I SA/Gd 1005/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku rolnego za 2010 r. oraz I II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2015 r., złożonym na formularzu PPF w dniu 7 stycznia 2016 r., skarżący W. K. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku skarżący dołączył odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 1 lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz odpis sentencji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1161/15, którym uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt III SAB/Gd 23/15 w przedmiocie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że ma 67 lat, prowadzi sam gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów i nie posiada żadnego majątku, posiada zadłużenie wobec urzędów, banku, gminy oraz innych instytucji. Okoliczność nieposiadania przez skarżącego majątku i dochodów potwierdzają ustalenia organu egzekucyjnego powołane w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z których wynika, że skarżący nie pobiera żadnych świadczeń z ZUS, nie jest zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, nie posiada nieruchomości, majątku ruchomego i wierzytelności, od dnia 5 kwietnia 2013 r. na jego rachunek bankowy nie wpłynęły żadne środki pieniężne Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania, gdyż oświadczył nieprawdę co do swojego stanu rodzinnego. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z licznych spraw toczących się przed tut. sądem ze skarg skarżącego, jego małżonki H. K. oraz syna M. K., w których ubiegali się oni o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, zamieszkuje wspólnie z małżonką oraz synem. Małżonka skarżącego osiąga dochody z tytułu emerytury w wysokości 1.218 zł netto miesięcznie, posiada samochód osobowy marki [...], jest właścicielką dwóch nieruchomości położonych w [...]: domu przy [...] (w którym zamieszkuje wraz ze skarżącym, synem i jego rodziną) oraz mieszkania przy [...], posiada rachunek bankowy. Natomiast syn skarżącego ma troje dzieci, które wychowuje wspólnie z konkubiną, prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A", posiada dwa lokale użytkowe położone w [...] przy [...] oraz przy [...], które wydzierżawia oraz działkę nr [...] położoną [...], w obrębie [...], na której prowadzi działalność gospodarczą, posiada środki transportu. Stwierdzone fakty prowadzą do wniosku, że skarżący zataił informacje, które mają istotny wpływ na ocenę jego możliwości płatniczych. Skarżący konsekwentnie twierdzi, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mimo że nie osiąga dochodów i nie posiada środków pieniężnych. Takiemu twierdzeniu nie można dać wiary, skoro skarżący zamieszkuje wspólnie z małżonką oraz z synem i jego rodziną. W ocenie referendarza sądowego skarżący pozostaje na utrzymaniu członków najbliższej rodziny. Jak już wskazano, dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy należy uwzględnić także sytuację finansową osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym – w tym przypadku małżonki i syna skarżącego. Jednak w niniejszej sprawie dokonanie takiej oceny zostało uniemożliwione przez samego skarżącego, który uchylił się od podania danych dotyczących majątku i dochodów członków rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ocena taka nie mogła zostać podjęta na podstawie wniosków i dokumentów składanych przez małżonkę skarżącego i jego syna w sprawach zawisłych przed tut. sądem, w których każde z nich ubiegało się o przyznanie prawa pomocy, z tej przyczyny, że konsekwentnie uchylali się oni od przedstawienia swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny. Zarówno małżonka skarżącego jak i jego syn nie wyjawiali wszystkich składników posiadanego majątku oraz wszystkich źródeł i wysokości osiąganych dochodów, nie określali także kwoty wydatków, jaką przeznaczają na swoje utrzymanie. Referendarz sądowy w niniejszej sprawie nie wezwał skarżącego do udokumentowania stanu majątkowego osób, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe, gdyż skarżący był zobowiązany do ujawnienia składników majątku i dochodów tych osób w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu PPF. Skarżący świadomie informacje te zataił, a zatem oświadczył nieprawdę. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.