II SAB/Bd 86/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego [...] z dnia [...] października 2013 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] w Rz., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym"), dotyczącą nie rozpoznania wniosku organizacji z dnia 25 października 2013 r. o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnej stacji bazowej [...] wybudowanej na terenie działki nr 905/6 przy ulicy [...] po wydaniu postanowienia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...]r., którym uchylono postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania z urzędu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji nie uznał złożonego uprzednio zażalenia na bezczynność Inspektora Powiatowego za uzasadnione uznając, iż art. 61 § 1 p.p.s.a. należy interpretować rozszerzająco i przyjmować, iż wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji, lecz termin do ponownego rozpatrzenia sprawy. Ponadto zarzucono organowi II instancji wprowadzenie pozaprawnego terminu "ostrożność procesowa", który rzekomo wstrzymuje bieg terminów administracyjnych, o których mowa w art. 35 § 3 kpa. Zdaniem strony skarżącej, organ II instancji stwierdzając, iż zażalenie jest nieuzasadnione winien był podać podstawę prawną, z której wynika, iż organ I instancji może z ostrożności procesowej oczekiwać na rozstrzygnięcie skargi przed sądami administracyjnymi, co może trwać nawet około 3 lat. Wskazano również, że gdyby ustawodawca chciał z ostrożności procesowej wstrzymywać bieg terminów procesowych m.in. dotyczących ponownego rozpatrzenia wniosku, to dokonałby nowelizacji p.p.s.a oraz kpa i wprowadziłby taki zapis. W tej sytuacji stanowisko organu II instancji, w ocenie stowarzyszenia jest działaniem niemającym oparcia w obowiązujących przepisach. Odnośnie twierdzeń organu II instancji, iż postępowanie sądowo - administracyjne może mieć wpływ na wynik sprawy toczącej się w postępowaniu administracyjnym, strona skarżąca stwierdziła, że organ rozpatrując wniosek ponownie, może w późniejszym czasie zawiesić postępowanie na wypadek gdyby WSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie WINB w [...] i na podstawie art. 152 p.p.s.a. wstrzymał jego wykonanie. W odpowiedzi na skargę Inspektor Powiatowy wyjaśnił, iż przedstawiciel "[...]" zgłosił w dniu 12 stycznia 2009 r. do Starostwa Powiatowego w [...] zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na montażu urządzeń telekomunikacyjnych stacji bazowej telefonii komórkowej nr[...], obejmującej: 6 anten sektorowych GSM/DCS, 3 anten sektorowych systemu UMTS, 9 anten radiolinii wraz z trasą kablową na istniejącym kominie przy ul. [...]. Starosta postanowieniem z dnia[...], nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania (dodatkowa funkcja) komina stalowego z przeznaczeniem na montaż urządzeń, zlokalizowanego na terenie działki nr 905/6 przy ul. [...]. Termin dostarczenia do Starostwa decyzji o warunkach zabudowy wyznaczono do dnia 31 stycznia 2009 r. Inwestor nie dopełnił nałożonego obowiązku w związku z tym Starosta wniósł sprzeciw co do zamiaru montażu urządzeń telekomunikacyjnych stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym kominie. Wojewoda [...] w Bydgoszczy, decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W dniu 25 października 2013 r. skarżące Stowarzyszenie wniosło o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stacji bazowej telefonii komórkowej spółki "[...]" wybudowanej na kominie przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] Inspektor Powiatowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie montażu stacji bazowej telefonii komórkowej na kominie[...]. Na skutek złożonego zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła spółka [...]. Obecnie sprawę użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej na kominie przy ul. [...] rozpatruje WSA w Bydgoszczy, który jest jednocześnie w posiadaniu kompletnych akt sprawy. Ponadto wskazano, że w dniu 4 lipca 2014 r. stowarzyszenie złożyło zażalenie do WINB w [...] na bezczynność PINB w [...] w kwestii ponownego rozpatrzenia jego wniosku z dnia 25 października 2013 r. Zażalenie to rozpatrzył organ II instancji i postanowieniem z dnia [...] uznał je za nieuzasadnione. W konsekwencji organ wywiódł, iż postępowanie w powyższej sprawie trwa od początku 2009 r. i było przedmiotem oceny organu nadzoru budowlanego wyższej instancji, a obecnie sprawę rozpatruje WSA w Bydgoszczy i w związku z tym, z ostrożności prawnej wydaje się zasadnym niepodejmowanie wiążących rozstrzygnięć do czasu określenia linii postępowania wyznaczonej w przyszłym wyroku sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Tytułem wstępu należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, według którego bezczynność zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął odpowiedniej czynności. Dla zwolnienia się z zarzutu bezczynności nie jest zatem wystarczające ustalenie, że podjęto działanie, ale jego efektem musi być stosowny akt lub czynność odpowiadająca żądaniu strony, znajdujące oparcie w podstawie prawnej do określonego zachowania się organu. Oczywiste jest, że dla wydania rozstrzygnięcia w ramach prowadzonego postępowania, organ musi dysponować aktami sprawy. Jednak stanowisko Inspektora Powiatowego, według którego brak akt sprawy wyklucza pozostawanie w bezczynności, nie może być uznane za poprawne (por. wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 105/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie zwracał uwagę, że okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Odnosząc się natomiast do kwestii braku akt sprawy jako przesłanki usprawiedliwiającej bezczynność organu Sąd konsekwentnie stał na stanowisku, że np. przesłanie ich do sądu, nie stanowi przyczyny niezależnej od organu, uniemożliwiającej mu załatwienie sprawy. Jest to bowiem przeszkoda usuwalna; w takiej sytuacji organ powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o czasowe wypożyczenie akt administracyjnych w celu niezwłocznego rozpatrzenia sprawy lub też o skopiowanie tychże akt (zob. np. wyroki NSA z dnia: 19 stycznia 2011 r., I OSK 1503/10, CBOSA; 26 maja 1999 r., III SAB 83/98, POP 2000/4/108). Wielokrotnie podkreślano także, że to do zadań organu należy zapewnienie sobie albo samych akt, albo ich kopii w sytuacji konieczności przekazania akt sprawy innemu organowi. Bierne oczekiwanie na ich zwrot jest zatem bezczynnością (tak w postanowieniu z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/13 i wyroku z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1533/06, por. także w wyrokach WSA w Warszawie 21 listopada 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 146/06 i 17 listopada 2006 r., sygn. akt SAB/Wa 119/06 wszystkie opubl. w CBOSA). W rozpatrywanej sprawie Inspektor Powiatowy uzasadniając swoją bezczynność w rozpatrzeniu wniosku 25 października 2013 r., powołuje się na okoliczność pozostawania akt sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...]. Organ nie podjął żadnej czynności mającej na celu zapewnienie sobie albo samych akt, albo ich kopii, w rozumieniu przedstawionym powyżej przez ukształtowane orzecznictwo sądowoadministracyjne. Brak jakiejkolwiek czynności mającej na celu pozyskanie akt sprawy, uzasadnia konieczność stwierdzenia bezczynności organu w przedmiotowym postępowaniu. Nawet w przypadku braku możliwości wypożyczenia przedmiotowych akt, organ mógł przejrzeć te akta w Sądzie, dokonać potwierdzenia posiadanych kserokopii oraz ewentualnie wystąpić o wydanie stosownych kserokopii z akt sprawy. W świetle powyższych okoliczności nie ma podstaw do przyjęcia, że zwłoka w rozpatrzeniu wniosku skarżącego była usprawiedliwiona, przy czym należy mieć również na względzie, że bezczynność organu zachodzi także wówczas, gdy organ podejmie czynności w sprawie, ale nie zakończy prowadzonego postępowania wydaniem decyzji administracyjnej. Skoro zatem w niniejszej sprawie właściwy organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku z dnia 25 października 2013 r. w terminie określonym w art. 35 k.p.a., to skargę należało uznać za uzasadnioną. Słusznie przy tym podkreśla skarżący, że brak jest podstaw prawnych do samowolnego przedłużania przez organ postępowania ze względu na oczekiwane rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w kwestii zapadłego wcześniej w postępowaniu administracyjnym orzeczenia. Wstrzymanie czynności w postępowaniu w związku ze złożoną skargą do sądu administracyjnego możliwe jest jedynie w konsekwencji wstrzymania zaskarżonego orzeczenia stosownie do art. 61 p.p.s.a. W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Mając na względzie brak jakichkolwiek przeszkód w rozpatrzeniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia oraz ukształtowane i jednoznaczne orzecznictwo w kwestii znaczenia braku akt sprawy – bezczynność organu w niniejszej sprawie należy ocenić jako rażącą. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ww. ustawy.