II SAB/Bd 32/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania dokumentów postanowił: oddalić wniosek. W dniu 17 marca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął po raz kolejny wniosek (formularz PPF) R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z mężem. Utrzymują się oni ze świadczeń emerytalnych, które miesięcznie łącznie wynoszą 3.575,55 zł netto z czego jest potrącana kwota w wysokości 547,79 zł tytułem egzekucji komorniczej. Posiada mieszkanie o powierzchni 72,30 m2. Podała, że pragnie zaskarżyć wydane przez Sąd orzeczenie i niezbędna w tym przypadku jest pomoc profesjonalnego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną. Poza tym stwierdziła, że na utrzymanie rodziny, mieszkania, zakup żywności oraz lekarstw wydaje miesięcznie około 3.027 zł. Ponadto oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód. Podała, że wszystkie środki wydatkuje na swoje utrzymanie oraz zakup lekarstw, ale wymaga podkreślenia, że środki pieniężne jakie przypadają na głowę w jej gospodarstwie domowym wynoszą 1.792,40 zł netto miesięcznie. Nie jest to kwota mała zważywszy na to, że minimalne wynagrodzenie w 2011r. wynosi 1.386 zł i jest kwotą brutto a nie kwotą netto, jaką posługuje się strona w formularzu PPF. Poza tym we wniosku nie podała żadnych konkretnych przesłanek, które wskazywałyby na jej trudną sytuację materialną a jedynie ogólne sformułowania. Przy czym nie jest argumentem zasadnym, że skarżąca poniosła znaczne wydatki przed sądem powszechnym. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Strona zaś posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Podkreślić należy, że problem przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie był przedmiotem postępowania ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 18/11 oddalił zażalenie na postanowienie tut. Sądu odmawiające przyznania prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa zaś żadnej istotnej zamianie od tego czasu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.