I SA/Gd 1012/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; 2. odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku; 3. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie. W dniu 13 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ogłosił wyrok oddalający skargę "A" S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Powyższy wyrok jest prawomocny do dnia 13 listopada 2015 r., co zostało stwierdzone postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 2 września 2016 r. spółka złożyła wniosek: o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go oraz o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku, jednocześnie uiszczono opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu pisma spółka wyjaśniła, że prezes zarządu w okresie od 1 do 15 października 2015 r. przebywał na wcześniej zaplanowanym urlopie wypoczynkowym. Z uwagi na nieobowiązkowe stawiennictwo na rozprawie, spółka nie wniosła o zmianę terminu rozprawy. Strona podkreśliła, że w zawiadomieniu sąd nie poinformował skarżącej, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu. Skarżąca wskazała, że o wydaniu przedmiotowego wyroku dowiedziała się w dniu 31 sierpnia 2016 r., tj. w dniu doręczenia jej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz zajęcia rachunku bankowego. Z uwagi na powyższe spółka wniosła o przywrócenie uchybionego terminu oraz sporządzenie uzasadnienia wyroku i wstrzymanie jego wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jak stanowi natomiast § 3 powoływanego przepisu odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 P.p.s.a.). Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że spółka stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania której terminowi uchybiła, pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez stronę uprawdopodobniają brak jej winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, strona jako okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu wskazuje wyjazd na planowany urlop wypoczynkowy oraz brak stosownych pouczeń, co do możliwość wydania przez sąd na rozprawie wyroku, który nie podlega doręczeniu z urzędu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniom strony - zawiadomienie o terminie rozprawy zawiera niezbędne informacje dotyczące sposobu i terminu składania ewentualnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślić należy, że w zawiadomieniu spółka została pouczona o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Strona została również poinformowana, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji. Ponadto z informacji zawartej w wymienionym zawiadomieniu wynikało, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. W rezultacie tych pouczeń strona powinna mieć świadomość, że jeżeli na rozprawie zaplanowanej na dzień 13 października 2015 r. zapadnie wyrok oddalający skargę, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku należy wnieść w terminie 7 dni. Zatem spółka, prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy - przy dochowaniu wymaganej staranności - mogła dowiedzieć się o treści wydanego w dniu 13 października 2016 r. wyroku oraz sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślić należy, że doręczone stronie w dniu 19 września 2015 r. zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało pouczenie o braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie oraz, w pkt. 3., wyjaśnienie dotyczące zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Zatem skarżąca – jako osoba należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia, którego treść jest jednoznaczna i budzi żadnych wątpliwości. Jeżeli natomiast strona miała wątpliwości co do kwestii proceduralnych lub toku postępowania sądowego, to jej obowiązkiem było ich niezwłoczne wyjaśnienie, co można było uczynić choćby w rozmowie telefonicznej z uprawnionym pracownikiem sądu. Zauważyć również należy, że urlop prezesa zarządu zakończył się w dniu 15 października 2015 r., więc w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec powyższego nie było przeszkód do tego, aby spółka mogła skutecznie złożyć ww. wniosek. Zdaniem sądu wskazywane powody uchybienia terminu nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2010 r. (sygn. akt II FZ 577/10), przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (LEX nr 742636). W ocenie sądu podniesione przez skarżącą okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Uwzględniając, że w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 13 października 2015 r., zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał w dniu 20 października 2015 r. Tymczasem spółka nadała powyższy wniosek dopiero w dniu 2 września 2016 r. Tym samym strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi określonemu w art. 141 § 2 P.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 141 § 3 P.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że skoro wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku okazał się nieskuteczny, to w tej sytuacji brak jest podstawy prawnej do uznania, że skarżącą obciąża obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Uwzględniając, że uiszczona przez skarżącą kwota 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie stanowi nadpłatę - zachodzi określona w art. 225 P.p.s.a. podstawa do jej zwrotu. Stosownie bowiem do art. 225 P.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. O zwrocie uiszczonej opłaty kancelaryjnej orzeczono na podstawie art. 225 P.p.s.a.