II SAB/Bd 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi C. Z. na bezczynność [...] [...] [...] sp. z o.o. w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] [...] [...] sp. z o. o. w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego C. Z. z dnia [...] październik 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. C. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podniósł, że w dniu [...] października 2015 r. złożył wniosek o udostępnienie przez ww. spółkę informacji publicznej w postaci aktualnego jednolitego tekstu umowy spółki. W odpowiedzi na skargę sp. z o.o. wniosły o odrzucenie skargi, jako niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie jest organem ujętym w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a informacja żądana przez skarżącego nie stanowi informacji publicznej. Powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, spółka stwierdziła, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są organy wykonujące zadania władzy publicznej lub zadania publiczne oraz gospodarujące mieniem komunalnym albo mieniem skarbu państwa. Wskazała jednocześnie, że nie realizuje zadań publicznych, wobec czego nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Spółka podniosła, że główną dziedziną działalności, jaką prowadzi, jest produkcja i dostawa systemów informacji wizualnej opartej na tablicach informacyjnych, zatem nie służy pożytkowi społeczeństwa jako całości i nie leży w interesie ogólnospołecznym. Spółka podniosła również, że skarżący nie wskazał w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego, przerzucając cały ciężar dowodu na nią. Wskazano ponadto, że żądane przez skarżącego informacje znajdują się w sądzie rejonowym, w wydziale gospodarczym KRS, właściwym dla siedziby spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał jej zasadność stwierdzając, że nie udzielając żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej informacji skarżona spółka pozostała w bezczynności, czym naruszyła przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm., dalej powoływana jako u.d.i.p.). W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku spółki o odrzucenie skargi, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718, dalej powoływana jako P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. (vide T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej są realizacją zawartego w Konstytucji RP prawa do informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dalszym toku postępowania natomiast Sąd stwierdzić musi, czy podmiot, do którego złożony został wniosek o udzielenie informacji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia i czy żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powyższej ustawy. W niniejszej sprawie okoliczność sporną stanowi kwestia, czy sp. z o.o. są organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jak natomiast wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podmiotami takimi są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska spółki, że nie należy ona do kręgu podmiotów, które mogą być adresatem obowiązku udzielenia informacji publicznej. Jedynym udziałowcem sp. z o.o. jest sp. z o.o., której z kolei jedynym udziałowcem jest S.A. (vide KRS). Natomiast jedynym akcjonariuszem S.A. jest Skarb Państwa, co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] (dane dostępne na stronie [...]). sp. z o.o. zobowiązane są zatem do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ jej jedynym udziałowcem jest de facto Skarb Państwa. Przyjmując odmienne rozumowanie należałoby liczyć się z tym że spółki Skarbu Państwa mogłyby zakładać kolejne spółki unikając w ten sposób możliwości ich kontroli w trybie u.d.i.p. Wbrew twierdzeniu spółki, dla uznania jej za podmiot zobligowany do udzielenia informacji publicznej wystarczające jest stwierdzenie wyżej skonstatowanego faktu, nie jest przy tym konieczne jednoczesne spełnianie przez nią warunku wykonywania zadań publicznych. Jak wskazała skarżona spółka, w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP użyto spójnika "i", podczas gdy w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. występuje spójnik "lub", co zmienia zakres przedmiotowy. Spójnik "i" oznacza koniunkcję, natomiast spójnik "lub" oznacza alternatywę. Wszystkie te rozbieżności i różnice pomiędzy przepisami konstytucyjnymi a przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej muszą być brane pod uwagę przy wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 3.06.2015 r., I OSK 1603/14, LEX nr 1771110, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przesłanka gospodarowania majątkiem publicznym jest autonomiczna względem wykonywania zadań publicznych dla uznania podmiotu za zobowiązany do udostępniania informacji w trybie cyt. ustawy. Irrelewantne prawnie pozostaje to, że zobowiązany podmiot jest spółką prawa handlowego. Zwrócić ponadto uwagę należy na to, że mimo iż spółka nie świadczy usług o charakterze użyteczności publicznej, podmiotem takim jest spółka, częścią której jest wszakże skarżony organ, tj. S.A., który działa w sferze zadań publicznych, świadcząc usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego - kolejowego. Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 20.08.2014 r., II SAB/Wa 345/14, S.A. jest podmiotem działającym w sferze zadań publicznych, świadcząc usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego - kolejowego. Spółka ta jest organem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej. Tym samym uznać należy, że sp. z o.o. w Bydgoszczy, jako podmiot, w którym Skarb Państwa ma pozycję de facto wyłączną oraz jako podmiot stanowiący część podmiotu wykonującego zadania publiczne - podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać ponadto należy, że nietrafny jest zawarty w odpowiedzi na skargę argument, iż skoro żądane przez skarżącego informacje znajdują się w sądzie rejonowym, w wydziale gospodarczym KRS, to tym samym również z tego powodu wniosek skarżącego jest niezasadny. Ponieważ jedynym oficjalnym publikatorem informacji stanowiących informację publiczną jest Biuletyn Informacji Publicznej i podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zwolniony jest z tego obowiązku wyłącznie w sytuacji, w której informacja taka została wcześniej zamieszczona w BIP. Wynika to z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6. W świetle tego przepisu informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nimi zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Nie ulega wątpliwości, że żądany przez skarżącego odpis umowy spółki spełnia ww. kryteria i stanowi informację publiczną. Jednocześnie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, władza publiczna lub inny podmiot w niej wskazany obowiązany jest do udzielenia żądanej informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), w sposób i formie wskazanej we wniosku bądź do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe skarżona spółka, jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, powinna rozpoznać wniosek skarżącego i ustosunkować się do niego merytorycznie, w przeciwnym bowiem wypadku, pozostawać będzie w bezczynności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. W pkt 2 Sąd, na podstawie art. 149 § 1a stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę to, że spółka nie udzieliła żądanej informacji wskutek błędnej interpretacji przepisów i nie można stwierdzić po jej stronie istnienia złej woli.