II SAB/Bd 134/21

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2022-02-15

Skład orzekający: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek, sędzia WSA Renata Owczarzak, sędzia WSA Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jest dopuszczalna, jeśli postępowanie to zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej przed wniesieniem skargi do sądu?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie to zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej przed wniesieniem skargi do sądu. Istota takiej skargi polega na doprowadzeniu do zmiany wadliwego stanu trwającej przewlekłości, co jest niemożliwe po zakończeniu postępowania. Zakończenie postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi do sądu powoduje brak przedmiotu kontroli sądowej i czyni skargę niedopuszczalną.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie to było konsekwencją stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę pawilonu. Skarżący zarzucili PINB naruszenie przepisów KPA i długotrwałe niezałatwienie sprawy, mimo wcześniejszych wskazań organów wyższego stopnia i zobowiązań PINB. W odpowiedzi na skargę PINB przedstawił przebieg postępowania, wskazując, że zostało ono zakończone ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu, wydaną przed wniesieniem ponaglenia i skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną i orzekł o zwrocie skarżącym kwoty 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. T., G. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu uiszczonego od skargi. Pismem z dnia [...] września 2021 r. skarżący M. W.-T. i G. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w przedmiocie załatwienia postępowaniem naprawczym sprawy administracyjnej, dotyczącej doprowadzenia obiektu (pawilonu małej gastronomii) położonego w B. przy ul. [...] należącego do K. G. do stanu zgodnego z prawem, zainicjowanej postępowaniem będącym konsekwencją stwierdzenia (decyzją z dnia [...].12.2004 r. nr [...]) nieważności decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę pawilonu małej gastronomii (na działce nr [...] przy ul. [...] w B. ). Organowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art. 7, art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako "kpa") i wnieśli o: stwierdzenie przewlekłości postępowania; zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie; stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; orzeczenie o przyznaniu od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości [...] zł; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów. W uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzją z dnia [...].12.2004 r. nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r. dotyczącej pozwolenia na budowę pawilonu małej gastronomii na rzecz K. G. (co podtrzymane zostało wyrokiem NSA z dnia 19.09.2007 r., sygn. akt II OSK 1218/06), czego konsekwencją powinna być konieczność podjęcia przez PINB czynności zmierzających do uregulowania faktycznego stanu nieruchomości w zgodzie z przepisami prawa poprzez przeprowadzenie postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Podkreślili przy tym, że na potrzebę przeprowadzenia postępowania w ww. trybie wielokrotnie wskazywały organy wyższego stopnia, tj. Wojewoda [...] (w decyzji: z dnia 23 marzec 2020 r. nr [...], z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz że do przeprowadzenia procedury zmierzającej do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem zobowiązał się sam PINB już w dniu [...].08.2016 r. zamieszczając odpowiedni w tym zakresie zapis w protokole rozprawy administracyjnej. Mimo to organ nie przeprowadził jednak ww. czynności, do czego był zobowiązany już wiele lat temu po stwierdzeniu nieważności ww. pozwolenia na budowę, lekceważąc, jak wskazali skarżący, wszelkie możliwe w tym zakresie terminy i procedury. Z tego też względu skarżący w dniu [...].06.2020 r. skierowali do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) ponaglenie, które to jednak nie doprowadziło do załatwienia przez PINB przedmiotowej sprawy, pomimo tego, iż WINB w sprawozdaniu z kontroli PINB z dnia [...].11.2020 r. negatywnie ocenił działalność kontrolowanego organu i stwierdził, iż postępowania w sprawie pawilonów "były i są prowadzone w sposób przewlekły". Zdaniem skarżących PINB przedłuża postępowanie bez żadnych uzasadnionych przesłanek oraz rażąco lekceważy przepisy prawa i wskazania organów nadrzędnych. Wskazali również, na stanowisko PINB zawarte w piśmie z dnia [...].03.2013 r. w sprawie [...], iż rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić jednocześnie ze sprawami toczącymi się równie przewlekle, w stosunku do pawilonu handlowego należącego do państwa Łuczyńskich, bowiem pawilony te stanowią jedną całość, posiadając wspólne ściany konstrukcyjne. Swój interes prawny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy dotyczącej pawilonu należącego do K. G. skarżący uzasadnili tym, że ma ono bezpośredni wpływ na ich własność, tj. na należący do nich pawilon (na działce nr [...]), który stanowi integralną część z pawilonem, którego dotyczy postępowanie w sprawie i który ma z nim wspólne ściany konstrukcyjne. W odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wyjaśniając, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r. nr [...], w sprawie przeprowadzone zostało postępowanie wznowieniowe na wniosek K. G., w wyniku którego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2005 r., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...].12.2004 r nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji z dnia [...].04.2005 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z dnia [...].07.2005 r., stwierdził wydanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2004 r. nr [...] z naruszeniem prawa, odmawiając jednocześnie jej uchylenia, z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Decyzja GINB została następnie zaskarżona do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24.01.2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1175/05) oddalił wniesioną skargę, a rozstrzygnięcie to podtrzymał NSA wyrokiem z dnia 19.09.2007 r. (sygn. akt II OSK 1218/06). W związku z pozostaniem w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2004 r. nr [...], Starosta [...] decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...], odmówił wydania pozwolenia na budowę dla pawilonu handlowego na działce nr [...] (obecnie) przy ul. [...] w B. . Przy czym decyzja ta wydana została na wniosek I. i G. G. (poprzedni właściciel obiektu), który został do rozpatrzenia przez organ administracyjno-budowlany po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe - jak wskazał PINB - decyzja Naczelnika M. B. z dnia [...].10.1987 r. nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę pawilonu małej gastronomii, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, postępowanie w sprawie prowadził organ nadzoru I instancji, tj. PINB. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone decyzją PINB z dnia [...].04.2019 r. znak: [...], nakazującą K. G. wykonanie rozbiórki nieużytkowanego pawilonu małej gastronomii. Decyzja ta nie została zaskarżona do organu odwoławczego. W związku z tym, że decyzja o nakazie rozbiórki stała się ostateczna, organ – jak wyjaśnił PINB - pismem (upomnieniem) z dnia [...].08.2020r. wezwał zobowiązanego do niezwłocznego wykonania ostatecznej decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. W dniu [...].10.2020 r. do WINB wpłynął wniosek właściciela pawilonu małej gastronomii z dnia [...].09.2020r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę pawilonu. Do wniosku dołączono opinię techniczną, z której wynika, że przedmiotowe pawilony znajdują się w zabudowie szeregowej i stanowią de facto jeden obiekt budowlany, w związku z czym rozbiórka pojedynczego segmentu jest niemożliwa ze względów technicznych. Po rozpatrzeniu wniosku WINB postanowieniem z dnia [...].11.2020 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...].04.2019 r., zamieszczając w uzasadnieniu postanowienia sugestię, aby ustalenia opinii technicznej potraktować jako nowe okoliczności w sprawie oraz rozważyć możliwość wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5. Wobec powyższego PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w trybie art. 149 § 1 kpa wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Analizując zebrane dowody w oparciu o art. 80 kpa oceniono zgromadzony materiał dowodowy i na podstawie przepisów art. 151 § 1 ust. 2 kpa orzeczono na nowo o istocie sprawy powołując się na przepisy materialno-prawne zawarte w art. 51 ustawy Prawo budowlane i wydano decyzję z dnia [...].01.2021 r. nr [...] o uchyleniu decyzji PINB z dnia [...].04.2019 r. nr [...] nakazującą K. G. rozbiórkę nieużytkowanego pawilonu małej gastronomii zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. , oraz nakazano wykonanie określonych czynności do dnia [...].06.2021 r. Pismem z dnia [...].06.2021 r. K. G. wystąpił do PINB z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania nałożonego obowiązku, motywując powyższe powodami związanymi z aktualną sytuacją panującą na terenie całego kraju, związaną z pandemią wirusa SARS-Cov-2. W związku z tym, że nałożony decyzją obowiązek nie ulega zmianie, a jedynie termin jego wykonania, PINB przedłużył termin obowiązku przedstawienia dokumentów do dnia [...] grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesioną w sprawie skargę należało odrzucić z uwagi na jej niedopuszczalność. Na wstępie należy wyjaśnić, że w następstwie wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę pawilonu małej gastronomii, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. , PINB wszczął z urzędu w dniu [...] stycznia 2005 r. postępowanie w sprawie przedmiotowego pawilonu, prowadzone pod znakiem: [...], które było dwukrotnie zawieszane (postanowieniem z dnia [...].02.2005 r. i postanowieniem z dnia [...].12.2008 r.) i w ramach którego zapadła nieostateczna decyzja PINB z dnia [...].07.2008 r. nr [...] nakazująca rozbiórkę obiektu, która została uchylona decyzją WINB z dnia [...].10.2008 r. nr [...]. W aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na ponowne rozpatrzenie sprawy przez PINB w następstwie wskazanej decyzji WINB z dnia [...].10.2008 r., natomiast dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, że PINB prowadził w dalszym ciągu sprawę przedmiotowego pawilonu małej gastronomii w związku z prawomocnym i ostatecznym wyeliminowaniem z obrotu prawnego pozwolenia na jego budowę - decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...].12.1987 r. o pozwolenia na budowę pawilonu, z tym że sprawa ta prowadzona była pod nowym znakiem: [...] i określona została w zawiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. o wszczęciu postępowania jako sprawa użytkowania pawilonu małej gastronomi. Akta sprawy wskazują jednoznacznie, że PINB prowadził to postępowanie, jako kontynuację sprawy przedmiotowego pawilonu małej gastronomii w związku z stwierdzaniem nieważności pozwolenia na jego budowę, a następnie odmowy wydania pozwolenia na budowę przez Starostę B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Odnosząc się natomiast do wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB, w ramach której skarżący kontestowali przewlekłość PINB w zakończeniu postępowaniem naprawczym sprawy pawilonu małej gastronomii na działce nr [...] przy ul. [...] w B. , zainicjowanej postępowaniem będącym konsekwencją stwierdzenia decyzją z dnia [...].12.2004 r. nr [...] nieważności decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę tego obiektu, wskazać należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postępowanie dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB sprawy przedmiotowego pawilonu małej gastronomii, prowadzonej przez PINB w następstwie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę tego obiektu, zostało zainicjowane po jego zakończeniu. Ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania zostało bowiem złożone pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., podczas gdy postępowanie administracyjne przed PINB zostało zakończone ostateczną decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nakazującą K. G. rozbiórkę przedmiotowego obiektu, a zatem decyzją wydaną przed wniesieniem ponaglenia. Konsekwencją tego stanu rzeczy było także wydanie przez WINB postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] odmawiającego wyznaczenia PINB dodatkowego terminu na załatwienie sprawy z uwagi na zakończenie przez PINB postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego obiektu ww. ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nakazującą jego rozbiórkę. W następstwie decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. PINB upomnieniem z dnia [...].08.2020r. wezwał K. G. do niezwłocznego wykonania ostatecznej decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Zakończenie ostateczną decyzję postępowania administracyjnego przed zainicjowaniem postępowania sądowego dotyczącego oceny przewlekłości tego postępowania determinuje dopuszczalność wniesienia skargi w tym przedmiocie, gdyż prowadzenie postępowania sądowego w sprawie oceny przewlekłości postępowania administracyjnego po jego zakończeniu nie jest prawnie dopuszczalne. Dlatego też wniesioną w sprawie skargę Sąd odrzucił. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie podjętą przez NSA w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), w której uznano, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ prowadzonego postępowania oraz wydaniu decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "ppsa"). Choć uchwała ta dotyczyła skargi na bezczynność a nie przewlekłe prowadzenie postępowania, to jednak argumentacja i stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tej uchwały, zdaniem Sądu, znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie, skoro w obu przypadkach w drodze skargi kontestowany jest wadliwy procesowo stan postępowania, w którym konkretna sprawa nie postępuje terminowo i w czasie niezbędnym do jej załatwienia Tak samo więc jak w przypadku bezczynności, niedopuszczalnym w odniesieniu do przewlekłego prowadzenia postępowania jest inicjowanie postępowania sądowego w sytuacji, w której zostało ono zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej. Jak bowiem słusznie wskazano to w wyroku NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3804/18 (dostępny na stronie jw.), za powyższym stanowiskiem przemawiają wyszczególnione poniżej względy. Po pierwsze, jest nim sama istota skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia. Stan faktyczny istniejący w chwili wniesienia skargi powinien być aktualny, a nie historyczny. Prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, wadliwy procesowo stan trwającej przewlekłości postępowania, zgodnie z treścią ww. uchwały, ma zasadnicze znaczenie dla wykładni przepisu art. 53 § 2b pppsa, stanowiącego prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i określającego dopuszczalny termin jej wniesienia do sądu. Sformułowanie "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego. Również wniesienie ponaglenia, o którym stanowi art. 37 § 1 pkt 2 kpa, jako warunku formalnego do zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania, dopuszczalne jest jedynie w sprawie zawisłej (postanowienie NSA z 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18, niepubl.). Dokonanie tej czynności po zakończeniu postępowania byłoby nie tylko niecelowe, lecz sprzeczne z istotą tej regulacji, ponieważ nie mogłoby doprowadzić do zobowiązania organu do załatwienia sprawy, a tym samym uzdrowienia zaistniałego stanu braku działania administracji publicznej. Badanie przez sąd, czy zaistniały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności czy też bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej, wymaga w pierwszej kolejności ustalenie faktu istnienia przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy od zaskarżonej formy działalności administracji publicznej (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 ppsa. Jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie przewlekle prowadzone postępowanie ulega zakończeniu przed wniesieniem skargi albo np. zaskarżony akt prawa miejscowego już nie obowiązuje, to zachodzi niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 ppsa), bowiem znika przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, str. 528, Warszawa 2016 i powołane tam postanowienie NSA z 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 2032/09; zob. także postanowienie NSA z 21 marca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 168/91, ONSA 1991, nr 1, poz. 28 i z 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 25/05, ONAiWSA 2006, nr 1, poz. 5). Ustalenie przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd ewentualnego faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, tj. wymogu przewidzianego w art. 52 § 1 p.p.s.a. Po drugie, jak podniesiono to w. ww. wyroku NSA z dnia 17 listopada 2020 r., tak samo jak w przypadku skargi na bezczynność, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na przewlekłość naruszałoby przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia ograniczonych terminem. Brak takiego rozwiązania prowadziłby do obniżenia standardu pewności prawnej jednostek oraz funkcjonowania całego systemu prawnego. Znaczącemu umniejszeniu uległaby jedna z funkcji terminów w postępowaniach sądowych i administracyjnych, którą jest wzmacnianie pewności obrotu prawnego oraz sprawności działania jego uczestników (R. Hauser, Terminy załatwiania spraw w k.p.a. w doktrynie i orzecznictwie sądowym, RPEiS 1997, z. 1, s. 1). Stronom postępowania zakończonego przed wielu laty mogłaby towarzyszyć niepewność w zakresie oceny sposobu ich działania w konkretnej sprawie, w tym także konsekwencji zapadłego w niej rozstrzygnięcia. Za przyjętym stanowiskiem ograniczenia w czasie możliwości zaskarżania przewlekłości postępowania, przemawia także praktyczny wymiar przyjęcia otwartego terminu do złożenia skargi na bezczynność (przewlekłość) postępowania. Gdyby bowiem po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy administracyjnej, dopuszczalne było prawo do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to zaistniałby sytuacja, w której organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne zamiast angażować siły i środki w rozstrzyganie sporów aktualnych byłyby zobowiązane do powrotu do spraw zakończonych. Ponadto nie stanowi uzasadnienia dla wykładni art. 53 § 2b ppsa, umożliwiającej wnoszenie skargi na przewlekle prowadzenie postępowania bez żadnych ograniczeń czasowych, dążenie do uzyskania prejudykatu do dochodzenia odszkodowawczym w trybie przewidzianym w art. 4171 Kodeksu cywilnego. Jak bowiem podkreślono zasadniczym celem i istotą skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zdyscyplinowanie organu, doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu przewlekłości postępowania (co nie jest możliwie do osiągnięcia w sytuacji zakończenia postępowania administracyjnego), natomiast tylko celem wtórym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym Za przyjęciem poglądu o możliwości wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania po zakończeniu postepowania administracyjnego nie przemawia także aktualne brzmienie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, ustalone mocą art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658). Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika jednoznacznie, że powodem poszerzenia uprawnień orzeczniczych w odniesieniu do uwzględnienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania było dążenie do uwzględnienia sytuacji, w której po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem organ wydał akt albo dokonał czynności (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., druk sejmowy nr 1633, VII kadencja, http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=1633; dostęp dnia 29.10.2020 r.). Z brzmienia art. 149 § 1 pkt 3 ppsa ani też z przywołanego uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej nie sposób wyczytać, jakoby regulacja ta miała zastosowanie do oceny postępowań zakończonych przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, w których trudno już mówić o istniejącej przewlekłości. Z powyższych względów Sąd uznał za niedopuszczalne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją administracyjną, z którą to sytuacją mamy czynienia w przedmiotowej sprawy, skoro PINB ostateczną decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nakazał K. G. rozbiórkę przedmiotowego pawilonu małej gastronomii. Oznacza to, że sprawa administracyjna prowadzona w istocie od 2005, w następstwie stwierdzenia decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowego pawilonu, została rozstrzygnięta ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki, do której oceny legalności – co należy wyraźnie podkreślić - Sąd nie ma kompetencji w ramach skargi na przewlekłość postępowania. Wskazana ostateczna decyzja PINB została wydana zarówno przed wniesieniem ponaglenia do organu administracji, jak i przed wniesieniem skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB. Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez PINB postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę merytoryczną do rozpoznania takiej skargi przez Sąd. Choć, z akt sprawy wynika, że w sprawie przedmiotowego pawilonu toczy się postępowanie nadzwyczajne, tj. postępowanie wznowieniowe, to jednak nie budzi wątpliwości, że postępowanie w trybie zwyczajnym zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed wniesieniem skargi do Sądu, co czyni wniesioną w sprawie skargę niedopuszczalną. Postępowanie nadzwyczajne jest bowiem odrębnym postępowaniem, prowadzonym w innym trybie niż postępowanie zwyczajne, i jako takie nie może determinować oceny zakończenia sprawy przed PINB ostateczną decyzją administracyjną w postępowaniu zwyczajnym. Z wniesionej w sprawie skargi oraz zawartego w niej opisu przebiegu postępowania i wydanych w sprawie decyzji, nie wynika, że dotyczyła ona postępowania nadzwyczajnego tj. przewlekłości postępowania wznowieniowego. W tym stanie rzeczy Sąd w punkcie pierwszym sentencji wyroku odrzucił wniesioną skargę w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania jako niedopuszczalną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło