II SAB/Bd 49/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. P. z dnia [...] marca 2024 r., (nadanym [...] marca 2024 r. i doręczonym [...] kwietnia 2024 r.) A. W.-W. (dalej- skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny (dalej PPIS lub organ), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, wnosząc o: - zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, - orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., podnosząc w uzasadnieniu skargi, że nie otrzymała odpowiedzi na pismo wzywające do udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że wezwanie do udostępnienia informacji publicznej było następstwem wezwania organu do wykonania obowiązku szczepień ochronnych z dnia [...].02.2024 r. Skarżąca dołączyła do skargi kopię wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2024 r. W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o jej oddalenie, gdyż udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Organ zaznaczył, że prowadzi postępowanie wobec skarżącej w przedmiocie uchylania się od obowiązkowych szczepień dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2024 r., adresowanego do PPIS w B.. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Celem zatem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.-szczególnie istotnego interesu publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji, gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2008 r., I OSK 807/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2021, II SAB/Wa 877/19 i z 11 grudnia 2017 r., II SAB/Wa 355/17 – dostępne na stronie: www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że PPIS należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 338, dalej "u.p.i.s."). Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.i.s.). Skarżony organ jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest więc do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W orzecznictwie ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Wnioskiem z dnia [...] marca 2024 r. (data wpływu do organu – 8 maca 2024 r.) A. W.-W. zwróciła się do Inspektor Sanitarny o udostępnienie następujących informacji publicznych: 1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszenia rodziców do wykonania sczepień ochronnych u dzieci. 2. Ile wszczętych na wniosek organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile umorzonych. 3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w pkt 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego. 4. Skąd organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych. Proszę wskazać jaskie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku. 5. Ile upomnień organ w okresie wskazanym w pkt 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych. 6. Jaka była skuteczność wysyłanych upomnień. Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych. 7. Czy we wskazany pkt 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne. Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym. 8. Ile organ w okresie wskazanym w pkt. [...] złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie postępowania lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia takich wniosków. 9. Czy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP. Czy przed wszczęciem postępowania organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. 10. Jakie okoliczności wpływają na decyzje organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. 11. Ile osób pracuje w komórce organu, zajmującej się szczepieniami ochronnymi. Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania. 12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem. Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w pkt1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika. 13. Co możemy zrobić, jeśli stawiamy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień, ani nie zaszczepi dziecka. Jakie kroki powinniśmy podjąć. 14. Czy tutejszy organ pełni kontrole nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów. 15. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP. Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach. Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów. 16. Czy organ zgłasza działania lekarzy, stanowiące uchybienie przepisom prawa do właściwej Izby Lekarskiej. 17. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 latach. 18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz obowiązany jest wydać jakiś dokument. 19. Ile organ w ostatnich 5 latach odnotował NOP z podziałem na poszczególne szczepionki. 20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika organu zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP i z jakiej przyczyny. Inspektor Sanitarny ("PPIS" lub "organ"), w odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] marca 2024 r. udzielił Skarżącej odpowiedzi na pytania pkt 1, 4, 7, 9, 11, 13, 14, 18, ( w zakresie podania podmiotów zawartych w pytaniu 4 jest to żądanie informacji przetworzonej), natomiast odnośnie do pytań pkt 2, 3, 5, 6, 8, 15, 17, 19, 20 organ wezwał Skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 2176 "u.d.i.p.") do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia przez podanie, że za udostępnieniem informacji przemawia szczególnie uzasadniony, istotny interes publiczny. Organ uznał, że wskazane pytania dotyczą informacji przetworzonej. W odniesieniu do pytań 10, 12, i 16 organ uznał, że informacje nie dotyczą spraw publicznych, gdyż nie pozostają w sferze skonkretyzowanych i objętych dokumentami faktów, które mogłyby stanowić informację publiczną. P. z dnia [...] marca 2024 r. stanowiące odpowiedź na wniosek, że w odniesieniu do wymienionych pytań występuje szczególna istotność dla interesu publicznego zostało doręczone skarżącej [...] marca 2024 r. Skarżąca została poinformowana pismem z dnia z dnia [...] marca 2024 r. (doręczonym skarżącej [...].03.2024 r.) przez Inspektor Sanitarny, że pytania pkt 2, 3, 5, 6, 8, 15, 17, 19, 20 dotyczą informacji przetworzonej co wymaga wykazania szczególnie uzasadnionego, istotnego interesu publicznego w żądaniu udostępnienia informacji publicznej. Zakreślono termin 7 dni na wykonanie zobowiązania. Termin mijał z upływem [...] marca 2024 r. Skarżąca przed jego upływem wniosła skargę na bezczynność i nie wykonała zobowiązania. P. z dnia [...] marca 2024 r., nadanym [...] marca 2024 r. (doręczonym [...].04.2024 r.) Skarżąca wniosła skargę na bezczynność PPIS, przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Do dnia wniesienia skargi skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie ale też nie upłynął jeszcze wyznaczony przez organ termin. Tym samym organ nie mógł zakończyć sprawy wydaniem stosownego aktu na dzień wniesienia skargi. Na dzień wniesienia skargi organ nie był zatem w bezczynności. Organ wadliwie określił rygor niewykonania zobowiązania, gdyż niewykazanie, że występuje szczególnie uzasadniony, istotny interes publiczny w żądaniu udostępnienia informacji przetworzonej, wymaga wydania decyzji odmownej a nie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ale z uwagi na to, że nie upłynął jeszcze termin do załatwienia sprawy z powodu wcześniejszego zobowiązania przez skarżącą, nie można założyć, że organ wadliwie zakończy rozpoznanie wniosku. Organ udzielił Skarżącej odpowiedzi na pytania pkt 1, 4, 7, 9, 11, 13, 14, 18, ( w zakresie podania podmiotów zawartych w pytaniu 4 jest to żądanie informacji przetworzonej) co do pytań 10, 12, i 16 organ uznał, że informacje nie dotyczą spraw publicznych. Skarżąca – co należy podkreślić - poza ogólnym powołaniem się na nie udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, nie wskazała na żadne okoliczności wskazujące na niepełny czy też niewystarczający zakres udzielonej odpowiedzi na wymienione pytania. Z podanych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.