II SAB/Bd 90/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym dniu 15 czerwca 2015 sprawy ze skargi F. M. B. "A" Sp. z o. o. w S. K. na bezczynność P. R. – Regionalnej Rozgłośni w B. "P. R. P. i K." Spółka Akcyjna w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie, 3. zasądza od P. R. – Regionalnej Rozgłośni w B. "P. R. P. i K." Spółka Akcyjna w B. na rzecz F. M. B. "A" Sp. z o. o. w S. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Datowaną na dzień ... 2014 r. skargą (data wpływu do podmiotu: ... 2014 r. k. 121 akt sądowych) "A" sp. z o.o. w S. K., reprezentowana przez radcę prawnego N. F.- W., wniosła skargę na bezczynność "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez brak jakichkolwiek działań w przedmiocie wniosku i wniosła o zobowiązanie "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podmiot zobowiązany ogłosił przetarg nieograniczony na dostawę mebli biurowych, skarżący powziął wiadomość, że towar dostarczony przez wykonawcę, który wygrał przetarg nie spełnia wymogów określonych w SIWZ. Po zażądaniu oględzin zgodności dostarczonych produktów – mebli z warunkami zamawiającego w SIWZ, okazało się, że raport z kontroli (z ...2014r.) potwierdził niezgodność towaru z warunkami zamówienia. Na tej podstawie skarżąca zażądała od zamawiającego podjęcia stosownych czynności przewidzianych w umowie o dostawę mebli – wezwania wykonawcy do bezpłatnego usunięcia wad powstałych z przyczyn leżących po jego stronie, pod rygorem odstąpienia od umowy. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, zatem pismem otrzymanym przez podmiot zobowiązany ... 2014r. skarżąca zawnioskowała o udzielenie informacji publicznej: 1. jakie działania zostały podjęte w następstwie poinformowania o zaistniałych nieprawidłowościach w wykonaniu zamówienia z warunkami zamawiającego w SIWZ (znak ...) m.in. na podstawie dostarczonego raportu oględzin z ... 2014r., 2. przesłania kserokopii wszelkich pism kierowanych do wykonawcy oraz otrzymanych od niego, od dnia otrzymania raportu oględzin z ... 2014r., wszelkich innych dokumentów, które mają związek z tym postępowaniem przetargowym, w tym m.in. protokoły odbioru dostarczonych mebli lub aneksy do tej umowy jeżeli takie wystąpiły. Żądanie to pozostało bez odpowiedzi. W dalszej części skarżąca wykazała, że żądane dokumenty i informacje mają charakter informacji publicznej bowiem związane są z postępowaniem i wykonaniem umowy o udzielenie zamówienia publicznego przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i pkt 4 lit. a – c ustawy o dostępie do informacji publicznej). Kapitał zakładowy podmiotu zobowiązanego w całości objęty został przez Skarb Państwa, podmiot ten wykonuje zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę (złożonej ... 2014r.) "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. w B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi. Potwierdzono otrzymanie wniosku skarżącej datowanego na ... 2014r. w dniu ... 2014r., zastrzegając, że po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji nie zachodzi bezczynność w załatwieniu wniosku. Bowiem pełnomocnik wnioskodawcy nie dołączył do wniosku pełnomocnictwa uprawniającego go do reprezentowania skarżącej przed podmiotem obwiązanym do udostępnienia informacji. "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. nie jest bowiem sądem powszechnym, ani innym organem orzekającym, a tylko taki zakres umocowania wynikał z załączonego pełnomocnictwa z dnia ... 2011r. Pismem z dnia ... 2014r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie prawidłowego pełnomocnictwa. Organ miał zatem obowiązek wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia powyższego braku, w związku z tym nie był bezczynny w przedmiocie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem podjął stosowne czynności celem jego rozpatrzenia. Wprawdzie pierwsze czynności zostały podjęte po upływie 14 dni od złożenia wniosku, jednak z podanych przyczyn nie można uznać, aby był on skutecznie złożony i doprowadził do wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Terminy do załatwienia sprawy rozpoczynają bieg dopiero od chwili skutecznego wniesienia wniosku. Organ podał, że stanowisko to zostało potwierdzono w wyroku NSA z dnia 16 marca 2010r. sygn. akt I OSK 1701/09 w analogicznym stanie faktycznym. Pismem z dnia ... 2014r. (data wpływu), pełnomocnik podmiotu obowiązanego oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy, jednocześnie informując, że w związku z uzupełnieniem wniosku przez pełnomocnika skarżącej poprzez przedłożenie stosownego dokumentu pełnomocnictwa, w dniu ... 2014r. przedmiotowy wniosek został zrealizowany przez udostępnienie w całości żądanej informacji z zachowaniem ustawowego terminu. Pismem z dnia ... 2014r. (wpływ ... 2014r.) doprecyzowanym pismem z dnia ... 2014r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o umorzenie postepowania sądowego na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w związku z uwzględnieniem skargi w całości oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik organu, w piśmie z ... 2014r. (k. 62 akt sądowych), zakwestionował stanowisko strony skarżącej, aby doszło do uwzględnienia skargi w całości w myśl art. 54 § 3 P.p.s.a.. wobec czego wniósł o oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wniosek został bowiem zrealizowany zgodnie z żądanie i w ustawowym terminie niezwłocznie po uzupełnieniu braków pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Rozpoznanie przez organ sprawy, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, to jest w dniu ... 2015r. wnioskowana informacja publiczna została już udzielona skarżącej (okoliczność bezsporna), a tym samym niemożliwym stało się wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązanie organu (podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej) do rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też, postępowanie sądowe w tym zakresie podlegało, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 powyższej ustawy, umorzeniu. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wydanie przez organ decyzji (załatwienie sprawy) po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., CBOSA). Innymi słowy, nawet w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji przez organ (czy też udzielenie informacji publicznej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), sąd administracyjny jest obowiązany do dokonania oceny skargi i ustalenia czy działanie, względnie zaniechanie organu administracji publicznej, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wyczerpywało przesłankę rażącego naruszenia prawa. Przechodząc do dokonania niniejszej oceny wskazać należy, że ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12, CBOSA). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r. poz. 782), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 u.d.i.p. odpowiednich czynności, tj. ani nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (ust. 2). Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Jak wskazuje analiza akt sprawy przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. w B.– podmiotu zobowiązanego do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej związanej z przebiegiem i wykonaniem umowy zawartej w trybie zamówienia publicznego - w dniu ... 2014r. (okoliczności bezsporne). Od tego dnia rozpoczął zatem dla podmiotu zobowiązanego bieg termin do załatwienia sprawy w przedmiocie wnioskowanego udostępnienia informacji publicznej. W sytuacji zatem, gdy podmiot nie miał wątpliwości co do charakteru oraz zakresu żądania wniosku, a powziął wątpliwości co do umocowania składającego wniosek pełnomocnika – radcy prawnego, winien niezwłocznie poinformować o tym i wezwać do uzupełnienia stosownego dokumentu pełnomocnictwa w określonym terminie. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej jest postepowaniem odformalizowanym, z którego istoty i zapisów ustawy wynika obowiązek niezwłocznego podjęcia działań celem udostepnienia informacji, a gdy istnieją w tym zakresie przeszkody formalne, do jak najszybszego ich usunięcia (art. 14 u.d.i.p.). Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że wbrew wywodom odpowiedzi na skargę i dalszych pism procesowych podmiotu zobowiązanego, pozostawał on bezczynnym wobec wniosku z dnia ... 2014r., nie podejmując żadnych czynności przewidzianych przez ustawę, aż do wniesienia przez skarżącą skargi na bezczynność w tym zakresie. Z analizy akt sprawy wynika jednoznacznie, że wobec wniosku skarżącej spółki wniesionego w dniu ... 2014r. podmiot zobowiązany nie podjął żadnych czynności, w tym nie wezwał do usunięcia stwierdzonego braku pełnomocnictwa do reprezentowania wnioskodawcy, przez ponad miesiąc, co stanowiło przesłankę do wywiedzenia skargi na bezczynność do wojewódzkiego sadu administracyjnego. Skarga ta wpłynęła do "B" w B. "P. R. P. i K." S.A. w B. w dniu ... 2014r., i dopiero w jej następstwie podmiot zobowiązany (pismem z dnia ... 2014r.) wezwał pełnomocnika wnioskodawcy – skarżącej do uzupełnienia braków wniosku, co było działaniem oczywiście spóźnionym. W tej sytuacji zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącej Spółki, że dopiero wniesienie skargi na bezczynność zainicjowało działania podmiotu zobowiązanego wobec przedmiotowego wniosku, a w następstwie tego nastąpiło uwzględnienie także tej skargi (w rozumieniu art. 54 § 3 P.p.s.a.) poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreśla, że co prawda podmiot obowiązany do udostepnienia informacji publicznej dopuścił się opóźnienia w jej udzieleniu, jednakże samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że bezczynność organu w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji na podstawie art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, także w przypadku umorzenia postępowania, z uwagi na dokonanie przez organ autokontroli. Wskazany wyżej przepis znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, organ wyda akt lub podejmie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do którego pozostawał w bezczynności, przewlekłości. O powyższym przesądziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r. nr 4, poz. 63. Rozstrzygając o wysokości kosztów należnych skarżącej od organu, Sąd uwzględnił również treść art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490) – z uwagi na fakt reprezentowania strony skarżącej przez radcę prawnego.