I SA/Gd 1008/96
WyrokWSA w Gdańsku1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie uzyskał ulgi mieszkaniowej na podstawie ustawy o podatku wyrównawczym, może uwzględnić wydatki z tytułu spłaty kredytu zaciągniętego przed wejściem w życie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w roku podatkowym 1992?Ratio decidendi
Podatnik, który nie uzyskał ulgi mieszkaniowej na podstawie ustawy o podatku wyrównawczym, nie może uwzględnić wydatków z tytułu spłaty kredytu zaciągniętego przed wejściem w życie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w roku podatkowym 1992. Przepisy przejściowe ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie pozwalają na stosowanie jej przepisów do zdarzeń sprzed jej wejścia w życie, a uchwała Sądu Najwyższego dotyczy innej sytuacji faktycznej.Stan faktyczny
Skarżący nie uzyskali ulgi mieszkaniowej na podstawie ustawy o podatku wyrównawczym. W związku z tym, nie mogli uwzględnić wydatków z tytułu spłaty kredytu zaciągniętego w 1989 r. na cele mieszkaniowe w roku podatkowym 1992, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący powoływali się na uchwałę Sądu Najwyższego, która ich zdaniem pozwalała na takie odliczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji, co oznacza oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Skarżący nie uzyskali ulgi mieszkaniowej na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./, zatem na podstawie art. 54 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ nie mogą uwzględnić wydatków z tytułu spłaty w roku podatkowym 1992 kredytu uzyskanego na podstawie umowy kredytowej zawartej w dniu 17 października 1989 r.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych weszła w życie 1 stycznia 1992 r., brak zatem podstaw do stosowania przepisów rozdziału 6 normującego podstawę obliczenia i wysokości tego podatku w odniesieniu do zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonych decyzji z prawem.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ podstawę obniżenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot wydatków na cele mieszkaniowe podatnika przeznaczonych na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, z tym, że jeżeli podatnik lub jego małżonek otrzymają kredyt bankowy na ten cel - po odliczeniu kwot wydatkowanych na ten cel zmniejszony o kwotę kredytu lub pożyczki, natomiast odliczeniu podlegają spłaty tego kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami w latach, w których są dokonywane /art. 26 ust. 10 powołanej ustawy/. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r., z tym, że ulgi mieszkaniowe i inwestycyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ nie wyczerpane w okresie do dnia 1 stycznia 1992 r. stosuje się odpowiednio do dochodu i podatku dochodowego pobranego na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. /art. 54 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że skarżący nie uzyskali ulgi mieszkaniowej na podstawie ustawy o podatku wyrównawczym, zatem na podstawie powołanego przepisu przejściowego nie mogą uwzględnić wydatków z tytułu spłaty w roku podatkowym 1992 kredytu uzyskanego na podstawie umowy kredytowej zawartej w dniu 17 października 1989 r. Przepisy przejściowe stanowią jedynie podstawę uwzględniania w stosowaniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów dotychczasowych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych weszła w życie 1 stycznia 1992 r., brak zatem podstaw do stosowania przepisów rozdziału 6 normującego podstawę obliczenia i wysokości tego podatku w odniesieniu do zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy. Powoływana przez skarżących uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. dotyczy odliczenia od dochodu, przy ustalaniu podstawy obliczenia podatku, wydatków poniesionych w roku podatkowym przez podatnika na spłatę kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową do dnia 31 maja 1992 r. na budownictwo mieszkaniowe. Uchwała ta w sposób precyzyjny określa stan faktyczny stanowiący podstawę przyjętej wykładni funkcjonalnej i aksjologicznej. Wbrew twierdzeniom skarżących określenie "do dnia 31 maja 1992 r." nie daje podstawy do przyjęcia, iż przepisy art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" i ust. 10 powołanej ustawy mają zastosowanie do kredytów zaciągniętych bezpośrednio przez członka spółdzielni przed dniem wejścia w życie ustawy.
W uzasadnieniu uchwały szczególnie wyraźne jest wskazanie, że kredyt udzielony spółdzielni jest spłacony przez członka spółdzielni zgodnie z obowiązkiem pokrycia kosztów budowy lokalu, stanowiącego przedmiot jego prawa, a więc z tego powodu, że ciąży na nim powinność wnoszenia wkładu mieszkalnego bądź budowlanego. Spłata dokonywana przez członków spółdzielni mieszkaniowej na rzecz spółdzielni oznacza dokonywanie wpłat na wkład mieszkaniowy, nie zaś spłatę kredytu, do tego bowiem zobowiązana jest spółdzielnia. Z tej przyczyny teza uchwały zawiera wskazanie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" powołanej ustawy, nie zaś art. 26 ust. 10 tej ustawy.
Skarżący dokonywali spłat własnego kredytu, w związku z którym nie uzyskali ulgi mieszkalnej przyznanej na podstawie ustawy o podatku wyrównawczym, brak zatem podstaw, że dokonywane przez państwa P. spłaty kredytu są tożsame z zaliczkowymi wpłatami na poczet wkładu budowlanego dokonywanymi przez członków spółdzielni, która uzyskała kredyt budowlany na cele mieszkaniowe. W istocie odpowiedź na zagadnienie prawne dotyczy pojęcia wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej, nie zaś spłaty kredytu. Termin "do 31 maja 1992 r." wynika nie z przepisu prawa podatkowego lecz przepisów normujących zasady udzielania spółdzielniom mieszkaniowym kredytu budowlanego na cele mieszkaniowe.
Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło