II SAB/Bd 95/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-08-07
Skład orzekający: Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszaru złoża kopaliny jest dopuszczalna, gdy procedura ta nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu K.p.a. i właściwym organem do jej przeprowadzenia jest rada gminy, a nie wójt?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, jeśli dotyczy czynności, które nie są postępowaniem administracyjnym w rozumieniu K.p.a. Wprowadzanie zmian do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest kompetencją rady gminy, a nie wójta, i odbywa się w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie K.p.a. Dlatego też wójt nie może być uznany za bezczynny w rozumieniu przepisów K.p.a. w zakresie wniosku o wprowadzenie zmian do studium.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo złożyło skargę na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszaru złoża kopaliny. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. Wójt Gminy R. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że nie jest organem właściwym do wprowadzania zmian do studium, a procedura ta leży w kompetencji rady gminy i jest regulowana ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić skarżącej spółce kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] spółka jawna w I. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R. obszaru złoża kopaliny postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Przedsiębiorstwu [...] w I., od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 100 (sto) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi.
Przedsiębiorstwo [...] w I., reprezentowane przez pełnomocnika adwokata G. W., w dniu [...] lipca 2012 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy R., zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a. – poprzez niezałatwienie sprawy w terminie oraz niezawiadomienie strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie. Na podstawie art. 149 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie organu do wprowadzenia, na podstawie art. 208 ust. 1 ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 163, poz. 981), do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. – obszaru złoża kopaliny, udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego Glinki 1 w miejscowości G., na działkach o nr ewidencyjnych [...],
2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 K.p.a.
oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że jako właściciel nieruchomości położonych w R.oznaczonych nr ewid. działek [...] w dniu 2 stycznia 2012 r., na podstawie art. 208 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.), złożyła do organu wniosek o wprowadzenie do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R.– obszaru złoża kopalin, tj. udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego Gl1 w miejscowości G. na wskazanych działkach. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty.
Przed dniem wejścia w życie ww. ustawy Urząd Marszałkowski Województwa [...] w T. przyjął bez zastrzeżeń dokumentacje geologiczną złoża – uproszczoną z 1998 r. oraz dodatek do dokumentacji z 2008 r.
Skarżąca spółka wskazała, że w dniu 10 stycznia 2012 r. organ wysłał do niej pismo wyjaśniające, w którym stwierdził, że realizacja uprawnienia wskazanego w art. 208 nie następuje na wniosek.
Skarżąca podniosła, że przed wniesieniem skargi wyczerpała środek prawny przewidziany w art. 37 K.p.a. tzn. w dniu 11 lutego 2012 r. wniosła do organu administracji publicznej wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. SKO w B.postanowieniem z dnia [...]marca 2012 r. nr [...] uznało zażalenie za uzasadnione, ale odstąpiło od wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca spółka wywiodła, iż wykładnia językowa art. 208 ww. ustawy prowadzi do wniosku, iż strona posiadająca udokumentowane i przyjęte bez zastrzeżeń złoże kopaliny może w okresie dwóch lat składać przedmiotowe wnioski, gdyż ma w tym interes prawny. Organ zaś obligatoryjnie wprowadza takie zapisy do studium, jeśli dokumentacja geologiczna została przyjęta bez zastrzeżeń przez stosowny organ przed dniem wejścia w życie ustawy. Po złożeniu wniosku przez stronę stosuje się jednak przepisy art. 35 i nast. K.p.a., określające termin załatwienia sprawy przez organ. Ustawa Prawo geologiczne i górnicze nie przewiduje terminów szczególnych, które wyłączałyby stosowanie terminów załatwienia sprawy określonych w K.p.a. Zdaniem skarżącej termin dwuletni z art. 208 jest maksymalnym terminem zarówno dla strony, jak i dla organu. Strona, która złoży wniosek po upływie 2 lat straci wskazane w nim uprawnienie i będzie musiała od początku wszczynać procedurę określona w ustawie. Upływ tego terminu dla organu ma zaś taki skutek, że zostaje mu odebrana kompetencja do dokonywania zmian w studium na rzecz wojewody, który zmiany takie wprowadza w drodze zarządzenia zastępczego. Termin dwuletnie jest więc terminem, w którym strona może składać do organu wnioski o wpis do studium, a organ może je do studium wprowadzać, a nie terminem na załatwienie sprawy przez organ po złożeniu wniosku przez stronę.
Skarżąca spółka wskazała, że realizacja kompetencji organu administracji,
w tym przypadku wprowadzenia do Studium stosownych zapisów, jest jego prawnym obowiązkiem. Organ nie załatwiając sprawy w ustawowym terminie pozostawał w bezczynności. Stan ten wynika więc z prowadzenia postępowania przez organ z pominięciem art. 7, 12 i art. 35 K.p.a. Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zarzuciła, że przedmiotowa sprawa winna zostać załatwiona niezwłocznie, a najdalej w terminie miesiąca.
Odpowiadając na skargę Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż odpowiedział na pismo strony skarżącej i nie pozostaje w bezczynności, co potwierdza postanowienie SKO w B.. Jednocześnie Wójt Gminy R.zwrócił uwagę, iż nie jest organem uprawnionym do wprowadzania do studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego jakichkolwiek zapisów, zgodnie bowiem z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie studium oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 zd. 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.) studium uchwala rada gminy, a jego zmiany studium następują w takim trybie jak jego uchwalenie. Procedura zmian do studium trwa kilka miesięcy, a nawet lat. W związku z powyższym organ wskazał, iż skarga podlegać winna oddaleniu, bowiem została skierowana wobec niewłaściwego organu.
Niezależnie od powyższego Wójt Gminy R. zakwestionował zaprezentowaną w skardze wykładnię przepisu art. 208 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze w zakresie dokonywania zmian w studium na wniosek oraz charakteru dwuletniego terminu wyznaczonego przez ustawodawcę do dokonania odpowiednich zmian w studium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu bez merytorycznej oceny jej zasadności.
W niniejszej sprawie przedmiot skargi [...]w I.reprezentowane przez pełnomocnika adwokata G.Wi.stanowi bezczynność Wójta Gminy R. polegająca na tym, iż organ, na skutek wniosku spółki z dnia 2 stycznia 2012 r., w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wprowadził do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. – obszaru złoża kopaliny, udokumentowanego złoża kruszywa G. 1 w miejscowości G., na działkach o wskazanych numerach ewidencyjnych.
Skarżąca spółka w związku z powyższym zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a.
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać jej dopuszczalność, gdyż zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w razie niedopuszczalności skargę odrzuca się bez merytorycznej oceny jej zasadności. Przez dopuszczalność skargi sensu stricto należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe tzn. określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Jednym z warunków formalnych skutecznego złożenia skargi w tym rozumieniu jest więc złożenie skargi od aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
W myśl przepisów art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi. Jednocześnie w art. 3 § 2 ww. ustawy ustawodawca zastrzegł, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej,
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zwrócić uwagę należy, że bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003r.) w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 – w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w kpa, lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej - kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się więc przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego (LEX nr 78938).
Tak określona przez ustawodawcę skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej w indywidualnych sprawach administracyjnych. Wynika to z użytego w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a sformułowania: "bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a".
Wykładnia powyższych przepisów prowadzi jednocześnie do stwierdzenia, iż ustawodawca nie dopuścił możliwości wniesienia tak rozumianej skargi "na bezczynność" w przypadkach, w których właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego (bądź organy administracji rządowej) wydają akty prawa miejscowego lub inne akty (uchwały, zarządzenia), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić bezczynności. Zgodnie z przepisem art. 149 § 1 zd. 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej, ze swej istoty, nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie został tu bowiem wyposażony w kompetencję do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej, w zastępstwie właściwego organu administracji publicznej.
Zasadnie organ w odpowiedzi na skargę podniósł, że uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także wprowadzanie do studium zmian regulowane jest przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwala rada gminy (art. 12 ust. 1 ww. ustawy). Nie jest ono indywidualnym aktem administracyjnym, stanowi bowiem akt wewnętrzny gminy określający założenia lokalnej polityki przestrzennej, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest jednakże aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.). Inicjatywa w procesie sporządzania i uchwalania studium należy do rady gminy, która podejmuje stosowną uchwałę (art. 9 ust. 1 u.p.z.p.), przekazując jej realizację wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Kolejne czynności wójta (burmistrza, prezydenta miasta), po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, określa art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Podkreślenia wymaga przy tym, że zgodnie z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. Powyższe oznacza, że podjęcie uchwały o przystąpieniu do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jak również po przeprowadzeniu właściwej procedury, ewentualne dokonanie zmiany studium - należy również do zadań rady gminy.
Można ewentualnie rozważać poszukiwanie, we właściwych aktach normatywnych kreujących inicjatywę uchwałodawczą w danej gminie, źródeł ewentualnej inicjatywy uchwałodawczej organu wykonawczego gminy co do przygotowywania i przedkładania pod obrady rady gminy projektów uchwał w zakresie oczekiwanym przez stronę skarżącą. Zważyć jednak przyjdzie, iż przedmiot i zakres skargi na bezczynność Wójta Gminy R. w niniejszej sprawie strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sformułowała jednoznacznie jako bezczynność polegającą na niewprowadzeniu, na swój wniosek do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R.obszaru złoża kopalin G. 1.
Wskazać ponadto należy, że tryb postępowanie w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podobnie jak postępowanie w przedmiocie projektowania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, regulowane jest, co już wskazano na wstępie, przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie natomiast przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że tryb postępowania w przedmiocie uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i zmiany studium nie jest sprawą administracyjną w znaczeniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Z pewnością zatem rozstrzygnięcia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w kwestii wniosków dotyczących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i jego zmian nie są podejmowane w postępowaniu administracyjnym i nie mają do nich zastosowania terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 K.p.a.
Zgodnie z art. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozstrzygnięcia wójta, burmistrza, prezydenta miasta albo marszałka województwa o nieuwzględnieniu odpowiednio wniosków dotyczących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, uwag dotyczących projektu tego studium, wniosków dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwag dotyczących projektu tego planu albo wniosków dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego województwa - nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że możliwość zaskarżenia działań planistycznych powstaje dopiero po podjęciu stosownej uchwały.
Z tych powodów, mając na uwadze treść i wnioski skargi stwierdzić przyjdzie, iż strona skarżąca pozostawała w błędnym przekonaniu, że jej wniosek do Wójta Gminy R. z dnia 2 stycznia 2012 r. o wprowadzenie do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. wskazanego obszaru złoża kopalin uruchomił postępowanie administracyjne, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i sprawa ta powinna zostać załatwiona (poprzez dokonanie wnioskowanej zmiany w studium) w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Należy przy tym podkreślić, że Wójt Gminy R.nie jest organem właściwym do dokonania zmian do studium, nadto wieloetapowa procedura planistyczna jest regulowana przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i długotrwała. Z pewnością nie jest możliwe dokonanie wnioskowanej zmiany studium, jak wskazała strona skarżąca niezwłocznie, a najpóźniej w terminie miesiąca.
W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie miał również zastosowania art. 37 K.p.a., a wniesienie do Samorządowego Kolegium odwoławczego zażalenia na niezałatwienie żądania strony w terminach określonych zgodnie z art. 35 i 36 K.p.a., nie otwiera drogi do skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego tak rozumianej "bezczynności Wójta Gminy w R.".
Skarżąca spółka swe żądanie niezwłocznego wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Rojewo obszaru złoża kopaliny oraz skargę na bezczynność Wójta Gminy R. w tym zakresie oparła o przepis art. 208 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 163, poz. 981). Ustawa ta, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. zastąpiła uprzednio obowiązującą ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn.zm.). Zgodnie z przepisem art. 208 ust. 1 -3 nowej ustawy, obszary złóż kopalin, dla których właściwy organ administracji geologicznej przyjął dokumentację geologiczną bez zastrzeżeń przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i które nie zostały wprowadzone do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie później niż w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wprowadza się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Po upływie terminu określonego w ust. 1 wojewoda wprowadza udokumentowany obszar kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i wydaje w tej sprawie zarządzenie zastępcze. Sporządzone w tym trybie studium wywołuje skutki prawne takie jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przy czym koszty sporządzenia studium ponosi w całości gmina, której obszaru dotyczy zarządzenie zastępcze.
W ocenie sądu powyższy przepis, wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, nie kreuje przepisu szczególnego, który ustanawiałby konkretny termin dla organów gminy do wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy obszaru złoża kopalin, spełniającego wskazane w nim warunki – poza jednoznacznie wskazanym terminem końcowym 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Jednocześnie, dla zagwarantowania wykonania powyższego obowiązku ustawodawca zastrzegł, że po bezskutecznym upływie terminu dwuletniego wojewoda, w drodze zarządzenia zastępczego, wprowadza udokumentowany obszar kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Zaprezentowana w skardze wykładnia tego przepisu, w ocenie sądu jest wadliwa. Ustawodawca w art. 208 ww. ustawy nie wskazał nawet konkretnie jaki organ gminy jest zobowiązany do wprowadzenia do studium obszarów złóż kopalin. Posłużył się w tym celu ogólnym sformułowaniem "wprowadza się" do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Omawiany przepis kształtuje zatem dla właściwych organów gminy obowiązek wprowadzenia do studium przedmiotowego obszaru złoża kopalin przed upływem 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. W tej sytuacji ewentualny wniosek podmiotu o wprowadzenie obszaru złóż kopalin do studium stanowić może jedynie inicjatywę do szybszego rozpoczęcia odpowiedniej procedury planistycznej, w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wskazuje także organy właściwe do podjęcie poszczególnych czynności i aktów prawnych, w tym ostatecznie uchwalenia zmiany studium.
Mając na uwadze dyrektywy wykładni także systemowej, celowościowej nie można pominąć faktu, iż ustawodawca określając dla gmin termin dwuletni do wprowadzenia spornych obszarów do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z pewnością uwzględnił czas trwania procedury planistycznej oraz związane z nią koszty, którymi w całości obciążył gminy.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zawarte w przepisie art. 208 ust. 5 ww. ustawy, odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.) potwierdza wyrażone wyżej stanowisko. Zgodnie natomiast z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy należy do wyłącznej właściwości rady gminy.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ewentualną bezczynność organu gminy, gdy ten nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (w sprawach nie podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji w indywidualnych w sprawach z zakresy administracji publicznej), można zaskarżyć do sądu administracyjnego w trybie przepisów art. 101a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Po spełnieniu wskazanych tam przesłanek.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło