SA/Bd 3026/03
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-07-27
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Teresa Liwacz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do orzekania w sprawie żądania odszkodowania związanego z błędną decyzją podatkową, czy też sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w sprawie żądania odszkodowania wynikającego z wydania błędnej decyzji podatkowej. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w przypadku szkody poniesionej na skutek wydania decyzji, która następnie została uchylona lub stwierdzono jej nieważność, odszkodowanie orzekają organy podatkowe, a w przypadku odmowy lub zaniżenia odszkodowania, sprawę rozstrzyga sąd powszechny. Dlatego skarga w części dotyczącej odszkodowania, jako należąca do właściwości sądu powszechnego, podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz wniósł o przyznanie odszkodowania z tytułu szkody poniesionej z winy urzędnika. Spór dotyczył m.in. prawidłowości naliczenia odsetek od zwróconej nadpłaty podatku.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucił skargę w zakresie żądania odszkodowania. 2. W pozostałym zakresie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, Asesor sądowy Grzegorz Saniewski (spr.), Protokolant Joanna Szklarska, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. 1. odrzuca skargę w zakresie żądania odszkodowania, 2. w pozostałym zakresie oddala skargę.
SA/Bd 3026/03
UZASADNIENIE
do pkt 1 wyroku
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] określającą G. K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. K., powołując się na przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i art. 7 Kpa oraz art. 247 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej wniósł o jej unieważnienie na skutek rażącego naruszenia prawa materialnego, tj art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w związku z rażącym naruszeniem prawa procesowego tj. art. 240 § 1 pkt 4 i art. 121 - 124 Ordynacji podatkowej. Ponadto wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w L. odszkodowania w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami, na zasadzie określonej w art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwości społecznej, tytułem poniesionej przez skarżącego szkody z winy umyślnej urzędnika organów podatkowych, na skutek dokonanego zajęcia renty inwalidzkiej.
Wypowiadając się w kwestii zgłoszonego żądania odszkodowania skarżący podniósł, iż pomimo wszczęcia postanowieniem z dnia [...] postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2002, Urząd Skarbowy wypłacił mu w dniu 25 lipca 2003 r. nadpłatę wykazaną w zeznaniu podatkowym ([...] zł), którą to kwotę odebrał w dobrej wierze. Następnie postanowieniem z [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne dotyczące poczynionej wypłaty i to w kwocie wyżej, niż rzeczywiście wypłacono, naliczając przy tym odsetki nie od dnia wypłaty, ale od dnia 1 maja i to od kwoty [...] zł tj. od kwoty wyższej niż faktycznie wypłacono podatnikowi w dniu 25 lipca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył przy tym argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji, dodając, iż w świetle art. 45 ust. 1 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to na podatniku ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu, złożenie w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym zeznania i wyliczenia w nim prawidłowej kwoty należnego podatku. Skoro organy podatkowe ustaliły skarżącemu zobowiązanie podatkowe za rok 2002 w wysokości [...] zł zamiast wykazywanej przez niego nadpłaty w tej samej wysokości, a termin zapłaty podatku za rok 2002 upływał 30 kwietnia 2003 r., stosownie do art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej należało naliczyć odsetki za zwłokę od dnia 1 maja 2003 r. Dokonując wcześniej zwrotu nadpłaty organ podatkowy działał na mocy art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy do zwrotu nadpłaty w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania rocznego. Ponadto wskazując na przebieg postępowania podatkowego Dyrektor stwierdził, iż w świetle art. 260 w§ 1 i 2 Ordynacji podatkowej skarżący nie poniósł szkody w wyniku wyegzekwowania należnego zobowiązania w podatku dochodowym za rok 2002.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Natomiast zgodnie z art. 58 § 3 ww. ustawy o odrzuceniu skargi Sąd orzeka w formie postanowienia. Postanowienie w tym względzie, tak jak w ma to miejsce w niniejszej sprawie, może zostać zawarte w wyroku. W takim przypadku, stosownie do art. 163 w związku z art. 173 § 1 ww. ustawy sąd uzasadnia to postanowienie nawet w braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia co do pozostałej części orzeczenia.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji, która następnie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania lub stwierdzono nieważność tej decyzji, służy odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że przesłanki, które uzasadniają uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności, powstały z winy strony. Jak wynika z art. 261 Ordynacji o odszkodowaniu tym orzekają organy podatkowe (§ 3 i §3a tegoż artykułu). W przypadku odmowy orzeczenia odszkodowania lub orzeczenia o odszkodowaniu w wysokości mniejszej od zgłoszonej w żądaniu w tej sprawie, stronie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (§ 4 wskazanego art. 261).
Jak wynika z powyższych regulacji do orzekania w sprawie odszkodowania z tytułu szkody wynikłej wskutek wydania błędnej decyzji właściwy jest nie sąd administracyjny, ale organy podatkowe. Jednocześnie powyższe przepisy tworzą wyjątek od ustanowionej w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady, iż sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola zasadności odmowy przyznania przez organy podatkowe odszkodowania ewentualnie kontrola czy przyznane odszkodowanie nie jest zbyt niskie nie należy więc do sądu administracyjnego, ale do sądu cywilnego.
Ze względu na powyższe, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę w części dotyczącej sprawy odszkodowania - jako nie należącą do właściwości Sądu - należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło