II SAB/Bd 7/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-12

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości, zainicjowanej zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2004 r., i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości, zainicjowanej zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co wynikało z błędnej oceny prawnej i wykładni przepisów dotyczących wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości. Skarżący wskazał, że organ zawiadomił go o możliwości nabycia prawa własności w 2004 r., a następnie przez wiele lat nie podejmował żadnych działań ani nie informował o przeszkodach. Organ administracji argumentował, że postępowanie nie zostało wszczęte z powodu wątpliwości prawnych dotyczących opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego i nieprzedłożenia przez skarżącego wszystkich wymaganych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie skarżącego na przewlekłość postępowania za nieuzasadnione, wskazując na brak kompletności dokumentów.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezydenta Miasta B. do załatwienia sprawy zainicjowanej zawiadomieniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie możliwości nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta B. do załatwienia sprawy zainicjowanej zawiadomieniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie możliwości nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. A. B. wezwał Prezydenta Miasta B. do definitywnego zakończenia postępowania uwłaszczeniowego bez dalszej zbędnej zwłoki, przez wydanie decyzji kończącej postępowanie. Wyjaśnił, że pismem z [...] lutego 2004 r. organ zawiadomił go o możliwości nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej przy ul. L. w B.. Zastosował się do wymagań przedstawionych w tym piśmie, poprzez przedłożenie odpisu księgi wieczystej w 2004 r. Do dnia wezwania organ nie informował go o losie sprawy, jak również o jakichkolwiek przeszkodach faktycznych lub prawnych w prowadzeniu postępowania lub jego zakończeniu przez wydanie decyzji. W odpowiedzi na wezwanie organ wyjaśnił, iż wprawdzie nowelizacja ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nałożyła na gminy obowiązek przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jednak w toku prowadzonych prac wiele wątpliwości budził fakt czy przekształcenie następujące z mocy prawa podlegać ma opłacie i w związku z tym wystąpiono do Ministerstwa Infrastruktury o wyjaśnienie tych wątpliwości. Ministerstwo wskazało, że problem winien być rozstrzygnięty przez Trybunał Konstytucyjny. W związku z powyższym organ nie chcąc narażać gminy na straty finansowe przedłużył termin załatwienia tego typu spraw do czasu ukazania się odpowiedniego rozporządzenia lub wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organ wskazał również, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało nigdy wszczęte, gdyż przedłożenia odpisu księgi wieczystej przez A. B. nie można utożsamiać z żądaniem wszczęcia postępowania, a wszystkie osoby, które złożyły wniosek o wszczęcie postępowania otrzymały decyzje kończące postępowania. Pismem z dnia [...] października 2012 r. A. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wskazał, że w jego sprawie Prezydent Miasta B. nie wydał żadnej decyzji rozstrzygającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przedłużenie załatwienia sprawy na "czas bliżej nieokreślony" wiąże z oczekiwaniem Prezydenta Miasta na ukazanie się przepisów upoważniających organ do pobierania opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że postępowanie w jego sprawie nie zostało nigdy wszczęte, gdyż w piśmie z [...] lutego 2004 r. został poinformowany, że potwierdzenie spełnienia ustawowych warunków uwłaszczenia spowoduje umieszczenie nieruchomości na liście nieruchomości objętych nieodpłatnym uwłaszczeniem. Od daty przedłożenia odpisu księgi wieczystej organ nie informował go o przeszkodach w załatwieniu sprawy. Rozpatrujące zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło zarzutów A. B. i postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uznało wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Kolegium uznało, że będąc zobowiązanym pismem z dnia [...] lutego 2004 r. do przedłożenia dwóch dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy (stwierdzających nabycie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz zakończenie budowy budynku mieszalnego na przedmiotowej nieruchomości gruntowej), A. B. dostarczył tylko jeden dokument, co wykluczało możliwość wszczęcia postępowania. Organ wskazał również, że ustawa z dnia [...] lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości została już uchylona i uwłaszczenie może nastąpić tylko w trybie i na zasadach aktualnie obowiązujących przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. B. zarzucił Prezydentowi Miasta B. bezczynność w postępowaniu uwłaszczeniowym, wnosząc o stwierdzenie, iż organ pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawie. Wskazał, iż przedstawiony organowi odpis księgi wieczystej jest potwierdzeniem przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. L. w B., jak również tego, że znajdujący się na tej nieruchomości budynek mieszkalny stanowi odrębną własność skarżącego, a przedłożenie tego dokumentu powinno skutkować wszczęciem postępowania. Podkreślił, że Prezydent Miasta B. nie kwestionował mocy dowodowej przedłożonego dokumentu, nie wzywał go do usunięcia jakichkolwiek braków formalnych, jak również nie informował skarżącego o wyznaczeniu innego terminu załatwienia sprawy. Zarzucił organowi, że ten wstrzymał postępowanie uwłaszczeniowe bez powiadomienia o tym skarżącego, w celu przedłużenia prowadzonego postępowania do chwili ukazania się przepisów upoważniających organ do pobrania opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne przystąpił on do sporządzenia spisu wszystkich nieruchomości podlegających uwłaszczeniu. Pierwszym terminem sporządzenia spisu był dzień [...] marca 2004 r., jednak w wyniku nowelizacji przedmiotowego rozporządzenia okres ten został wydłużony do 12 miesięcy. Wykaz ten wyłożony został do publicznego wglądu w dniu [...] grudnia 2004 r. na okres 30 dni, a po upływie tego terminu przez kolejne 30 dni osoby uprawnione mogły składać zastrzeżenia dotyczącego tego wykazu. Jednak wobec wątpliwości w przedmiocie odpłatności nabycia prawa własności wystąpiono do Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Skarbu o ich wyjaśnienie. Ministerstwo uznało, że problem musi być rozstrzygnięty przez Trybunał Konstytucyjny i to spowodowało, że organy administracji wstrzymywały się z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego. Organ stwierdził również, że A..B. nie przedłożył wymaganych dokumentów, gdyż doręczył tylko kopię skróconego odpisu księgi wieczystej, który nie stwierdzał spełnienia przez skarżącego przesłanek uprawniających organ do wydania decyzji uwłaszczeniowej. Organ nie podziela stanowiska, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wszczęcia postępowania. Wobec nieprzedłożenia przez skarżącego wymaganych dokumentów organ nie mógł ustalić czy jest on osobą uprawnioną, w związku z czym nie zawiadomił go o wszczęciu postępowania. Organ podważa również twierdzenia skarżącego, jakoby nie informował go o losach postępowania, bowiem kierował do niego pisma z dnia: [...].06.2004 r., [...].10.2005 r. oraz [...].07.2009 r. i na żadne z tych pism skarżący nie udzielił odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się słuszne. Skutkowało to wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej odwoławczych załatwieniu sprawy administracyjnej wyczerpaniem środków odwoławczych w rozumieniu cytowanego przepisu jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zażalenie takie strona złożyła w dniu [...] czerwca 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., organ ten uznała je za nieuzasadnione (postanowienie z dnia [...] listopada 2012r. nr [...]). Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] kwietnia 2011 r., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Drugą ze wskazanych noweli do art. 149 dodano zdanie drugie w następującym brzmieniu: "jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Ustawodawca modyfikując instytucję bezczynności i dodając w obrębie przepisów ją normujących nie znane poprzedniemu stanowi prawnemu pojęcie "przewlekłości" nie zdecydował się na sformułowanie definicji legalnej. Tym samym określenie znaczenia tego zwrotu musi stać się przedmiotem wykładni. Zmierzając do ustalenia znaczenia zwrotów "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania" w zmodyfikowanym stanie prawnym należy mieć na względzie założenie językowej i jurydycznej racjonalności ustawodawcy sprowadzające się do przypisania obu zwrotom odmiennego znaczenia normatywnego. W doktrynie wskazuje się, że wskazówek przydatnych dla zrekonstruowania znaczenia ustawowego wyrażenia "przewlekłość postępowania" można dopatrzyć się w uzasadnieniu projektu zmian wskazujących jej charakterystyczne cechy, mianowicie "wykonywanie szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornie". Chodziłoby zatem o sytuację, w której organy działają opieszale lub tylko pozorują działanie, którą ustawodawca odróżnił od stanu bezczynności charakteryzującego się brakiem jakichkolwiek działań (szerzej Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP z 2011, nr 6, s. 30-43). Wskazuje się tu, że rozstrzygnięcie rozważanej różnicy znaczeniowej może polegać na przyjęciu stanowiska, że przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego. Również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, tezy do art. 37). Takie też rozumienie zdaje się przyjmować orzecznictwo uznając, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Natomiast bezczynność oznacza brak jakiejkolwiek aktywności organu administracji w danej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 42/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2012 r., II SAB/Kr 143/11). W niniejszej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności Prezydenta Miasta B. "w postępowaniu uwłaszczeniowym oznaczonym nr [...] zainicjowanym pismem skarżącego z dnia [...].03.2004 r.", stwierdzenia że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązania organu do wydania w oznaczonym terminie rozstrzygnięcia w przedmiocie uwłaszczenia prawem własności nieruchomości gruntowej położonej w B. przy ul. L. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w sprawie doszło do bezczynności, o której mowa w art. 37 K.p.a., art. 3 § 2 pkt 8 i 149 § 1 P.p.s.a., aczkolwiek określonej odmiennie niż zarzuca to skarżący. Z dokumentów załączonych do skargi oraz znajdujących się w aktach administracyjnych wynika bezsporna okoliczność, że pismem z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] Urząd Miasta B. poinformował skarżącego, że w związku z wejściem w życie z dniem 18 grudnia 2003 r. przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn.zm.) możliwe jest nabycie przez niego prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w B. przy ul. L., objętej księgą wieczysta KW [...] oraz, że z dyspozycji art. 1 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż uwłaszczeniu podlegają jedynie osoby fizyczne będące w okresie od 26 maja 1990 r. do 23 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub stanowiących nieruchomości rolne. W związku z powyższym organ wezwał o dostarczenie dokumentów stwierdzających: nabycie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej (akt notarialny lub postanowienie sądu), i zakończenie budowy budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości gruntowej (np. decyzja nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie nieruchomości na cele mieszkaniowe). Organ poinformował, że w przypadku spełnienia ustawowych warunków, stwierdzonych na podstawie przedłożonych dokumentów, przedmiotowa nieruchomość będzie umieszczona na wykazie nieruchomości objętych nieodpłatnym uwłaszczeniem, który zostanie wyłożony do publicznego wglądu, w terminie od dnia [...] marca przez okres 30 dni. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. B., przy piśmie z dnia [...] marca 2004 r. przedłożył skrócony odpis księgi wieczystej nr [...]. Zważyć przyjdzie, że w obowiązującym wówczas stanie prawnym odrębne ustawy regulowały tryb przekształcania prawa użytkowania wieczystego przysługującemu osobom fizycznym w prawo własności – ustawa z dnia 4 września 1997 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 z późn.zm.) oraz nabywanie przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości – ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn.zm.). Ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości użytkowników pierwotnym, w pierwotnym brzmieniu, w art. 1 ust. 1 kreowała roszczenie osób fizycznych, będących w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu jej wejścia w życie (24.10.2001r.), użytkownikami wieczystymi wskazanych nieruchomości gruntowych, o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Przy czym nabycie prawa własności następować miało na wniosek osoby uprawnionej, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy (art. 1 ust. 2). W ust. 4 art. 1 ustawa stanowiła, że w przypadku niezłożenia stosownego wniosku w terminie, roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości wygasa. W wyniku nowelizacji, dokonanej przepisem art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592), z dniem 16 lipca 2003 r. przepis art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości otrzymał brzmienie: 1. Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. 2. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. 3. Decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego. (...) W ust. 7 art. 1 ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego trybu wydawania decyzji, o których mowa w ust. 3. Wobec powyższego, o ile przed dniem [...] lipca 2003 r. nie został złożony stosowny wniosek w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości, od tego dnia postępowanie w ww. sprawie wobec osób uprawnionych nie wymagało ich wniosku, a nabycie prawa własności nastąpić miało z urzędu ex lege na podstawie decyzji właściwego organu - z dniem, w którym decyzja ta uzyskałaby przymiot ostateczności. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Skarbu Państwa wydał rozporządzenie z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz.U. Nr 205, poz. 1991). Zgodnie z § 2 tego aktu przed wydaniem decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości właściwy organ (tu Prezydent Miasta B.) zobowiązany był z urzędu do sporządzenia wykazu nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy oraz jego niezwłocznego wyłożenia do publicznego wglądu na okres 30 dni, a następnie rozpatrzenia ewentualnych zastrzeżeń co do danych zawartych w wykazie. W myśl § 3 rozporządzenia o wszczęciu postępowania właściwy organ zobowiązany był zawiadomić osoby uprawnione, czyli osoby fizyczne, o których mowa w art. 1 ustawy (§ 1 pkt 3 rozporządzenia). Wobec treści powyższych przepisów, w ocenie Sądu, informacja Z-cy Dyrektora Wydziału Mienia i Geodezji Urzędu Miasta B. z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] skierowana do A. B. jako użytkownika wieczystego nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, stanowiła zawiadomienie o wszczęciu przez Prezydenta Miasta B. z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w B. przy ul. L., w rozumieniu art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. Postępowanie wszczyna się z urzędu przez podjęcie pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej, który według swej oceny jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej. Chodzi tu o czynność podjętą na zewnątrz, czyli skierowaną do strony postępowania. Od daty tej czynności rozpoczął zatem dla organu termin do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem oczywiście procedury wynikającej z ww. rozporządzenia. Określenie daty wszczęcia postępowania jest doniosłe nie tylko ze względu na to, że od dnia wszczęcia postępowania rozpoczynają bieg terminy załatwiania spraw, lecz przede wszystkim ze względu na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu już od dnia jego wszczęcia. Natomiast data wszczęcia postępowania nie jest miarodajna dla podstawy faktycznej i podstawy prawnej decyzji; decyduje o tym stan faktyczny i stan prawny sprawy, istniejące w dacie wydania decyzji. Na marginesie należy jednocześnie wskazać, iż ww. ustawa ani też rozporządzenie nie wymieniało jednoznacznie dokumentów, których przedłożenie przez osobę uprawnioną miałoby stanowić ewentualna podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, na co zdają się wskazywać wyjaśnienia organu, jak również wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z akt sprawy wynika, co nadto pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynności Prezydenta Miasta B., jak również dnia orzekania przez Sąd postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało formalnie zakończone poprzez wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami procedury administracyjnej. Nie została bowiem w sprawie wydana żadna decyzja merytoryczna (pozytywna lub negatywna) rozstrzygająca o uprawnieniu skarżącego, ani też decyzja lub rozstrzygnięcie kończące postępowanie w inny sposób (np. poprzez umorzenie postępowania w sytuacjach określonych w art. 105 K.p.a.). Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że Prezydent Miasta B. pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy administracyjnej w przedmiocie nabycia przez skarżącego z mocy prawa własności wskazanej wyżej nieruchomości, w trybie przepisów art. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zainicjowanej z urzędu zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Powyższego ustalenia, wbrew stanowisku organu, nie zmienia i nie niweczy późniejsza zmiana ustawodawstwa, która może jedynie mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie. Z dniem 13 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 z późn.zm.), która w art. 9 pkt 2 uchyliła ww. ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. Jednocześnie zgodnie z art. 8 nowej ustawy, do spraw wszczętych na podstawie ustawy uchylonej i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Nowa ustawa nie przewidywała instytucji "nabycia z mocy prawa własności nieruchomości", lecz odmiennie uregulowała tryb i zasady ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zainicjowanie tego postępowania wymagało jednakże złożenia stosownego wniosku, o czym organ informował skarżącego między innymi pismami z dnia [...] października 2005 r., [...] lipca 2009 r. Brak jednakże odpowiedzi i inicjatywy strony w tym zakresie nie oznacza, że organ nie był zobowiązany, co do zasady celnie zarzuca strona skarżąca, do załatwienia uprzednio prowadzonej sprawy administracyjnej w sprawie nieodpłatnego nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności - wszczętej w trybie przepisów ustawy z dnia [...] lutego 2004 r. Jak wskazano, mimo tego obowiązku organ nie wydał decyzji, ani innego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, czego konsekwentnie domaga się skarżący. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ został zobowiązany do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 30 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Wyznaczając taki termin Sąd uznał, że będzie on wystarczający do zakończenia postępowania w sprawie. W stwierdzonych okolicznościach faktycznych, zważywszy również na zmiany stanu prawnego i rzeczywistą wolę strony wynikającą z treści jej pism Sąd uznał, iż nie można uznać, aby organ celowo uchylał się od wykonywania powierzonych mu w interesie publicznym funkcji, a niewydanie decyzji wynika raczej z błędnej oceny prawnej i wykładni przepisów wskazujących na tryb wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż pomimo znacznego upływu czasu, zaistniałej w sprawie bezczynności organu nie można zakwalifikować jako rażącej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło