II SAB/Bd 35/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-01-12

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o usunięcie samowoli budowlanej, mimo że sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania i rozstrzygnięć administracyjnych oraz sądowych?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o usunięcie samowoli budowlanej, nawet jeśli podobne żądania były już przedmiotem wcześniejszych postępowań. Wniosek o usunięcie samowoli budowlanej wszczyna postępowanie, które organ właściwy musi zakończyć merytorycznym rozstrzygnięciem lub umorzeniem, a nie jedynie pisemnym stanowiskiem.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając mu brak wydania decyzji w sprawie wniosku z września 2005 r. o rozebranie ściany ze styropianu postawionej na jego dachu i schodach, naprawienie rynny oraz usunięcie wystających elementów budowlanych. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wcześniejsze postępowania i prawomocne rozstrzygnięcia. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego, mimo że wszczęto postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2008r. sprawy ze skargi T. G. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie robót budowlanych związanych z ociepleniem sąsiedniego budynku 1. zobowiązuje [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia niniejszego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku T. G. z dnia [...] września 2005r. w przedmiocie robót budowlanych związanych z ociepleniem budynku przy ul. Ch. [...] w [...], 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata J. W. kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. (uzupełnianym kolejnymi pismami) T. G. zawarł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. K. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") polegającą na braku wydania decyzji nakazującej A, M i K M zam. A K, ul. C rozebranie w całości ściany ze styropianu, która została przez ww. postawiona na dachu skarżącego i jego schodach, naprawienie rynny skarżącego, która została obcięta przy okazji ww. prac budowlanych, a ponadto usunięcie wystających na nieruchomość skarżącego: części blacharki, "czapek" na dwóch kominach oraz okapu. W odpowiedzi na skargę Inspektor Powiatowy wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że w sprawie wskazanej przez skarżącego toczyło się postępowanie administracyjne, zakończone prawomocną decyzją; zapadały także rozstrzygnięcia WSA w Bydgoszczy oddalające zarzuty. Inspektor Powiatowy wskazał, iż codzienne pouczanie skarżącego o sposobie postępowania nie odnosi skutku. Ponieważ codzienne odpisywanie skarżącemu na pisma byłoby uciążliwe i zablokowałoby pracę urzędu – za każdym razem udzielana jest odpowiedź ustna. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2008 r. organ dodatkowo wskazał na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., dokumentującą bieg sprawy poruszanej przez skarżącego. Podnosząc ponadto, iż Sąd po raz kolejny rozpatrywał wniosek o bezczynność organu - wniósł o odrzucenie skargi. Pomiędzy złożeniem skargi a rozprawą skarżący złożył ponadto szereg pism, w których powtarzał zarzut bezczynności Inspektora Powiatowego w opisanej na wstępie sprawie, jak również wskazywał na brak rozpoznania innych, niż obecnie rozpatrywana, spraw, opisując przy tym, iż zarzuty te codziennie przedstawia Inspektorowi Powiatowemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, którą miał obowiązek prowadzić lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W rozważanym przypadku należy zwrócić uwagę, iż żądanie skarżącego, dotyczące sposobu i rezultatu robót budowlanych wykonywanych niezgodnie z prawem przez jego sąsiadów, było zgłaszane organom administracyjnym tj. organom nadzoru budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, właściciele nieruchomości przy ul. C. w A. K. (sąsiadującej z nieruchomością skarżącego) w roku 1999 prowadzili roboty budowlane polegające na dociepleniu ścian budynku znajdującego się na ich nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 1999 r. (nr c[...] części I akt administracyjnych) nakazał inwestorom zaniechanie dalszych robót przy docieplaniu ściany szczytowej tego budynku, wykonywanych od strony posesji zajmowanej przez T. G. Powodem wstrzymania robót był brak zgody skarżącego na docieplenie ściany szczytowej od strony jego nieruchomości. W postanowieniu (w części "pouczenie") organ odniósł się do prośby skarżącego o spowodowanie naprawienia szkód powstałych podczas wykonania prac budowlanych ("remontu"): naprawienia rynny, rozebrania ściany ze styropianu, usunięcia wystającej blacharki itp. W wyniku dalszego postępowania Inspektor Powiatowy udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na dociepleniu pasa ściany szczytowej budynku przy ul. C., wykonywanych w narożniku tego budynku (decyzja z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...], k. 52 części I akt administracyjnych). Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] (k. 56 części I akt administracyjnych). Jednakże w wyniku skargi T. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia [...] lutego 2004 r. (sygn. akt II SA/Gd 2258/00, k. 65 części I akt administracyjnych) uchylił zarówno ww. decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] września 2000 r. jak i poprzedzająca ją decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] lipca 2000 r. W rezultacie Inspektor Powiatowy prowadził dalsze postępowanie w sprawie docieplenia pasa ściany szczytowej budynku przy ul. C. (pismo z dnia [...] czerwca 2004 r., k. 71 części I akt administracyjnych). W toku tego postępowania skarżący kilkakrotnie składał pisma, w których domagał się "naprawienia szkód" powstałych w wyniku inwestycji – docieplenia budynku oraz "wydania nakazu" rozebrania ściany ze styropianu, usunięcia części blacharki, "czapek" kominowych, okapu (por. pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2004 r. k. 72 części I akt administracyjnych, [...] czerwca 2004 r., k. 73 części I akt administracyjnych, [...] lipca 2004 r., k. 75 części I akt administracyjnych, [...] sierpnia 2004 r., k. 79 części I akt administracyjnych, [...] listopada 2004 r., k. 83 części I akt administracyjnych, [...] grudnia 2004 r. k. 86 części I akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] (k. 88 części I akt administracyjnych) Inspektor Powiatowy stwierdził wykonanie przez inwestorów nałożonego na nich obowiązku, stwierdzając jednocześnie, że roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor posiada pozwolenia na użytkowanie. Odwołując się skarżący podtrzymał swój wniosek o m.in. rozebranie ściany ze styropianu, która jego zdaniem jest samowolą budowlaną (pismo z [...] stycznia 2005 r., k. 90 części I akt administracyjnych). W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] (k. 92 części I akt administracyjnych). utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki wypowiedział się odnośnie odwołania, stwierdzając, że nie dotyczy ono przedmiotowej decyzji. Skarżący domaga się bowiem rozebrania ocieplenia, które wprawdzie zostało wykonane w sposób samowolny, jednakże zostało przeprowadzone w tym zakresie przewidziane przepisami prawa postępowanie naprawcze. Ponadto jeżeli w trakcie wykonywania ocieplenia skarżący poniósł straty, powinien dochodzić ich przed sądem powszechnym. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2005 r. (sygn. akt II SA/Bd 197/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę T. G. na decyzję Inspektora Wojewodzkiego z dnia [...] lutego 2005 r. (przy k. 120 części I akt administracyjnych). Jednakże po zakończeniu opisanego wyżej postępowania skarżący w piśmie z dnia [...] września 2005 r. (k. 116 części I akt administracyjnych) zwrócił się do Inspektora Powiatowego aby "wydać nakaz p. A., M., K. M. zam. w A. K., ul. C [...], rozebrania w całości ściany ze styropianu tzw. "docieplenie" którą postawił na moim dachu i moich schodach, naprawienia mojej rynny spadowej którą mi obcięli stawiając "ścianę", cofnięcia blacharki na ich ścianie szczytowej – tej która graniczy z moją nieruchomością", a ponadto wniósł o ""obcięcie czapki" na kominach oraz obcięcie okapu na całej długości, tak aby z ich strony na moją stronę nie wystawało więcej jak pół centymetra tam gdzie mam dach". W końcowej części pisma skarżący wskazywał także na brak jego zgody na prowadzenie prac budowlanych oraz samowolę budowlaną, jakiej dopuścił sie inwestor (p. M.) przy remoncie swojego budynku. Z akt sprawy wynika, iż dotychczas Inspektor Powiatowy nie wydał decyzji w przedmiocie pisma skarżącego z dnia [...] września 2005 r., które było następnie wielokrotnie przez skarżącego popierane następnymi pismami (zgromadzonymi w trzech kolejnych tomach akt administracyjnych). Tymczasem zdaniem Sądu powyższe pismo (i następne) jest żądaniem usunięcia samowoli budowlanej poprzez dokonanie rozbiórki. Przez sam fakt złożenia organowi ww. pisma doszło do wszczęcia postępowania, gdyż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118; z późn. zm.) nie wyłączają możliwości wszczęcia na żądanie strony postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W sprawie znajdują zatem zastosowanie ogólne przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."). Jak wynika z art. 83 ust. 1 w związku z art. 48, 49b i 51 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego – organem właściwym do rozstrzygania o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. K. jako organ właściwy, był zobowiązany, po przeprowadzonego stosownego postępowania, wypowiedzieć się w kwestii ww. żądania tj. albo orzec merytorycznie w kwestii zarzucanej samowoli budowlanej, albo uznając, iż obecna sprawa jest tożsama (dotyczy tego samego zakresu robót – por. rysunek. k. 34 części I akt administracyjnych), co sprawa zakończona decyzją Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2005 r. – umorzyć postępowanie. Stwierdzenie, iż obecne żądanie jest tożsame z żądaniem rozstrzygniętym w sprawie zakończonej [...] lutego 2005 r. nie może prowadzić jedynie do przedstawienia stronie pisemnego stanowiska organu (tak jak to Inspektor Powiatowy uczynił pismem z dnia [...] września 2007 r.n- k. 223 części III akt administracyjnych). Nie jest to forma załatwienia sprawy zgodna z art. 104 i 105 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, iż wbrew stanowisku organu tutejszy Sąd nie oddalał skargi dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] września 2005 r. Kierowane przez T. G. skargi związane z opisaną sprawa były przez WSA w Bydgoszczy odrzucane (por. postanowienia z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 430/06; z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt II SAB/Bd 64/06, z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II SAB/Bd 3/07). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3 i 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło