II SAB/Bd 1/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-04-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon, Asesor WSA Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej pozostaje w bezczynności, jeśli wyrok NSA stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, a organ nie wydał nowej decyzji w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli wyrok NSA stwierdził nieważność decyzji jedynie w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, a w pozostałym zakresie decyzja jest ostateczna i prawomocna. W takiej sytuacji, organ wykonał wyrok sądu, wypłacając należne świadczenia uwzględniając zmiany wynikające z orzeczenia, a dalsze wydawanie decyzji w przedmiocie daty zwolnienia jest niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący, Mirosław F., został zwolniony ze służby celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2003 r. z dniem [...] 2003 r., po prawomocnym skazaniu go przez sąd powszechny za przestępstwo umyślne i orzeczeniu zakazu wykonywania zawodu funkcjonariusza celnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 września 2003 r. stwierdził nieważność obu decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. jedynie w części określającej datę zwolnienia ze służby. Po tym wyroku skarżący wezwał organ do wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby, zarzucając mu bezczynność. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja z [...] 2003 r. zakończyła postępowanie w sprawie zwolnienia z dniem [...] 2003 r. Skarżący wniósł skargę do WSA na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Mirosława F. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w T. w przedmiocie określenia daty zwolnienia skarżącego ze służby oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z [...] 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Mirosława F. o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 i 8 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Karny wyrokiem z [...] 2003 r. w sprawie [...] utrzymał w mocy wobec Mirosława F. wyrok Sądu Rejonowego w B. z [...] 2001 r., w którym uznano go winnym popełnienia przestępstwa umyślnego i jednocześnie zakazano wykonywania zawodu w organach celnych administracji państwowej. W dniu [...] 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w T. wydał decyzję [...] zwalniającą Mirosława F. ze służby z dniem [...] 2003 r., wskazując jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia art. 25 ust. 1 pkt 8 ustawy o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, że wbrew zarzutom sformułowanym w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zasadnym było przyjęcie w dniu wydania zaskarżonej decyzji, iż postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym skazaniem za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, obejmującym także środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano art. 25 ust. 1 pkt 8 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku prawomocnego orzeczenia zakazu wykonywania zawodu funkcjonariusza celnego. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze służby znajduje uzasadnienie zarówno w treści art. 25 ust. 1 pkt 8 ustawy o Służbie Celnej, jak i art. 25 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Przepisy ustawy o Służbie Celnej nie mogą być także uważane za przepisy karne wykonawcze, albowiem w art. 25 ustawy o Służbie Celnej nie zawarto jakichkolwiek zapisów uzależniających zwolnienie ze służby od wykonalności orzeczenia w postępowaniu karnym wykonawczym.
Skargę na tą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosław F., domagając się uchylenia lub stwierdzenia nieważności obu decyzji w przedmiocie zwolnienia go ze służby. Zarzucił im naruszenie przepisu art. 61 § 4 kpa w zakresie formy wszczęcia postępowania, nie zapewnienie mu czynnego udziału w całym toku postępowania – naruszenie art. 10 § 1 kpa, określenie w decyzji daty zwolnienia ze służby z dniem [...] 2003 r. wbrew postanowieniom art. 130 § 1 i 2 kpa, utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] 2003 r. decyzją z dnia [...] 2003 r. pomimo zmiany podstawy prawnej zwolnienia ze służby, zwolnienie skarżącego ze służby w czasie urlopu, co narusza przepis art. 41 kp oraz naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że skazujący go wyrok sądu powszechnego jest jego zdaniem wadliwy z powodu naruszenia przepisów materialnoprawnych i zamierza wnieść od niego kasację. Skarżący rozumie jednak następstwa wyroku i nie kwestionuje obligatoryjności zwolnienia go ze służby funkcjonariusza. Kwestionuje sposób, w jaki to się odbyło i datę [...] 2003 r. jako dzień, w którym zwolniono go ze służby. Dyrektor Izby Celnej w T. nie wszczął postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby stosownie do przepisu art. 61 § 4 kpa i nie zawiadomił go o wszczętym postępowaniu. Organ administracji publicznej obowiązany jest przestrzegać przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z 23 września 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 1745/03) stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] 2003 r. i z [...] 2003 r. w części określającej datę zwolnienia skarżącego ze służby
Sąd podkreślił, że żaden przepis ustawy o Służbie Celnej nie zawiera szczegółowego unormowania dotyczącego daty skuteczności decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 i 8 ustawy. Skoro zatem skarżący złożył w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jego zwolnienia ze służby celnej, to rozstrzygająca w tym przedmiocie decyzja nie podlegała wykonaniu do czasu rozpatrzenia jego wniosku w trybie odwoławczym, zgodnie z przepisami art. 127 § 3 kpa w związku z art. 130 § 2 kpa, stosowanymi na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Zatem wskazanie w decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby konkretnej daty tego zwolnienia pozbawione było podstawy prawnej i dlatego obie decyzje dotyczące zwolnienia skarżącego ze służby dotknięte są zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważnością w części określającej datę tego zwolnienia.
Powyższą interpretację potwierdza zmiana ustawodawcza, polegająca na dodaniu z dniem 1 września 2003 r. do ustawy o Służbie Celnej przepisu art. 81 ust. 1a – przez art. 24 pkt 11 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw ...(Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1302), zgodnie z którym złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji. Dopiero ten przepis wprowadza odstępstwo od ogólnej, wynikającej z kpa zasady wstrzymania wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia środka odwoławczego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zasada racjonalnego prawodawcy wyklucza przyjęcie, by przepis powyższy wprowadzono do ustawy, choć dotychczasowy stan prawny byłby identyczny.
[...] 2003 r. skarżący złożył do Dyrektora Izby Celnej w T. oświadczenie o gotowości do kontynuowania świadczenia pracy w Urzędzie Celnym w B. Stwierdził, że skoro NSA uznał za nieważną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. w przedmiocie daty zwolnienia go ze służby, to stosunek pracy istnieje nadal.
Następnie w piśmie z [...] 2003 r. zażądał obliczenia i wypłacenia odszkodowania za okres od [...] 2003 r. do dnia wypłaty. [...] 2003 r. skarżącemu wypłacono kwotę 6.345,02 zł.
Pismem z [...] 2003 r. Mirosław F. wezwał Dyrektora Izby Celnej w T. do wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby. Skarżący podniósł, że organ od [...] 2003 r. "pozostaje w bezczynności".
[...] 2004 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja z [...] 2003 r. zakończyła postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...] 2003 r. – tj.dniem doręczenia tej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Mirosław F. żądał zobowiązania Dyrektora Izby Celnej w T. do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu go ze służby i wymierzenia organowi grzywny. W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzuty jak w przytoczonych wyżej pismach, ponadto wskazał, że w piśmie z [...] 2003 r. Dyrektor Izby Celnej poinformował go, że z chwilą otrzymania wyroku NSA z 23.09.2003 r. "zostanie wydana stosowna decyzja określająca właściwą datę zwolnienia go ze służby". Co oznacza, że organ sam przyznał, że w tym zakresie niezbędne jest wydanie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie wskazując, że w uzasadnieniu wyroku NSA z 23 września 2003 r. wskazano wprost, iż za dzień zwolnienia skarżącego ze służby należy uznać dzień doręczenia mu decyzji ostatecznej czyli [...]2003 r. Wobec czego wydanie nowej decyzji w tym przedmiocie jest niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę jako niezasadną należało oddalić.
Wyrokiem z 23 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność obydwu decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. jedynie w części określającej datę zwolnienia skarżącego ze służby. W pozostałym zakresie skarga została oddalona. Oznacza to, że decyzja o zwolnieniu Mirosława F. ze służby jest ostateczna i prawomocna z dniem prawidłowego doręczenia mu tej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że przepisy ustawy o Służbie Celnej nie zawierają szczególnego unormowania daty skuteczności takiej decyzji, wydanej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 i 8 cytowanej ustawy.
Sąd wskazał również, że odwołanie skarżącego wstrzymywało wykonanie decyzji do czasu rozpatrzenia wniosku w trybie odwoławczym zgodnie z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 130 § 2 kpa stosowanymi na podstawie art. 81 ustawy o Służbie Celnej.
Dyrektor Izby Celnej nie miał zatem możliwości wydania jakiegokolwiek aktu określającego datę zwolnienia skarżącego ze służby. Organ wykonał wyrok Sądu wyliczając i wypłacając skarżącemu należne świadczenia właśnie z uwzględnieniem zmian wynikających z treści orzeczenia sądowego. Skarżący w tym zakresie nie podnosił żadnych zarzutów przyjmując wyliczenia, a zatem i termin z nich wynikający bez zastrzeżeń.
Zgodnie z przepisem art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100 wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Sprawa dotycząca zwolnienia skarżącego ze służby została zakończona przed dniem 1 stycznia 2004 r., zatem nie ma w niniejszej sprawie zastosowania cytowany wyżej przepis art. 100.
Oznacza to, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do daty zwolnienia skarżącego ze służby wiąże Sąd w niniejszym postępowaniu.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło