II SAB/Bd 284/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-07

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie rozpozna wniosku strony w prawnie określonym terminie, mimo że prowadził postępowanie, ale go nie zakończył wydaniem stosownego aktu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy w prawnie określonym terminie nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub prowadząc postępowanie, nie zakończy go wydaniem stosownego aktu. Fakt, z jakich powodów akt nie został podjęty, nie ma znaczenia dla stwierdzenia bezczynności, ale ma znaczenie przy ocenie, czy była ona rażąca. W przypadku stwierdzenia bezczynności, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o sprawdzenie legalności wykonania przyłącza kanalizacyjnego, wskazując na brak zgody współwłaściciela. Po przekazaniu sprawy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), organ poinformował, że przyłącze zostało wykonane przez Miejskie Wodociągi i Kanalizację (MWiK) i odebrane w 2008 r., co wyklucza samowolę budowlaną. Skarżący złożył skargę na bezczynność PINB. Sąd uznał, że PINB pozostaje w bezczynności, mimo że po latach podjął pewne działania, nie zakończył postępowania. Sąd zobowiązał PINB do rozpoznania wniosku w terminie 2 miesięcy i stwierdził rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. do rozpoznania wniosku A. S. z dnia ... 2010 r. w sprawie robót budowlanych wykonanych przy budowie przyłącza kanalizacyjnego od ulicy S. do budynku gospodarczego na nieruchomości przy ulicy S. ... w B., w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. K. kwotę 295,20 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy skargi A. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w przedmiocie samowolnie wykonanego odcinka kanalizacji sanitarnej 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. do rozpoznania wniosku A. S. z dnia ... 2010 r. w sprawie robót budowlanych wykonanych przy budowie przyłącza kanalizacyjnego od ulicy S. do budynku gospodarczego na nieruchomości przy ulicy S. ... w B., w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pismem z dnia ... 2010 r. A. S. zwrócił się do Urzędu Miasta B. z wnioskiem o pilne sprawdzenie i powiadomienie czy inwestor H. G. złożyła skuteczne zgłoszenie wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o rozpoczęciu w 2009 r. robót budowlanych przyłącza kanalizacyjnego od ul. S. do budynku gospodarczego nielegalnie użytkowanego jako budynek mieszkalny na terenie nieruchomości przy ul. S. ... w B.. Wnioskodawca zaznaczył, że jako współwłaściciel nieruchomości w 5/8 części nie wyraził zgody na wykonanie powyższych robót więc inwestor nie może wykazać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i złożyć zgodnego z prawdą oświadczenia, zatem rozpocząć robót zgodnie z prawem. Jednocześnie w piśmie tym wniósł o przekazanie z urzędu powyższej sprawy samowoli budowlanej Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., celem wszczęcia postępowania i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nielegalnych robót kanalizacyjnych. Postanowieniem z dnia ... 2010r. Prezydent Miasta B. przekazał sprawę zgłoszenia samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.. Pismem z dnia ... 2010r. znak ... PINB dla Miasta B. poinformował wnioskodawcę, że kanalizacja sanitarna w spornym rejonie realizowana była przez Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w B. w ramach kontraktu współfinansowanego ze środków UE. Inwestycja ta obejmowała między innymi budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy S. i S. wraz z odcinkami łączącymi do granicy nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości przy ul, S. ... zostały zaprojektowane i wybudowane przez MWiK dwa odcinki łączące tj. jeden od strony ul. S. a drugi od strony ul. S.. Wykonanie przyłączy na terenie działki nr ... i połączenie z istniejącymi odcinkami łączącymi leżało w gestii właścicieli – użytkowników tej posesji (art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Na podstawie złożonego przez H. G. wniosku MWiK w dniu ...2008r. dokonały odbioru połączenia wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego niewymagającego odrębnego zgłoszenia właściwemu organowi z odcinkiem łączącym od strony ul. S.. W świetle tych ustaleń organ uznał, że nie ma mowy o wykonaniu przedmiotowych robót w samowoli budowlanej, na co powoływał się wnioskodawca. A. S., pismem z dnia ...2013r. na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., złożył do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zażalenie na niezałatwienie znak ... Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił wyznaczenia PINB dla Miasta B. dodatkowego terminu do rozpoznania sprawy, uznając że udzielona uprzednio przez organ pierwszej instancji odpowiedź jest prawidłowa. Organ wskazał, że przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne zostało wybudowane bez zgłoszenia zgodnie z art. 29a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane. Zdaniem organu w takim przypadku przepisy prawa nie wymagają wydania decyzji, wobec tego organ nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. prawomocnym postanowieniem z dnia ... 2013 r., sygn. akt ... odrzucił skargę A. S. z ... 2013r. na powyższe postanowienie WINB jako niedopuszczalną. A. S. pismem z dnia ... 2013r. wniósł także do wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w B. skargę na bezczynność zarówno Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zarejestrowana jako odrębna sprawa), jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. w sprawie załatwienia jego wniosku z dnia ... 2010r. dotyczącego samowolnie wykonanych przez H. G. robót budowlanych przy budowie przyłącza kanalizacyjnego odcinka kanalizacji do budynku gospodarczego użytkowanego jako mieszkalny na terenie nieruchomości przy ul. S. ... w B.. Skarżący wniósł o zobowiązanie PINB dla Miasta B. do wydania w oznaczonym terminie odpowiedniego aktu w sprawie, ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skrzący opisał przebieg postępowania oraz swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia ... 2014 r. znak: ..., powtórzył dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując także na przepis i wykładnie art. 29a ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie wykonania przyłącza kanalizacyjnego, kanalizacyjnego wobec rozpoznania sprawy w trybie skargowym oraz nie wszczęciem postępowania, nie było podstaw do wydania w sprawie postanowienia ani tez decyzji o umorzeniu postępowania. Na rozprawie w dniu ... 2014r. pełnomocnik skarżącego przedłożył dokumenty uzupełniające w postaci zawiadomienia PINB dla Miasta B. znak ... z dnia ... 2014r. o wszczęciu postępowania i oględzinach oraz zawiadomienia z dnia ... 2014r. znak ... o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanego przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku gospodarczego użytkowanego jako mieszkalny na spornej nieruchomości. Skarżący podkreślił,, że od 2010 r. organ pozostawał bezczynny, nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia czy inwestorka we właściwy sposób zgłosiła fakt wykonania przyłącza, sporządziła plan sytuacyjny, Dopiero na sutek skargi organ po 4 latach podjął stosowne działania . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem organ pozostaje w bezczynności w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Przedmiotem skargi była bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. polegająca na nierozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia ... 2010. w sprawie samowolnie wykonanych przez współwłaściciela nieruchomości robót budowlanych przy budowie przyłącza kanalizacyjnego od ul. S. do budynku gospodarczego wykorzystywanego jako mieszkalny i "nielegalnych robót kanalizacyjnych" na nieruchomości przy ul. S. ... w B.. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 K.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Artykuł 36 § 1 K.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Nadto w okolicznościach sprawy podkreślenia wymaga, iż w dacie wystąpienia przez skarżącego z przedmiotowym wnioskiem złożonym w Urzędzie Miasta B., a przekazanym zgodnie z właściwością PINB dla Miasta B. (postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia ... 2010r.), ustawa z dnia Kodeks postępowania administracyjnego, nie zawierała normy prawnej odpowiadającej obecnemu przepisowi art. 61a Kodeks postępowania administracyjnego nie zawierał Do dnia 11 kwietnia 2011 r. ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267), dalej "K.p.a.", nie określała formy wszczęcia postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przewidywał, że organ administracji publicznej orzeka o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania, z wyjątkiem przypadków, w których wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu złożyła organizacja społeczna (art. 31 § 2), wszczęcia wznowionego postępowania (art. 149) czy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 2). Zagadnienie formy wszczęcia postępowania administracyjnego było natomiast szeroko dyskutowane w doktrynie oraz orzecznictwie, w której zdawał się przeważać pogląd, że kodeks nie zna osobnego aktu wszczęcia postępowania przed organem pierwszej instancji. Przyjmowano, że zasadniczo wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony następuje z mocy prawa, co wyłącza dopuszczalność podejmowania w tej kwestii jakichkolwiek rozstrzygnięć organu (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 77), co z kolei spotkało się z krytyką wskazującą na to, że przeciwko koncepcji wszczęcia postępowania z mocy prawa przemawia treść innych przepisów kodeksu, w tym zwłaszcza art. 1 pkt 1 oraz art. 65 § 1 i art. 66 § 1 i 3 (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 308-309). Niezbędne było w tym zakresie rozróżnienie między czynnościami procesowymi podejmowanymi przez organ i strony w fazie wszczęcia postępowania a wszczęciem postępowania rozumianym jako zdarzenie, od którego biegną terminy załatwienia sprawy administracyjnej i aktualizują się uprawnienia strony do udziału w tym postępowaniu. Należało ponadto wyodrębnić zagadnienia specyficzne dla wszczęcia postępowania z urzędu od kwestii związanych ze wszczęciem postępowania na wniosek strony. Otóż nie ulegało wątpliwości, że wszczęcie postępowania na wniosek strony może nastąpić wówczas, gdy: 1) zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji; 2) wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28; 3) wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym; 4) organ, do którego wniesiono podanie, jest właściwy w sprawie. Spełnienie powyższych przesłanek jest przedmiotem oceny przez organ administracji publicznej, do którego wniesiono żądanie. Konsekwencje prawne niespełnienia jednej lub kilku z powyższych przesłanek wszczęcia postępowania na żądanie strony są zróżnicowane. W myśl art. 61 § 1 i 3 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest doręczenia żądania organowi administracji. Z dniem 11 kwietnia 2011r. został dodany przepis art. 61a K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ( § 1). Na postanowienie to służy zażalenie (§ 2). Wskazać przyjdzie, iż pomimo braku uregulowania procesowej formy rozstrzygnięcia, w dacie złożenia przez właściciela nieruchomości przedmiotowego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych na tej nieruchomości robót budowlanych, nie można twierdzić, iż wniosek ten nie uruchomił postępowania organu nadzoru budowlanego, w należącej do jego właściwości indywidualnej sprawie administracyjnej. Na gruncie rozpatrywanej sprawy oraz na podstawie analizy przedłożonych akt administracyjnych stwierdzić należy, że wystąpiły niewątpliwie w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania, nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek skarżącego z dnia ... 2010r. o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnie wykonanych przez współwłaścicielkę nieruchomości H. G. robót budowlanych w związku z przyłączem kanalizacyjnym do budynku gospodarczego na zabudowanej nieruchomości przy ul S. ... w B., użytkowanego jako mieszkalny wpłynął do PINB w dniu ... 2010r. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 K.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu ... 2010 r. Stwierdzić jednak należy, co pozostaje bezsporne (stanowisko organu oraz oświadczenia stron na rozprawie w dniu ... 2014r.), że mimo upływu ponad czterech lat PINB dla Miasta B. nie zakończył postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. W toku tego postępowania, pismem z dnia ... 2010r. (k.3 akt adm.), organ wezwał wskazaną we wniosku inwestorkę robót budowlanych, do stawienia się we wskazanym terminie z projektem i pozwoleniem właściwego organu na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego z ulicy S. do budynku, w którym zamieszkuje przy ul S. ... w B. w celu spisania protokołu, który będzie podstawą prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, jednakże brak w aktach sprawy takiego protokołu oraz jakiejkolwiek informacji czy i jakie dokumenty przedstawiła inwestorka. Organ, pismem z . 2001r. zwrócił się również do Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. sp. z o.o.: "o sprawdzenie przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego wykonanego przez inwestorka i "poinformowanie na temat okoliczności jego budowy, a dokładnie na temat tego czy odcinek tego przyłącza został wykonany przez MWiK w ramach inwestycji własnej lub na zlecenie miasta (podłączenie budynków prywatnych do kanalizacji miejskiej), czy na wniosek inwestora. Pismem z dnia ... 2010r. Miejskie Wodociągów i Kanalizacja w B. sp. z o.o., w odpowiedzi na powyższe poinformowała, że kanalizacja sanitarna w omawianym rejonie realizowana była w ramach Kontraktu ... współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Inwestycja obejmowała między innymi budowę kanalizacji sanitarnej e ul. S., S. wraz z odcinkami łączącymi do granicy nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości przy ul S. ... Spółka poinformowała, że zostały zaprojektowane i wybudowane przez MWiK dwa odcinki łączące tj. jeden od strony ul. S. i drugi od strony ul. S.. Wykonanie przyłączy na terenie działki nr ...i połączenie z istniejącymi odcinkami leżało w gestii właścicieli – użytkowników tej posesji (art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Na podstawie wniosku złożonego przez H. G. inspektor MWiK dnia ...2008r. dokonał odbioru połączenia wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego z odcinkiem łączącym od strony ul. S.. Na tej podstawie pismem z dnia ... 2010r. znak ... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w sprawie wykonania przez H. G. przyłącza kanalizacyjnego do budynku przekazał skarżącemu oraz innym osobom informacje uzyskane od MWIK w B. sp. z o.o. na temat trybu wybudowania kanalizacji sanitarnej. Poinformował jednocześnie, że na podstawie złożonego wniosku przez H. G. MWIK w dniu ...2008r. dokonały odbioru połączenia wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego nie wymagającego odrębnego zgłoszenia właściwemu organowi z odcinkiem łączącym od strony ul. S.. W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że nie ma mowy o wykonaniu robót jak wyżej w samowoli budowlanej, na co powoływał się we wniosku skarżący. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409), budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 (tj. budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych), z zastrzeżeniem art. 29a, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Po myśli art. 29a ust. 1 i 2 ww. ustawy, budowa wskazanych wyżej przyłączy, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Do budowy tej stosuje się przepisy prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z ust. 3 art. 29a, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Zastrzeżenie to powoduje, że zamiast dokonywać zgłoszenia, inwestor może skorzystać z trybu alternatywnego, uregulowanego w art. 29a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. W tym celu powinien sporządzić plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz spełnić – w zależności od rodzaju przyłącza, które zamierza wybudować – wymogi przepisów prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zatem o tym, która z określonych w ustawie form (procedur) będzie miała zastosowanie, decyduje inwestor, który albo dokona zgłoszenia budowy przyłącza lub też uzna, że w danym przypadku w jego ocenie korzystniejsze jest skorzystanie z uprawnienia określonego w art. 29a ust. 1 (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., II OSK 924/10, Lex nr 992667). Istotnym jednak jest, że wybór ten – zgodnie z treścią art. 29a ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego - pozostawiony jest inwestorowi jedynie na etapie poprzedzającym budowę przyłącza, a więc przed realizacją inwestycji. Powołane przepisy zawarte są bowiem w rozdziale 4 ustawy – Prawo budowlane i odnoszą się, jak wskazuje sam tytuł rozdziału, do postępowania poprzedzającego rozpoczęcie robót budowlanych. Nie można zatem uznać, jak wskazuje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego nie określa chwili, w której inwestor powinien sporządzić plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto skoro przepis ten określa, że "budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego (...) to oczywistym jest, że plan ten sporządzony winien być przed przystąpieniem do budowy przyłącza. W przeciwnym razie plan sytuacyjny wydaje się zbędny (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2013r. sygn. akt II SA/Po 636/13). Z akt sprawy nie wynika, aby organ rozważał zagadnienie przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego w powyższym aspekcie, w szczególności iżby ustalił, czy inwestorka w istocie skorzystała z któregokolwiek z opisanych wyżej trybów. Zasadnie zarzuca skarżący, że nie zostało ustalone i brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu, który pozwoliłby przyjąć, że przed wykonanie robót budowlanych – budową spornego przyłącza kanalizacyjnego inwestorka skorzystała z trybu określonego w art. 29a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, podczas gdy wydaje się bezsporne, że nie dokonała zgłoszenia tychże robót budowlanych. Podkreślenia wymaga, iż nie można wykluczyć, że w sprawie w jej obecnym zakresie rozważenia wymaga zarówno legalność wybudowania przyłącza kanalizacyjnego, jak i innych elementów instalacji kanalizacyjnej, co podnosi skarżący. Jednakże w ocenie Sądu, jego wniosek z 2010r. dotyczył przyłącza kanalizacyjnego, również postanowienie PINB z 2013r. posługuje się tym zwrotem. Wobec niezrozumiałych w okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości wyspecjalizowanego organu nadzoru budowlanego co do rozumienia tychże pojęć, oraz powoływania się na błędną interpretację wskazać należy, że legalną definicję pojęcia "przyłącze kanalizacyjne" zawarł ustawodawca w art. pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a oznacza ono – odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Sąd podziela pogląd wyrażony w ww. wyroku WSA w Poznaniu zgodnie z którym tak jak przed budową przyłącza ustawodawca pozostawia inwestorowi możliwość wyboru procedury – zgłoszenia budowy bądź sporządzenia planu sytuacyjnego i podjęcia dalszych kroków wedle regulacji określonych w przepisach o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, tak w przypadku samowolnej budowy przyłącza (z naruszeniem powyższych trybów postępowania) inwestor zdany jest na procedurę legalizacji (ostatecznie rozbiórki obiektu) określoną dla budowy obiektu przeprowadzonej bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b Prawa budowlanego). Organ winien zatem, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. podjąć wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności czy inwestorka przed przystąpieniem do budowy przyłącza (odebranego ...2008r.) sporządziła plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej następnie do państwowego zasoby geodezyjnego. Jeżeli obowiązku tego nie dopełniono, a jednocześnie inwestor nie dokonał zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego, wówczas obowiązkiem organu jest zastosowanie przewidzianej przepisami procedury legalizacyjnej wybudowanego samowolnie przyłącza. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że na skutek przedmiotowego wniosku skarżącego organ winien wszcząć postępowanie w celu wyjaśnienia czy roboty budowlane zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, do czego z pewnością nie były uprawnione MWIK w B.. Jak zresztą jednoznacznie wynika z treści pisma Spółki nie dokonywały one jakiejkolwiek oceny wniosku w tym zakresie, a jedynie pod względem wymogów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Znamienny jest fakt, iż na skutek dalszych skarg i wniosków skarżącego, w tym wniosku z dnia ... 2013r., po uprzednim uwzględnieniu przez WINB zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie i wyznaczeniu dodatkowego terminu do jej załatwienia, PINB w dniu ... 2014r. znak ...., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wykonanego przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku gospodarczego użytkowanego jako mieszkalny na terenie nieruchomości przy ul. S. ... w B.(vide pismo złożone na rozprawie w dniu ...20014r. k. 52 i 53 akt sądowych). Jak wynika ze zgodnych oświadczeń skarżącego oraz organu na rozprawie w dniu ...2014r., sprawa ta nie została jednakże dotąd zakończona wydaniem stosownego aktu administracyjnego. Organ bezsprzecznie pozostaje zatem nadal w zwłoce w załatwieniu sprawy zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem skarżącego. Nadto nie sposób nie zauważyć, że jeszcze w odpowiedzi na skargę A. S. z dnia ... 2013r. na bezczynność PINB organ ten nadal utrzymywał, że nie było żadnych podstaw do wszczęcia postępowania (pismo z dnia ... 2014r. k. 14 akt sądowych) a tym bardziej wydania żadnego aktu administracyjnego, bowiem inwestor działał w zgodzie z wymogami art. 29a Prawa budowlanego. Dopiero dalsze działania skarżącego spowodowały, że po kilku latach bezczynności organ wyszczał postępowanie co do istoty sprawy objętej żądaniem. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały usprawiedliwione podstawy do stwierdzenia, że kilkuletnia bezczynność organu miała charakter rażący, a oceny tej nie może zmienić przyznana przez organ błędna wykładnia przepisów prawa. Pomimo kilkuletniej bezczynności, wielokrotnych wniosków i skarg, organ nadal nie podał nawet terminu załatwienia tej sprawy, do czego jest obligowany dyspozycją art. 36 § 1 k.p.a. Nadto, nawet na pytanie Sądu w toku rozprawy w dniu ... 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nie wskazał daty zakończenia postępowania, a jedynie, że "prawdopodobnie wyda postanowienie nakazujące wykonanie inwentaryzacji i opinii technicznej", co nadto odnosił raczej do wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej. Sąd mając na uwadze błędne przekonanie organu co do trybu załatwienia niniejszej sprawy, nie znalazł podstaw do wymierzenia w okolicznościach niniejszej sprawy na obecnym jej etapie grzywny.. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. przyznano ustanowionemu dla skarżącego pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w stawce minimalnej 240 zł – mając na uwadze treść rozstrzygnięcia, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło