II SAB/Bd 73/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić na rzecz Wójta Gminy [...] ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący Wójt Gminy [...] (działający z jego upoważnienia zastępca Wójta) złożył do Starosty Powiatowego w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie: czy państwa jednostka była w okresie od początku [...] do chwili obecnej pozywana o zapłatę odszkodowania za wyrządzenie szkody powstałej na skutek wydania wadliwej/niewydania decyzji lub postanowienia bądź na skutego prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Starosta [...], pismami z [...] czerwca 2018r. oraz z dnia [...] lipca 2018 wezwał skarżącego do wykazania w terminie 14 dni interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanych informacji. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy [...] – dalej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił Staroście nieudostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem z [...] czerwca 2018r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się zobowiązania Starosty [...] do niezwłocznego rozpatrzenia wniosków - w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wydanego orzeczenia w sprawie oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Starosta [...] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a także że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną. Argumentował również, że żądane informacje mają charakter prosty zakwestionował w tym zakresie stanowisko organu. Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko, co do charakteru żądanej przez skarżącego informacji. Ponadto w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Starosta [...] zwrócił uwagę na brak określenia we wnioskach strony skarżącej (zwrócił uwagę na osobę podpisującą wnioski oraz złożenie skargi na papierze firmowym Urzędu Gminy w [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – dalej zwanej "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Wyjaśnić należy, iż w przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Zaznaczyć też należy, iż do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej zwanej "u.d.i.p."). Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność W rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wystąpiła nie osoba fizyczna D. G., ale Wójt Gminy [...] – organ administracji które to stanowisko piastuje D. G.. Świadczy o tym wniesienie wniosku na papierze z urzędowymi wzorami tj. oznaczeniem Urzędu Gminy [...] wraz ze znakiem graficznym, herbem gminy, informacjami identyfikującymi urząd i wskazującymi sposób kontaktu z urzędem (a nie z osobą fizyczną D. G.) oraz podpis pod wnioskiem opatrzony pieczęcią urzędową "Wójt". W ocenie Sądu strona skarżąca – Wójt Gminy jako organ administracji publicznej nie jest uprawniony do żądania udostępnienia mu informacji publicznej w oparciu o przepisy ustawy z o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta służy bowiem realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskania informacji o działaniach władzy i sprawach publicznych, a nie przekazywaniu informacji między organami władzy publicznej, czy też między organami władzy publicznej, a podmiotami, które dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zakres prawa do informacji określa art. 61 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym: "Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu". Z powołanego przepisu Konstytucji RP wynika więc, że dostęp do informacji publicznej przysługuje "obywatelowi". Z kolei art. 2 ust. 1 u.d.i.p. dostęp taki przyznaje "każdemu". Kwestia ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji publicznej była kilkakrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. I OSK 1982/13 (LEX nr 1463438), stwierdził, że: "Używając w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Zwrot "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek lub podmiot prawa prywatnego. Termin "każdy" nie może być inaczej rozumiany, zważywszy na cel i sens ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjętej dla urzeczywistnienia idei transparentności władzy publicznej. Takie rozumienie pojęcia "każdemu" potwierdza stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 25 maja 2009 r., o sygn. akt SK 54/08." Podzielając powyższe stanowisko należy stwierdzić, że przy dokonywaniu wykładni użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "obywatel" oraz użytego w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdy" należy mieć na względzie przede wszystkim cel przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej. Celem tym jest zapewnienie swego rodzaju "społecznej kontroli" nad organami władzy publicznej, transparentności działania tych organów. Prawo do informacji o działalności władz jest ważnym elementem kontroli opinii publicznej nad działalnością podmiotów, którym powierzono wykonywanie zadań publicznych. Nie chodzi przy tym o zawężenie dostępu do informacji publicznej wyłącznie do osób fizycznych posiadających obywatelstwo polskie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że omawiane uprawnienie przysługuje także obywatelom innych państw, bezpaństwowcom oraz osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Niemniej jednak zasadne jest przyznanie takich uprawnień wyłącznie podmiotom prawa prywatnego. Termin "każdy", użyty w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. nie może odnosić się do organów administracji publicznej, gdyż celem ustawy jest zapewnienie dostępu do informacji o stanie spraw publicznych, a nie umożliwienie organom administracji pozyskiwania informacji od innych podmiotów publicznych lub podmiotów realizujących zadania publiczne czy też dysponujących majątkiem publicznym. W tej sytuacji uznać należy, iż Wójt Gminy [...], działając jako organ administracji publicznej, nie był upoważniony do występowania o udzielenie informacji publicznej w trybie powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie, nie był również uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Z tych też przyczyn skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). Wobec uiszczenia wpisu Sąd orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego kwoty 100zł – działając na mocy art. 225 p.p.s.a. w zw. z art. 222 p.p.s.a. (punkt 2 postanowienia).