SA/Bd 3063/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Buczek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej oraz odszkodowania 1. odrzuca skargę w zakresie żądania odszkodowania, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. postanowienia zawartego w pkt 1 wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r. M. A. S. w piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2004 r. uzupełniającym jego skargę z dnia 20 października 2003 r. wniósł o przyznanie mu od Izby Skarbowej w B. odszkodowania z tytułu szkód przez niego poniesionych w wyniku błędnych decyzji Izby oraz Urzędu Skarbowego w Z. Na szkody te według skarżącego składa się kwota [...] zł, którymi został "ukarany" za brak kasy fiskalnej, poniesiony koszt zakupu samej kasy, [...] zł z tytułu działania komornika w sprawie firmy "S.", [...] zł z tytułu pozostawania przez dwa lata bez pracy z powodu zamknięcia działalności oraz [...] zł z tytułu rozliczenia podatku dochodowego za rok 2001 (PIT-5). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji, która następnie została uchylona w wyniku wznowienia postępowania lub stwierdzono nieważność tej decyzji, służy odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że przesłanki, które uzasadniają uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności, powstały z winy strony. Jak wynika z art. 261 Ordynacji o odszkodowaniu tym orzekają organy podatkowe (§ 3 i §3a tegoż artykułu). W przypadku odmowy orzeczenia odszkodowania lub orzeczenia o odszkodowaniu w wysokości mniejszej od zgłoszonej w żądaniu w tej sprawie, stronie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (§ 4 wskazanego art. 261). Jak wynika z powyższych regulacji do orzekania w sprawie odszkodowania z tytułu szkody wynikłej wskutek wydania błędnej decyzji właściwy jest nie sąd administracyjny, ale organy podatkowe. Jednocześnie powyższe przepisy tworzą wyjątek od ustanowionej w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady, iż sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola zasadności odmowy przyznania przez organy podatkowe odszkodowania ewentualnie kontrola czy przyznane odszkodowanie nie jest zbyt niskie nie należy więc do sądu administracyjnego, ale do sądu cywilnego. O okoliczności tej M. A. S. był pouczany w decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] (dołączonej przez skarżącego do ww. pisma) odmawiającej mu przyznania odszkodowania. Ze względu na powyższe, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę w części dotyczącej sprawy odszkodowania - jako nie należącą do właściwości Sądu - należało odrzucić. SA/Bd 3063/03 UZASADNIENIE do punktu 2 wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r. W piśmie z dnia 25 listopada 2002 r. M. A. S. zwrócił się się do Urzędu Skarbowego w Z. o zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami oraz zwrot wydatku poniesionego na zakup kasy fiskalnej. W piśmie tym zawarty był także wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...], który stał się przedmiotem odrębnego od niniejszej sprawy rozstrzygnięcia (decyzji nr [...] z dnia [...] - kopia w załącznikach do pisma procesowego strony z dnia 9 stycznia 2004.). Decyzja Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] umarzająca postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem w zakresie zwrotu kwot pieniężnych została w dniu [...] uchylona przez Izbę Skarbową w B., która jednocześnie przekazała sprawę Urzędowi do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Skarbowy w Z. decyzją z dnia [...] odmówił M. A. S. prowadzącemu firmę S. w N. D., zwrotu kosztów zakupu kasy rejestrującej w kwocie [...] zł. oraz odsetek liczonych od dnia zakupu tej kasy. W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, iż podatnik w dniu 3 stycznia 2001 r zakupił za kwotę [...] zł brutto kasę fiskalną i następnego dnia zainstalował ją, zawiadamiając o tym fakcie Urząd Skarbowy w dniu 9 stycznia 2001 r. Stwierdzając, że M. A. S. był w dniu instalacji kasy podatnikiem podatku od towarów i usług, Urząd powołując się na przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących, uznał, że możliwe byłoby odliczenie 50 % kwoty wydatkowanej na zakup kasy (a nie jak wnioskuje podatnik – całej kwoty), o którym mowa w art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akzyzowym poprzez dokonanie odpowiedniego rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące następne po miesiące, w którym, rozpoczęto ewidencjonowanie. Niemożliwe natomiast byłoby, zgodnie z wnioskiem podatnika, dokonanie mu zwrotu wydatkowanej kwoty, gdyż stosownie do art. 29 ust. 2c ww. ustawy zwrot taki może być dokonany wyłącznie na rzecz podatników zwolnionych od podatku, którego to warunku wnioskodawca nie spełnia. Ponieważ jednak podatnik nie dopełnił określonego w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia warunku złożenia przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania przy użyciu kas rejestrujących pisemnego oświadczenia o liczbie kas i miejscu ich używania, nie jest możliwe dokonanie odliczenia. Wobec braku możliwości zwrotu kwoty wydatkowanej nie istnieje nadpłata, a tym samym wniosek podatnika o zwrot odsetek od nieistniejącej nadpłaty jest bezzasadny. W odwołaniu od powyższej decyzji M. A. S. zarzucił, iż Urząd nie rozstrzygnął o całości jego wniosku, bo wniosek zawierał także żądanie zwrotu kwoty [...] zł zabranych mu przez Urząd z konta bankowego, kosztu komornika ([...] zł) w sprawie firmy S. oraz przyznania odszkodowania. Zaprzeczył, jakoby w dniu instalacji kasy był podatnikiem podatku od towarów i usług. Zwrócił uwagę, iż na decyzje z dnia [...] nr [...] oraz nr [...] uchyliły wszystkie poprzednie decyzje od dnia 2001r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby podzielił stanowisko Urzędu, iż podatnik może dokonać odliczenia od podatku kwoty stanowiącej 50 % ceny netto kasy w rozliczeniu za miesiące następujące po miesiącu w którym rozpoczął ewidencjonowanie przy pomocy kasy, o ile zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących przed terminem ewidencjonowania zostało złożone oświadczenie o liczbie kas i miejscu ich używania. Tymczasem podatnik tego ostatniego warunku nie dopełnił. Ponadto żaden przepis nie przewiduje zwrotu całej kwoty wydatkowanej na zakup kasy. Dyrektor Izby stwierdził przy tym, że wskazywane przez podatnika decyzje z dnia [...] nie stanowią dowodu w niniejszej sprawie, gdyż jedna z nich określa stratę z tytułu działalności podatnika za rok 1999, natomiast druga umarza postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. wobec A. K. Odnosząc się do żądania odszkodowania Dyrektor wskazał, że co do kwoty [...] zł - zostało ono rozpatrzone w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] nr [...], co do kwoty [...] zł – wyjaśniono w wydanej w tym samym dniu decyzji nr [...], natomiast co do pozostałych kwot rozstrzygnięto w decyzji z dnia [...] nr [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. A. S. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, żądając jednocześnie przyznania mu odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji oraz przytoczoną tam argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie można uwzględnić, gdyż skarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie Sądu jest tylko i wyłącznie kwestia możliwości zwrotu skarżącemu kwoty wydatkowanej przez niego na zakup kasy fiskalnej. Natomiast podnoszona przez skarżącego w toku postępowania kwestia zwrotu wskazanych przez niego kwot tytułem odszkodowania, jak to zostało stronie wyjaśnione w uzasadnieniu do punktu 1 wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r. - nie może być przedmiotem rozstrzygania przez sąd administracyjny, gdyż nie należy do jego właściwości. Zgodnie z art. 29 ust. 2b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł. Ustęp 2c tegoż artykułu przewiduje, że przypadku, gdy podatnik, który rozpoczął ewidencjonowanie obrotu w obowiązujących terminach i wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub jest podatnikiem zwolnionym od podatku na podstawie art. 14 ust. 1, 5 lub 6, urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty określonej w ust. 2b na rachunek bankowy podatnika w terminie do 25 dnia od daty złożenia wniosku przez podatnika. Zgodnie z ustępem 3 pkt 1 cytowanego przepisu minister właściwy do spraw finansów publicznych, zostały upoważniony do ustalenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad, warunków i trybu odliczania od podatku należnego (zwrotu) kwoty, o której mowa w ust. 2b i 2c., Działając na podstawie tego upoważnienia ustawowego Minister Finansów w dniu 22 grudnia 2000 r. wydał rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 121, poz. 1295). W § 11 ust. 1 jako warunek dokonania odliczenia uregulowanego w powyższych przepisach określił konieczność złożenia przez podatnika w urzędzie skarbowym, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania, pisemnego oświadczenia o liczbie kas i miejscu (adresie) ich używania do ewidencjonowania. Z powyższych przepisów wynika więc, że aby otrzymać część kwoty wydatkowanej na zakup kasy fiskalnej w którejkolwiek formie (tj. w formie rozliczenia w następnych miesiącach lub w formie zwrotu gotówki) należy: 1) być podatnikiem podatku od towarów i usług, 2) przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania przy pomocy kasy fiskalnej złożyć oświadczenie o liczbie kas i miejscu (adresie) ich używania do ewidencjonowania. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność odliczenia 50 % kwoty netto wydatkowej na zakup kasy bądź niemożność jej zwrotu w gotówce. Słusznie więc zdaniem Sądu organy podatkowe ustalając, iż podatnik nie złożył w wymaganym terminie stosownego oświadczenia, stwierdziły, że nie może on ani dokonać odliczenia, ani uzyskać zwrotu gotówki. Zauważyć przy tym należy, iż gdyby, jak twierdzi skarżący, w styczniu 2001 r. nie był on podatnikiem podatku od towarów i usług – nie spełniałby on już pierwszego z wymienionych warunków. Na marginesie należy wskazać, że ubieganie się o zwrot całej kwoty z tytułu zakupu kasy fiskalnej może być częścią wniosku o odszkodowanie z tytułu błędnie wydanej decyzji, o ile została ona uchylona w wyniku wznowienia postępowania lub stwierdzono jej nieważność. Jak zaznaczono jednak w uzasadnieniu Sądu do punktu 1 niniejszego wyroku – wskazana w art. 260 – 261 Ordynacji podatkowej procedura ubiegania się o odszkodowanie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) Sąd orzekł jak w wyroku.