II SAB/Bd 133/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Ł. L. na bezczynność Wójta Gminy Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. 1) umarza postępowanie, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, 3) zasądza od Wójta Gminy Ł. na rzecz skarżącego Ł. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z ... 2014r. Ł. L. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Urząd Gminy Ł., zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 12, poz. 1198 ze zm.). Skarżący wniósł o zobowiązanie Urzędu do udzielenie żądanej informacji publicznej w terminie 7 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie Urzędu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nie załatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Z treści pisma wynika, że dotyczy zarzucanej bezczynności w zakresie sześciu odrębnych wniosków kierowanych do Urzędu Gminy Ł. o udostępnienie informacji publicznej. Na mocy zarządzenia sędziego z dnia ... 2015r. przedmiotowe skargi zostały rozdzielone, przy czym przedmiot postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanowi bezczynność Wójta Gminy Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej na skutek wniosku Ł. L. z dnia ... 2014r. (pkt II skargi z 28 października 2014r.) w zakresie całej oferty Spółdzielni Socjalnej Ł. w W. złożonej na zadanie pn.: "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków w Gminie Ł." (zał. nr 5 skargi). Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej czym naruszył 14 dniowy termin z art. 13 ust. 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę z dnia ... 2014r. Wójt Gminy Ł. uznał ją za uzasadnioną, przyznając, że udzielenie informacji nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu. Organ wyjaśnił, że w miesiącach lipiec-sierpień 2014r. skarżący wysłał dużą liczbę wniosków o udzielenie informacji publicznej, z czym urzędnicy nie mogli sobie poradzić z powodu przeciążenia pracą, dodatkowo poszerzoną o obowiązki związane z okresem przedwyborczym. Organ podał, że obecnie urząd pracuje nad odpowiedzią na zaległe wnioski. Dodatkowo organ podał, że ... 2014r. przesłał do skarżącego pismo nr ..., wraz z żądaną wnioskiem z ... 2014r. informacją publiczną. Na rozprawie w dniu ... 2013r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania w związku z udostępnieniem żądanej informacji publicznej w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, co jednakże ma znaczenie przy wydawaniu oceny co do rażącego naruszenia prawa. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu stanowi zarzucana Wójtowi Gminy Ł. bezczynność w przedmiocie udostępnienia na wniosek Ł. L. z dnia 22 lipca 2014 r. informacji publicznej w postaci oferty Spółdzielni Socjalnej Ł. w W., złożonej na zadanie pn.: "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków w Gminie Ł.". Na wstępie wskazać należy, że warunki formalne skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie zostały spełnione. Skarga taka nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia wnoszonym na drodze administracyjnej, w szczególności nie ma w tej sytuacji zastosowania zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 K.p.a.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie mają one zatem zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ww. ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej. Prawo do uzyskania informacji publicznej zagwarantowane jest w art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, o działalności organów samorządu gospodarczego, zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z publicznych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust.3). W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn.zm.- zwana dalej: "ustawą"), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Każdemu przysługuje prawo dostępu do tej informacji niezależnie od posiadania w tym interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1). Definicję informacji publicznej doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy. Stosownie do tego przepisu udostępnieniu podlegają m.in. informacje o organach władzy publicznej, ich statusie prawnym, organizacji, zasadach funkcjonowania podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, trybie działania, w szczególności sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych przez te organy rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (ust. 1 pkt 3 lit. d-f). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy udostępnieniu podlega także informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego . W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż Wójt Gminy Ł. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ustawy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji, ustawodawca zaliczył m.in. organy władzy publicznej. Wskazać w tym miejscu należy na treść art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który wskazuje by przez organy administracji publicznej rozumieć również organy jednostek samorządu terytorialnego, jakim niewątpliwie jest Wójt Gminy Ł.. Analiza treści wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej pozwala na ustalenie, że żądane przez niego dane mieszczą się w kategorii informacji publicznej, stąd na organie ciążył obowiązek jego uwzględnienia w sposób przewidziany przepisami omawianej ustawy. Trzeba w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. 2013, 594 z późn.zm.), gospodarka finansowa gminy jest jawna. Z kolei zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2013, 907 ze zm.) 1. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne (ust. 1). Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie (ust. 2). Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust. 4. Przepis stosuje się odpowiednio do konkursu (ust. 3). W myśl ust. 4, jeżeli jest to uzasadnione ochroną prywatności lub interesem publicznym, zamawiający może nie ujawniać: 1) danych osobowych, w przypadku zamówienia udzielonego na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. b, 2) wysokości wynagrodzenia, w przypadku zamówienia udzielonego na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. c - w zakresie dostaw lub usług z zakresu działalności kulturalnej związanej z organizacją wystaw, koncertów, konkursów, festiwali, widowisk, spektakli teatralnych, przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturalnej lub z gromadzeniem materiałów bibliotecznych przez biblioteki lub muzealiów, jeżeli zamówienia te nie służą wyposażaniu zamawiającego w środki trwałe przeznaczone do bieżącej obsługi jego działalności, o ile wykonawca, przed podpisaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego zastrzegł, że dane te nie mogą być udostępniane". W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę nie podlega również wątpliwości, iż w myśl przywołanego powyżej przepisu art. 6 ust. 1 ustawy, żądane przez wnioskodawcę informacje podlegają udostępnieniu w sposób przewidziany w ustawie. Skoro więc ustalono, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji publicznej, a Wójt Gminy Ł. jest organem zobowiązanym do jej udostępnienia, w dalszej kolejności ocenić należało czy wniosek skarżącego został rozpatrzony w sposób przewidziany przepisami prawa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 ustawy) albo, w drodze decyzji, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności ściśle określonej formy. Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy, jeżeli organ udostępnia informacje publiczna na wniosek, powinien uczynić to w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji gdy taka informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, jeżeli w terminie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. W ramach powyższego powiadomienia wnioskodawcy organ jest również zobowiązany do jego poinformowania, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji publicznej zostanie umorzone. Wójt Gminy Ł., jako podmiot zobowiązany, wnioskowaną informację publiczną udostępnił dopiero ... 2104r., uwzględniając skargę. Stwierdzić przyjdzie, iż określony zakres żądania wniosku był konkretny, jednoznaczny i dotyczy informacji publicznej, zatem winien zostać załatwiony w formie przewidzianej ustawą. Nie mogły stanowić podstawy zaniechania załatwienia wniosku twierdzenia organu, iż brak odpowiedzi był spowodowany obciążeniem pracą, dużą ilością złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, zwiększonym obciążeniem zadań pracowników w związku z okresem przedwyborczym. Zgodnie z art. 13 ustawy, wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien zostać załatwiony bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 tej ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z 24.05.2006r., I OSK 605/05, www.orzecznia.nsa.gov.pl), co bezsprzecznie miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wniosek o udostępnienie informacji wpłynął do organu ... 2014r., zatem ustawowy termin upływała w dniu ... 2014r. Skarga na bezczynność organu została wniesiona ... 2014r., a informacja została udostępniona wraz z odpowiedzią na skargę ... 2014r., zatem z niemal czteromiesięcznym uchybieniem terminu. Przekroczenie terminu załatwienia przedmiotowego wniosku jest w sprawie bezsporne (przyznane w odpowiedzi na skargę). Mając powyższe na uwadze zarzut bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego należało uznać za uzasadniony. Ze względu jednakże na fakt, że po wniesieniu skargi wniosek skarżącego został rozpatrzony, a żądana informacja publiczna została mu udostępniona mimo, że z naruszeniem ustawowego terminu, należy zastosować art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jak należy przyjąć, w momencie rozpoznawania skargi przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności. W konsekwencji brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art.149 ustawy P.p.s.a. i orzekania zgodnie z żądaniem o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Przywołany przepis zobowiązuje sąd do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w przypadku, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten ma zastosowanie w zawisłej sprawie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Ł. do udzielenia informacji publicznej, dlatego sąd umorzył we wspomnianym zakresie postępowanie. Stosowanie jednak do przyjętej wykładni art. 149 P.p.s.a. sąd nadal jest zobowiązany do stwierdzenia czy zaistniała bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt. I OPS 6/08, wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SAB/Gd 197/13). W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę wspomniane już wyjaśnienia złożone przez organ oraz fakt udzielenia żądanej informacji w reakcji na wniesioną do sądu skargę na bezczynność, Sąd w oparciu o art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy Ł. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd nie znalazł również podstaw do orzeczenia o grzywnie. Jednakże nie można zaakceptować jako zwalniające organ z odpowiedzialności za to naruszenie okoliczności związanych z wadliwą organizacją pracy organu, tym bardziej, że bezczynność organu zobligowała skarżącego do dochodzenia swoich praw do uzyskania żądanej informacji publicznej na drodze postępowania sądowego, co bezspornie wiązało się z koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów. Bezczynność organu – w niniejszej sprawie zwłoka w załatwieniu wniosku wynikała, w ocenie Sądu, z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej a nie z uporczywej bezczynności. Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy Ł., jako organ władzy publicznej winien podjąć niezbędne działania celem zapewnienia prawidłowej realizacji w gminie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w skardze odnośnie zobowiązania Burmistrza do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie należy stwierdzić, że żądanie skargi w tym zakresie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 P.p.s.a. Z tych powodów, na mocy art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.