II SAB/Bd 105/18

Sygn. [...] II SAB/Bd 105/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego B. - Południe na bezczynność Burmistrz Miasta w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oddala skargę. Prokurator Rejonowy pismem z dnia [...] czerwca 2018r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku J. S., Z. K., L. K., K. S. i S. S. z dnia [...] 2016r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] 2007r. w sprawie pozytywnego zaopiniowania projektu wjazdu i ogrodzenia dla działki nr [...] w miejscowości [...] Gmina [...]. Zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a., Prokurator wniósł o: 1) wyznaczenie Wójtowi Gminy terminu do załatwienia sprawy, 2) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych naruszenia przepisów o załatwianiu spraw w terminie, 3) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, iż od [...] 2017r. Wójt Gminy nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia wniosku wymienionych wyżej wnioskodawców w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zaopiniowania projektu wjazdu i ogrodzenia dla działki nr [...] w miejscowości [...] Gmina [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości i wyjaśnił, że powodem bezczynności były problemy kadrowe w obsadzie stanowisk urzędniczych, a także wysoka absencja chorobowa pracowników Urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."),sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi na bezczynność może być zatem nie wydanie przez organ decyzji administracyjnej, postanowień o jakich mowa w punkcie 2 i 3 (postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Powyższe oznacza, że zaskarżenie bezczynności organu administracji jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Skarga na bezczynność dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc odnoszących się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy polegająca na niezałatwieniu sprawy o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] 2007r. w sprawie pozytywnego zaopiniowania projektu wjazdu i ogrodzenia dla działki nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Skarga dotyczy zatem bezczynności polegającej na nie wydaniu jednej z decyzji administracyjnych przewidzianych w art. 150 k.p.a., względnie postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a., a zatem mieści się w zakresie objętym właściwością sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Dopuszczalność wniesionej skargi na bezczynność organu nie przesądza jednak, co oczywiste, kwestii jej zasadności. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. Sygn. akt IV SAB 124/98 LEX nr 43729). W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami k.p.a. Istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, w terminie przez siebie wskazanym (art. 149 w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, Lex 54517). Skarga może być wniesiona do sądu aż do czasu załatwienia sprawy tj. wydania decyzji, postanowienia czy podjęcia czynności. Natomiast wydanie przez organ administracji publicznej decyzji (postanowienia lub innego aktu) wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Podnieść przy tym należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi oraz w dacie orzekania. Skarga na bezczynność jest bowiem bezzasadna co skutkuje jej oddaleniem, jeżeli w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Stan bezczynności, jako stan naruszenia prawa trwa bowiem tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej, umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi. W takiej sytuacji sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 tej ustawy, to znaczy w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie, skoro ta została już wydana. Jeżeli natomiast Sąd stwierdzi, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, lecz w dacie rozpoznania skargi przez Sąd organ wydał już stosowny akt lub podjął właściwą czynność w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), wówczas przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy jest potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tak uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, (ONSAiWSA nr 4/2009, poz. 63). Powracając na grunt niniejszej sprawy, koniecznym stało się rozważenie, czy w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, tj. czy załatwił sprawę z wniosku o wznowienie postępowania, a jeżeli tak, to czy dokonał tego przed czy też po wniesieniu skargi na bezczynność. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu [...] 2018r., co jest okolicznością bezsporną. Jednocześnie na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że w dniu [...] 2018r. Wójt Gminy wydał postanowienie nr [...] o odmowie uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] 2007r. o uzgodnieniu projektu wjazdu i ogrodzenia dla działki nr [...] w miejscowości [...]. Jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W związku z powyższym należy uznać, że w dniu wniesienia skargi do Sądu organ nie pozostawał w bezczynności. Organ wydał bowiem postanowienie kończące postępowanie w sprawie, co oznacza, że załatwił sprawę z wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Takie wyłączenie ogólnej zasady rozstrzygania sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej zawiera przepis art. 149 § 3 k.p.a. wedle którego odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia. Nadmienić należy, że nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie data doręczenia wydanego postanowienia. Chwilą wydania decyzji (postanowienia) jest bowiem nie data doręczenia stronie, lecz data sporządzenia rozstrzygnięcia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji (postanowienia). (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r. I OSK 216/10 Lex 672894.). Wydanie decyzji (postanowienia) jest czynnością prawną właściwego organu zamykającą ciąg czynności postępowania prowadzących do załatwienia sprawy, wyrażającą na piśmie treść podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto przepisy k.p.a. w rozdziałach zatytułowanych "załatwienie spraw" określają terminy załatwienia spraw, czyli terminy, w jakich wydaje się decyzje (postanowienia), a nie terminy ich doręczeń – takich bowiem przepisy k.p.a. wprost nie ustanawiają - E. Frankiewicz "Wydanie a doręczenie decyzji" PiP Nr 2/2002 s. 70 i nast. (por. wyrok w Gliwicach z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt IV SAB/Gl 43/11). W świetle powyższego, skoro- jak wynika z akt sprawy- przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, Wójt Gminy wydał stosowne rozstrzygnięcie, Sąd uznał skargę za bezzasadną. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę. W konsekwencji takiego rozstrzygnięcia Sąd nie był władny dokonać oceny, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czego domagał się w skardze Prokurator. Nie ma również podstaw do uwzględnienia wniosku Prokuratora o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych naruszenia przepisów o załatwieniu sprawy w terminie, bowiem w przepisach p.p.s.a brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia tego wniosku. Możliwość taka przewidziana jest jedynie przepisem art. 37§2 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego.