II SAB/Bd 111/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora P. w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor S. w D. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku P. N. z [...] kwietnia 2025 r. o udostepnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora S. w D. do załatwienia wniosku P. N. z [...] kwietnia 2025 r., 4. zasądza od Dyrektora S. w D. na rzecz P. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. N. (dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca) pismem z 17 stycznia 2025 r., powołując się na art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] (dalej: organ, Dyrektor Szkoły) o przesłanie informacji: "zestawienia wszystkich nagród jakie otrzymał dyrektor szkoły w ciągu ostatnich 36 miesięcy". We wniosku wskazano, aby żądaną informację przesłać na adres e - mail skarżącego w formacie PDF. W odpowiedzi Dyrektor Szkoły pismem z 30 kwietnia 2025 r. poinformował Skarżącego, że żądania informacja zostanie udostępniona po uzupełnieniu braków formalnych wniosku poprzez wskazanie przez wnioskodawcę danych pozwalających na jego identyfikację jak imię i nazwisko oraz adres. Pismem z 3 lipca 2025 r. skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i brak udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. W konsekwencji podniesienia powyższych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącego Dyrektor Szkoły niezasadnie uznał, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych. Podkreślił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi zawierać podpisu ani adresu pocztowego wnioskodawcy jeżeli zawiera adres poczty elektronicznej umożliwiającej zwrotne przesłanie informacji. Skarżący wskazał, że wniosek został wysłany z adresu e-mailowego oraz zawierał imię i nazwisko w treści, co wystarcza do jego rozpoznania w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczył ponadto, że organ nie miał podstaw prawnych do pozostawienia wniosku bez rozpoznania ani do żądania dodatkowych danych identyfikacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na to, że odpowiedź została udzielona wnioskodawcy 16 lipca 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej a także pismem z 17 lipca 2025 r. przesłanym listem poleconym na adres skarżącego. Dyrektor Szkoły wniósł ponadto o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Organ stwierdził, że nie doszło do bezczynności ponieważ niezwłocznie, tj. już 30 kwietnia 2025 r., odpisał na wniosek skarżącego z 19 kwietnia 2025 r. W jego ocenie organ administracji publicznej może wezwać wnoszącego wniosek do złożenia wyjaśnień, jeżeli okoliczności budzą jego wątpliwości. Dyrektor Szkoły podkreślił, że wnioskodawca, do chwili złożenia skargi, nie kontaktował się i nie nadesłał żądanych braków, co uniemożliwiło dalsze procedowanie wniosku, a więc nie można mówić o bezczynności organu. Organ natomiast 16 lipca 2025 r., powziąwszy informację, że adresatem wniosku jest osoba fizyczna, udzielił wnioskowanych informacji we wnioskowanej formie oraz kolejnego dnia także listem poleconym na adres skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), w tym zgodnie z punktem 4 tego przepisu – podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie budzi więc wątpliwości, że dyrektor szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów, np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12, publ. LEX nr 1264738). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera zaś przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W doktrynie i orzecznictwie szeroko wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Niewątpliwie więc informacja dotycząca zestawienia wszystkich nagród jakie otrzymał dyrektor szkoły w ciągu ostatnich 36 miesięcy jest informacją podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Zatem bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Szkoły w terminie zakreślonym przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie udostępnił informacji publicznej skarżącemu. Dopiero po wpływie do organu skargi na bezczynność, organ w piśmie z 16 lipca 2025 r. wysłanym drogą elektroniczną, a 17 lipca 2025 r. wysłanym poczta tradycyjną udostępnił żądaną informację publiczną. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z 19 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dyrektor Szkoły w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej. Wnioskowana informacja publiczna została wprawdzie udostępniona dopiero po wpływie skargi, ale jeszcze przed wydaniem w sprawie orzeczenia. W dacie orzekania przez Sąd odpadła zatem podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej z 19 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 3 wyroku). Udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd wprawdzie nie ma już podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania tego wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę co do oceny charakteru bezczynności w niniejszej sprawie. Ponadto stwierdza, że o kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. O kosztach postępowania (100 zł wpisu, 480 zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa) orzeczono w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).