II SAB/Bd 14/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi R. H. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych uiszczonych tytułem wpisu od skargi. [...] pismem z 29 stycznia 2025 r. wniósł skargę na bezczynność [...] w przedmiocie wydania decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący podniósł, że 19 października 2023 r. złożył [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pomimo upływu 2 miesięcy przewidzianych przez ustawodawcę na załatwienie sprawy, do momentu wniesienia skargi nie otrzymał rozstrzygnięcia w tej sprawie z jego wniosku. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że stosownie do art. 100c oraz art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.) bieg terminów na załatwienia spraw, między innymi udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres do 30 września 2025 r. Organ zwrócił uwagę, ze aktualnie toczy się przed nim wiele postępowań dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy dla osób zatrudnionych, a czas ich prowadzenia nie jest wynikiem celowego działania organu, lecz obiektywnych możliwości załatwiania spraw w relacji do ogromnej liczby procedowanych wniosków. [...] podniósł także, że ostatecznie 20 stycznia 2025 r. wydał decyzję udzielającą wnioskowanego przez Skarżącego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako że nie została poprzedzona wymaganym przez ustawę środkiem zaskarżenia właściwym dla skargi na bezczynność organu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania powołane przepisy uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jak wynika z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego "bezczynność" i "przewlekłość", chociaż zmierzają do jednego celu - załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, stanowią dwie różne instytucje prawne (por. postanowienie NSA z 14 maja 2025 r. sygn. II OSK 573/25, niepubl.). Bezczynność została zdefiniowana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.); natomiast przewlekłość zachodzi wtedy gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W takich też odrębnych zakresach stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, co zostało wskazane w treści art. 37 § 1 k.p.a., a także prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są zatem tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku każdej z nich wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na stan bezczynności, taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie przewlekłości uzależnione jest od złożenia do organu ponaglenia na przewlekłe prowadzenia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wniesiona przez Skarżącego skarga jest skargą na bezczynność [...]. W aktach sprawy brak jest jednakże ponaglenia na bezczynność tego organu. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w toku postępowania złożył [...] pismo z 21 grudnia 2024 r. (k. 62 akt administracyjnych) z którego nagłówka jak i treści jasno wynika, że jest to ponaglenie na przewlekłość [...]. Pismo nosi bowiem nagłówek "Ponaglenie na przewlekłość", a w jego uzasadnieniu Skarżący wyraźnie powołuje się na art. 37 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podnosząc, że zgodnie z tym przepisem "w przypadku, gdy dochodzi do tzw. przewlekłości, stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia". Wobec zatem niewniesienia przez Skarżącego właściwego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie tj. ponaglenia na bezczynność organu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił Skargę. Należy zwrócić uwagę, że jak wynika z akt sprawy [...] jeszcze przed wniesieniem skargi wydał decyzję w sprawie z wniosku Skarżącego (decyzja z 20 stycznia 2025 r.), jednakże została ona doręczona Skarżącemu 10 lutego 2025 r. tj. już po wniesieniu skargi. Sąd nie jest władny dokonać oceny merytorycznej tej sytuacji, jako że – jak wyżej wskazano, skarga podlega odrzuceniu. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.