I SA/Gd 1002/19

WyrokWSA w Gdańsku2020-01-21

Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej może być uwzględniona, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego lub prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej nie może być uwzględniona, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego lub prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie ocena kwestii formalnoprawnych dotyczących prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postanowienia te dotyczyły odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaconej kwoty kosztów postępowania sądowego). Skarżący zarzucał nieprawidłowość formalną zajęcia oraz podnosił kwestię wpływu innych postępowań dotyczących decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego na przedmiotową sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako "kpa"), w zw. z art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia K.K. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej "Naczelnik US") z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 5 grudnia 2018 r. oraz odmawiające jej uchylenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny - Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia 9 grudnia 2015 r., wystawionego przez Naczelnika US w B. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu w dniu 28 grudnia 2015 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik US w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy, zawiadomieniem z dnia 5 grudnia 2018 r. dokonał zajęcia u Dyrektora IAS w W. nadpłaconej kwoty kosztów postępowania sądowego zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2861/17. Do dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora IAS w W. zawiadomienie zostało przesłane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w dniu 5 grudnia 2018 r. Natomiast wydruk zawiadomienia doręczono Skarżącemu w dniu 17 grudnia 2018 r. Skarżący w oparciu o art. 54 u.p.e.a. wniósł skargę na zajęcie przez Naczelnika US innej wierzytelności pieniężnej, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozparzenia skargi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że zajęcie było nieprawidłowe pod względem formalnym, bowiem środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, podlegającym umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów. W ocenie Skarżącego nie może być uznana za zgodną z prawem czynność w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. Naczelnik US oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z dnia 5 grudnia 2018 r. oraz odmówił jej uchylenia. W uzasadnieniu Naczelnik US powołał m.in. treść art. 54 § 1 i § 4 oraz art. 67 § 1, § 1a i § 2 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny, wystawiając zawiadomienie oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności przy jednoczesnym wysłaniu jego odpisu zobowiązanemu postępował zgodnie z trybem wskazanym w art. 89 u.p.e.a., dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że zajęcie było nieprawidłowe pod względem formalnym. Skarżący złożył zażalenie na wskazane postanowienie Naczelnika US, w którym wniósł o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości skargi na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej oraz uchylenie przedmiotowego środka egzekucyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i § 2 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 54 § 1, § 4, § 5, § 5a, art. 89 § 1 i § 2 oraz art. 67 § 1, § 1a, § 2 i § 2a u.p.e.a. i stwierdził, że Naczelnik US podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności u Dyrektora IAS, dokonaną na podstawie wskazanego zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2018 r. Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, Dyrektor IAS stwierdził, że nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia czynności lub usunięcia stwierdzonych wad. Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik US zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 u.p.e.a.). Zdaniem Dyrektora IAS, z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora IAS zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, wzywając jednocześnie dłużnika, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Wskazane zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2018 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone przez system teleinformatyczny dłużnikowi zajętej wierzytelności - Dyrektorowi IAS w dniu 5 grudnia 2018 r. Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadomił Skarżącego o zajęciu tej wierzytelności, doręczając w dniu 17 grudnia 2018 r. wydruk przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu. Przy czym Skarżący nie kwestionował, że odpis tytułu wykonawczego wskazanego w przedmiotowym zawiadomieniu został doręczony Skarżącemu na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Dyrektora IAS, organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a., a zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2018 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 w zw. z 67 § 2a u.p.e.a. m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym (zgodnie z art. 67 § 2a pkt 3 u.p.e.a.). Odnosząc się do podnoszonego w skardze argumentu toczących się postępowań dotyczących: decyzji, na podstawie której wystawiono wskazany tytuł wykonawczy, prawidłowości nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, czy też zarzutów wniesionych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy wskazał, że powyższe postępowania nie mają wpływu na postępowanie w zakresie rozpatrzenia środka zaskarżenia, jakim jest skarga wniesiona w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego może być bowiem wyłącznie ocena kwestii formalnoprawnych, odnoszących się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności. Podsumowując, Dyrektor IAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie Naczelnika US jest prawidłowe i zgodne z prawem, a argumenty podnoszone przez Skarżącego nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, bowiem w kwestionowanej czynności egzekucyjnej organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 28 marca 2019 r. Skarżący zarzucając postanowieniom organu pierwszej i drugiej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 u.p.e.a., art. 124 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a poprzez niewłaściwe zastosowanie, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych zarzutów i zawiera tożsamą argumentację, którą Skarżący zawarł w skardze na czynności egzekucyjne oraz w zażaleniu. Skarżący nadal kwestionuje prawidłowość sporządzenia zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2018 r. pod względem formalnym. Podniósł również ponownie kwestię wpływu na przedmiotową sprawę innych rozstrzygnięć dotyczących decyzji będącej podstawą wystawienia wskazanego tytułu wykonawczego oraz zarzutów w sprawie prowadzenia na jego podstawie egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 28 marca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 24 stycznia 2019 r., którym organ po rozpatrzeniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - zajęcia u Dyrektora IAS nadpłaconej kwoty kosztów postępowania sądowego zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2861/17, dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2018 r. doręczonego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, oddalił skargę na czynność egzekucyjną oraz odmówił jej uchylenia. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik US zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 w zw. z art. 92 tej ustawy). Z akt sprawy wynika także, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności – Dyrektora IAS - zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, wzywając jednocześnie dłużnika, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2018 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności – Dyrektorowi IAS– przez system teleinformatyczny w dniu 5 grudnia 2018 r. Jednocześnie, organ egzekucyjny zawiadomił Skarżącego o zajęciu w/w wierzytelności, doręczając w dniu 17 grudnia 2018 r. w trybie art. 43 K.p.a. - skutecznie i w sposób prawidłowy – wydruk przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu. Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a.. Wbrew treści skargi, w sprawie nie zaistniały również uchybienia formalne. Zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2018 r. zawierało, wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Ponadto, przedmiotowe zawiadomienie sporządzone zostało według wzoru określonego przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, określił stosowny wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w załączniku nr 5 do w/w rozporządzenia. W w/w zawiadomieniu Naczelnik US w sposób jednoznaczny wskazał z jakiego tytułu zajmuje wierzytelność. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez Skarżącego w złożonej skardze argumentu co do toczących się postępowań dotyczących: decyzji, na podstawie której wystawiono wskazany tytuł wykonawczy, prawidłowości nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, czy też zarzutów wniesionych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazuje, że powyższe postępowania nie mają wpływu na postępowanie w zakresie rozpatrzenia środka zaskarżenia, jakim jest skarga wniesiona w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a. Przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego może być bowiem wyłącznie ocena kwestii odnoszących się jedynie do przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 53/2018; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1117/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15). Tym samym uznać należy, że Dyrektor IAS prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że rozstrzygnięcie Naczelnika US z dnia 24 stycznia 2019 r. oddalające skargę strony i odmawiające uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Dyrektora IAS dokonanej na podstawie zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2018 r., jest prawidłowe i zgodne z prawem. W ocenie Sądu, argumenty podnoszone w złożonej skardze nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, bowiem kwestionowana czynność egzekucyjna była prawidłowa, a zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia są jedynie polemiką z prawidłowym rozstrzygnięciem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło