania konsultacji w wyznaczonym tam adwokatem. Pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy wystąpił do rady adwokackiej o zmianę pełnomocnika między innymi z uwagi na utrudniony kontakt ze skarżącym. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła dla skarżącego adwokat A. K.. W dniu [...] lutego 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek B. C. o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Anny Klotz. Sędzia WSA Anna Klotz złożyła w dniu 20 lutego 2017 r. oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie bowiem, jak podkreśliła, między nią a skarżącym nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości, co do jej bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a., jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla niej, jak również uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (vide postanowienia NSA z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego WSA Anny Klotz okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie zarzutów niczym nie popartych, a będących wyłącznie subiektywnym odczuciem strony skarżącej o stronniczości sędziego - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie sędziego. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.