II SO/Bd 18/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 lutego 2015 r. Wnioskiem z 10 października 2014 r. A. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie wszczętej na skutek jego skargi na informację Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 9 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał A. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zgodnie z intencją wniosku skarżącego. Pismem wniesionym w dniu 24 lutego 2015 r. A. B. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek A. B. o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 2 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się ustanowienie radcy prawnego w miejsce przyznanego postanowieniem Sądu z 9 lutego 2015 r. adwokata. Postanowieniem z 17 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił A. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie A. B. wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia i przyznania skarżącemu radcy prawnego J. K. jako pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie tut. Sądu z dnia 17 kwietnia 2015 r. i przekazał wniosek o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, jak sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności w niniejszej sprawie powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Badając podstawy do zmiany wnioskowanego prawa pomocy, Sąd na podstawie analizy akt stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z 9 lutego 2015 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Odpowiadając na wniosek o ponowne wyznaczenie innego pełnomocnika z uwagi na fakt, że obecny pełnomocnik - w ocenie skarżącego – jest mniej wyspecjalizowany niż radca prawny, należy stwierdzić, że w badanej sprawie nie ma podstaw prawnych do wyznaczenia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 254 § 1 P.p.s.a., rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Jednak o wyznaczenie pełnomocnika Sąd zwraca się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej, Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, o czym stanowi art. 253 P.p.s.a. Rolą sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Również zmiany pełnomocnika może dokonać jedynie właściwa korporacja. Sąd nie ma natomiast wpływu na decyzję organu samorządu w zakresie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej, stosownie do art. 253 P.p.s.a. rola Sądu w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do właściwej korporacji o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (zob. postanowienie NSA z 4.09.2009 r., I OZ 654/08, postanowienie NSA z 19.05.2010 r., II OZ 453/10, postanowienie NSA z 15.06.2010 r., II GZ 122/10, dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Działanie sądu w przedmiocie prawa pomocy sprowadza się do przyznania stronie, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, prawa pomocy, natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez właściwy okręgowy organ korporacji prawniczej. Jeżeli zatem, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to winna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych. Przy czym podkreślić należy, że przygotowanie zawodowe adwokatów i radców prawnych do obsługi spraw z zakresu prawa administracyjnego (czy też cywilnego) jest takie samo. W świetle powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania innego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa. Niezadowolenie po stronie skarżącego z pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika nie zmienia zakresu przyznanego prawa pomocy i nie daje prawa do ponownego ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają uregulowań uprawniających stronę do występowania o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. W ocenie Sądu nie zachodzą określone w art. 165 P.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia, zatem orzeczono jak w sentencji.