II SAB/Bd 100/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-01-21
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Jerzy Bortkiewicz, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie. Bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu zostało umorzone z uwagi na wydanie decyzji po wniesieniu skargi. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została odrzucona z powodu braku wcześniejszego ponaglenia w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca. Skarżący wskazał na liczne wezwania organu do uzupełnienia dokumentów i brak wydania decyzji w ustawowym terminie. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że opóźnienie wynikało z winy skarżącego, który nie złożył kompletnych dokumentów. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając bezczynność organu, ale odrzucając zarzut przewlekłości i uznając, że bezczynność nie miała charakteru rażącego.Rozstrzygnięcie
1. odrzuca skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postepowaniu; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wojewody i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na pracę 1. odrzuca skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postepowaniu; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący A. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] A. P., ul. [...], [...] B., pismem z dnia [...] lipca 2024 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; oraz przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W treści skargi skarżący wskazał, że w dniu [...] marca 2024 r. osobiście złożył wniosek o wydanie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca M. D., a organ pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. wezwał go do dostarczenia dokumentów (umowy będącej podstawą wykonywania pracy zgodnie z zezwoleniem na pracę, potwierdzenia naliczenia zapłaty składek należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) za cały okres zatrudnienia), które skarżący, jak wskazał, uzupełnił przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r Wojewoda poinformował o przedłużeniu toczącego się postępowania, w związku ze zwróceniem się przez organ do Dyrektora ZUS odnośnie udostępnienia informacji i przekazania danych dotyczący aktywności płatnika i podatnika. Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Wojewoda wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o złożenie wyjaśnień dotyczących załączonych do sprawy dokumentów, tj. umów o pracę, informując że decyzja w sprawie zostanie podjęta w dniu [...] lipca 2024 r. W dniu [...] czerwca 2024 r. skarżący, jak wskazał, złożył odpowiedź na wezwanie do udzielenia wyjaśnień i uzupełnił dokumenty. Następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. Wojewoda poinformował skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia wskazując na treść przepisów art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U., dalej kpa). Skarżący, jak wyjaśnił, w dniu 1 lipca 2024 r. złożył ponaglenie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem Wojewody. Podkreślił również, że organ do dnia złożenia skargi nie udzielił przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie - gdzie od momentu wniesienia wniosku do chwili wniesienia skargi minęło więcej niż 4 miesiące, a odstępy między poszczególnymi czynnościami organu są nieusprawiedliwione – należy stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania i to z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wskazał, że przyznanie mu sumy pieniężnej od organu kompensowałoby czas nieuzasadnionego oczekiwania oraz trudności z jakimi strona musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pracę cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej. Jako załącznik do skargi skarżący dołączył m.in. kserokopię ponaglenia z dnia [...] lipca 2024 r. wniesionego na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego ustalono, że skarżący nie złożył wymaganych przez przepisy dokumentów (w tym umowy będącej podstawą wykonywanej pracy oraz dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne), w związku z czym wezwano go do ich uzupełnienia. W odpowiedzi skarżący nadesłał dwie zawarte w dniu [...] sierpnia 2021 r. umowy o pracę z M. D. na dwie różne kwoty wynagrodzenia, dokument zgłoszeniowy z ZUS oraz imienne raporty miesięczne o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach. Tym samym, jak wskazał, żaden z przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw nie został naruszony, gdyż to skarżący nie złożył kompletu wymaganych dokumentów, co musiało skutkować wezwaniem go do ich uzupełnienia. Ponadto organ wyjaśnił, że z uwagi na rozbieżności w przedłożonych umowach o pracę oraz braki w opłaceniu obowiązkowych składek na ubezpieczenia, organ zwrócił się do ZUS o udzielenie danych dotyczących odprowadzania obowiązkowych składek M. D. oraz informowania ZUS o przerwie w podleganiu ubezpieczeniom przez ww. pracownika z powodu przebywania na urlopie, informując jednocześnie skarżącego o przedłużeniu postępowania w oczekiwaniu na odpowiedź ZUS. Odpowiedź od ZUS organ otrzymał w dniu [...] maja 2024 r. Z uwagi na zaistniałe wątpliwości co do dołączonych do sprawy dokumentów, tj. umów o pracę, organ za konieczne uznał zwrócenie się raz jeszcze do skarżącego o udzielenie wyjaśnień, które otrzymał [...] czerwca 2024 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. organ poinformował skarżącego o siedmiodniowym terminie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Natomiast w dniu [...] lipca 2024 r. Wojewoda, jak wskazał, wydał decyzję o odmowie przedłużenia na pracę cudzoziemca, stwierdzając że wydanie decyzji pozytywnej byłoby niezgodne z przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 ppsa zawarto przypadek wydania decyzji administracyjnych).
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 ppsa posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej), należy uznać, że mamy tu do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).
Celem wyjaśnienia znaczenia tych pojęć należy wskazać, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej "kpa") stanowi, iż organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zgodnie przy tym z treścią art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne, w myśl § 4, mogą określać inne terminy niż określone w § 3 [...]. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Jednocześnie, w myśl art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych, jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16 - wszystkie przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Bezczynność organu ma więc miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 306/16).
Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 oraz art. 149 ppsa sprowadza się więc do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" zawarta w art. 37 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 kpa). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 kpa wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Przewlekłość postępowania administracyjnego została natomiast zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 2 kpa. Wynika z niego, że "przewlekłość" wystąpi wówczas, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Przewlekłe prowadzenie postępowania należy więc traktować jako stan sprawy, w którym mamy do czynienia ze zwłoką organu wynikającą z opieszałego, niesprawnego, nieefektywnego i nieskutecznego działania organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. O przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, jako że podejmowane przez organ działania nie charakteryzują się koncentracją, mają miejsce w dużym odstępie czasu, względnie mają charakter czynności pozornych czy nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 147/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 82/19). Przewlekłość postępowania zachodzi zatem w sytuacji, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle, nieefektywnie i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy w sposób prawem przewidziany. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne, dokonywana musi być przy tym na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem indywidualnego charakteru danej sprawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 167/21).
Z powyższego wynika, że w przypadku bezczynności istota zwłoki organu wynika z naruszenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej, natomiast w przypadku przewlekłości postępowania opóźnienie organu jest konsekwencją niepodejmowania działań efektywnych, sprawnych, skoncentrowanych, a w efekcie służących sprawnemu załatwieniu sprawy administracyjnej.
Warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynności, jak też na przewlekłe prowadzenie postępowania, jest uprzednie wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia bądź – jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie (art. 52 § 1 i art. 53 § 2b ppsa w zw. z art. 37 § 1 i 3 kpa). Przepis art. 37 § 1 kpa wprost stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia na bezczynność (pkt 1), jak i przewlekłość (pkt 2).
W związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę, w której zarzucił bezczynność, a także przewlekłe prowadzenie postępowania, oraz że wniesioną skargę poprzedził wyłącznie ponagleniem na bezczynność organu, Sąd odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania stwierdzając, iż w tym zakresie skarżący nie spełnił wynikającego z 52 § 1 i art. 53 § 2b ppsa obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia. Skarżący wprawdzie poprzedził skargę ponagleniem, jednak z jego treści jednoznacznie wynika, że jest to ponaglenie na bezczynność organu. W złożonym ponagleniu skarżący kontestowała wyłącznie bezczynność organu, nie podnosząc w ogóle zarzutu przewlekłości postępowania. Jak wykazano powyżej bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postepowania są to dwa odrębne stany faktyczne. W zakresie zaś przewlekłego prowadzenia postępowania skarżący nie wykazał faktu wniesienia ponaglenia. Wobec tego w tym zakresie skargę należało zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa odrzucić, o czym orzeczono pkt 1 sentencji wyroku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SAB/Wr 1468/21).
Kontrolując niniejszą sprawę w ramach skutecznie wniesionej skargi na bezczynność, gdyż poprzedzonej wymaganym prawem ponagleniem, Sąd mając na względzie przedstawiony powyżej zakres pojęcia bezczynności stwierdził, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski dopuścił się zarzuconej przez skarżącego bezczynności, ponieważ nie załatwił przedmiotowej sprawy w terminie.
Wskazać bowiem należy, że przedmiotową sprawę zainicjował złożony dnia [...] marca 2024 r. wniosek skarżącego o przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Oznacza to, że określony w art. 35 § 3 kpa (tj. dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego) termin miesiąca na załatwienie sprawy upływał z dniem [...] kwietnia 2024 r., natomiast termin dwóch miesięcy – przewidziany dla sprawy szczególnie skomplikowanej – upływał z dniem [...] maja 2024 r. Tymczasem do daty wniesienia przedmiotowej skargi (która to data jest miarodajna dla oceny stwierdzenia istnienia stanu bezczynności, natomiast stan istniejący w dacie orzekania ma znaczenie dla ewentualnego zobowiązania do wydania aktu), tj. do dnia [...] lipca 2024 r., a więc przez okres prawie 4 miesięcy, Wojewoda [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy. Decyzję rozpoznającą przedmiotowy wniosek skarżącego organ podjął dopiero w toku postępowania sądowego, tj. w dniu [...] lipca 2024 r. Wprawdzie w toku biegu terminu na załatwienie sprawy organ wezwał skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. do uzupełnienia braków wniosku, które skarżący uzupełnił w dniu [...] kwietnia 2024 r., a zatem okres ten wpłynął na ustawowy termin załatwienia sprawy, a ponadto organ pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. poinformował skarżącego na podstawie art. 36 kpa o przedłużeniu postępowania w związku z oczekiwaniem na udzielenie odpowiedzi przez Dyrektora ZUS (na zapytanie Wojewody dotyczące okoliczności i okresu zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, tytułu ubezpieczenia, wysokości podstawy wymiaru składek oraz okoliczności poinformowania ZUS o przerwie w podleganiu ubezpieczeniom przez pracownika z powodu przebywania na urlopie bezpłatnym), jednakże z uwagi na omyłkowe wsteczne określenie w ww. piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. daty do której toczące się postępowanie zostało przedłużone, należało przyjąć że datę tę wyznacza termin udzielenia oczekiwanej odpowiedzi przez Dyrektora ZUS, co miało miejsce w dniu [...] maja 2024 r. (data wpływu do [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. pisma Dyrektorowa ZUS z dnia [...] maja 2024 r.) wraz z niezbędnym liczonym od dnia uzyskania odpowiedzi kilkudniowym terminem na analizę materiału dowodowego celem załatwienia przedmiotowej sprawy. W okresie tym Wojewoda nie podjął jednak decyzji, natomiast pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. zwrócił się do skarżącego - w związku z przedłożeniem do organu dwóch umów o pracę z tej samej daty dotyczącej tego samego pracownika - o wyjaśnienie która z przedłożonych umów była umową obowiązującą. W piśmie tym organ jednocześnie zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i wskazał, że decyzja zostanie podjęta do dnia [...] lipca 2024 r. Organ nie wydał jednak decyzji w wyznaczonym przez siebie terminie, tj. do dnia [...] lipca 2024 r., natomiast podjął ją dopiero w dniu [...] lipca 2024 r., a więc po wniesieniu przez skarżącego skargi do Sądu w dniu [...] lipca 2024 r. Należy podkreślić, że Wojewoda po dniu [...] lipca 2024 r. nie zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Tym samym organ od dnia [...] lipca 2024 r. popadł w kilkunastodniową zwłokę w załatwieniu przedmiotowej sprawy administracyjnej, gdyż nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 ppsa (tj. terminie 2 miesięcy ze względu na konieczność poczynienia w okolicznościach sprawy wnikliwych ustaleń co do faktów dotyczących powierzenia pracownikowi pracy i wykonywania jej przez pracownika zgodnie z zawartą umową o pracę), jak i w terminie wyznaczonym w art. 36 § 1 kpa. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia bezczynności organu, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa w pkt 2 sentencji wyroku.
Oceniając charakter stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a ppsa, jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego", musi ono posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być oczywiste, znaczne i niezaprzeczalne. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań czy działań organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie prawa strony do załatwienia jej sprawy w rozsądnym terminie. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie i z uwzględnieniem jej swoistych uwarunkowań.
Z taką sytuacją rażącego naruszenia prawa nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, gdyż organ dopuścił się jedynie kilkunastodniowej zwłoki w załatwieniu sprawy. Podkreślić należy, że w toku postępowania organ nie popadał w stan bierności i zaniechania działania, lecz podejmował czynności ukierunkowane na uzupełnienie wniosku skarżącego o określone dokumenty (wezwanie skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. o uzupełnienie braków formalnych wniosku) oraz wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r. skierowany do ZUS o udzielenie informacji dotyczących kwestii związanych z ubezpieczaniem społecznym i zdrowotnym pracownika; wezwanie skarżącego pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. o złożenie wyjaśnień dotyczących przedłożonych dokumentów - umów o pracę). Istotnym jest także, że organ w toku postępowania sądowego, tj. [...] lipca 2024 r. podjął rozstrzygnięcie w sprawie. Wskazane uwarunkowania przedmiotowej sprawy nie pozwalały więc na uznanie, że stwierdzona bezczynność organu miała charakter rażący (o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd w pkt 4 sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, gdyż – jak podkreślono - po wniesieniu skargi stan bezczynności organu ustał na skutek wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2024 r. odmawiającej wydania zezwalania na pracę. Decyzją tą rozpatrzono wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2024 r. Nie było zatem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Jak zaakcentowano powyżej, w zakresie oceny bezczynności organu, Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w dacie wniesienia skargi do Sądu, ale w zakresie ewentualnego zobowiązania do wydania aktu, Sąd musi uwzględnić stan istniejący w dacie orzekania.
Z tych samych względów, które stanowiły o braku kwalifikacji bezczynności organu jako rażąco naruszającej prawo, Sąd na podstawie art. 149 § 2 pps oddalił w punkcie 5 sentencji wyroku skargę w części w jakiej skarżący wnosił o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł. Jest to bowiem dodatkowy środek, stosowany na zasadzie uznania Sądu, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym i tego czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa. O ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności czy przewlekłości organu. Podkreślić należy, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają. W niniejszej sprawie nie mamy natomiast do czynienia z sytuacją uzasadniającą przyznanie sumy pieniężnej, albowiem działań organu nie można było uznać za kwalifikowaną postać naruszenia prawa, a skarżący nie wykazał w sposób zindywidualizowany uzasadnionych podstaw dla potrzeby zastosowania wskazanej kompensacji. Takiej potrzeby w żaden sposób nie dostrzegł również Sąd. Należy podkreślić, że w dniu [...] lipca 2024 r. organ wydał decyzję w przedmiotowej sprawie.
O kosztach postępowania (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 kpa, uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło