I SA/Gd 1016/96
WyrokWSA w Gdańsku1998-01-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dotyczące rozliczenia wspólnego przedsięwzięcia, a nie zakupu towarów lub usług, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, uznając, że faktury dotyczące rozliczenia wspólnego przedsięwzięcia nie uprawniają podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Strona skarżąca nie miała prawa do obniżenia podatku należnego, a nieprawidłowe określenie kwot podatku naliczonego w ewidencji VAT stanowiło naruszenie obowiązków, co uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.Stan faktyczny
Urząd Kontroli Skarbowej zakwestionował prawo Spółki "U." do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 12.430 zł, wynikający z faktur dotyczących rozliczenia wspólnego przedsięwzięcia. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dotyczyły zakupu towarów lub usług, a jedynie podziału dochodów. W konsekwencji zwiększono podatek należny o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i błędną wykładnię.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. "U." Sp. z o.o. w P.G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 28 maja 1996 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. - oddala skargę.
Urząd Kontroli Skarbowej w G. w wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie podatku dochodowego za rok 1992 i 1994 oraz prawidłowości ustalenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za rok 1994 i kwiecień 1995 stwierdził, że Spółka z o.o. "U." w kwietniu 1995 r. w deklaracji VAT-7 dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT:
- (...) z dnia 7 kwietnia 1995 r. wystawionej przez P. "V." Spółka z o.o. - P.G. - kwoty VAT - 7.370 zł,
- (...) z dnia 12 kwietnia 1995 r. wystawionej przez Stocznię "B." SA - kwota VAT - 5.060 zł.
W obu fakturach jako nazwę towaru /usługi/ podano "rozliczenie wspólnego przedsięwzięcia dot. stolarki aluminiowej", w tym w fakturze z 7.04.1995 r. podano "w związku z jego rozwiązaniem", a w fakturze 12.04.1995 r. - "Zgodnie z umową".
Zdaniem kontrolujących naruszono tym samym postanowienie art. 19 ust. 1 oraz art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, gdyż powyższe faktury nie dotyczyły zakupu towarów lub usług, lecz podziału dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia, a kwota zawyżenia podatku naliczonego wyniosła 12.430 zł. Kontrolujący na powyższej podstawie dokonali w sposób odmienny od podatnika ustalenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. zmniejszając wykazany podatek naliczony o kwotę zawyżenia, tj. o 12.430 zł, oraz na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT zwiększono podatek należny o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego, tj. o kwotę 37.290 zł, ustalając do wypłaty kwotę 49.720 zł, w tym 23.186 zł tytułem zwróconej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 1995 r. na rachunek bankowy podatnika.
W decyzji z dnia 18 marca 1996 r. (...) wydanej na podstawie przepisów - art. 10 ust. 2, art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, Pierwszy Urząd Skarbowy w G. określił Spółce "U." za kwiecień 1995 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w wysokości 26.534 zł oraz sankcję w wysokości 37.290 zł, podtrzymując tym samym ustalenia Urzędu Kontroli Skarbowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 27 ust. 4 i art. 27 ust. 5 ustawy o VAT oraz o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Strona stwierdziła, że organ podatkowy I instancji zastosował wykładnię rozszerzającą i sprzeczną z prawem, gdyż Spółka nie naruszyła obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy, wobec czego brak jest uzasadnienia do zastosowania sankcji z mocy art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy. Postawiono również zarzut o niewskazanie w decyzji, który z obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy został naruszony. Zdaniem stronie nie doszło do uszczuplenia należności podatkowych, gdyż należny podatek został odprowadzony przez pozostałych partnerów wspólnego przedsięwzięcia.
Izba Skarbowa w G. decyzją (...) z dnia 28 maja 1996 r. wydaną na podstawie art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1, art. 27 ust. 4, art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Spółka "U." wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, którą Sąd po rozpoznaniu sprawy z następujących powodów uznał za bezzasadną.
Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niekwestionowany w skardze. Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia, czy prawidłowo organy podatkowe zastosowały przepisy prawa materialnego, w szczególności przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
Nie może nasuwać zastrzeżeń stanowisko organów podatkowych, że stosownie do art. 2 ust. 1 oraz 4 pkt 1 i 2 powyższej ustawy opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług oraz, że według art. 19 ust. 1 podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Na podstawie omawianych faktur nie nastąpiło nabycie ani towarów ani usług, skoro faktury dotyczyły rozliczenia przychodu ze wspólnego przedsięwzięcia.
Strona skarżąca nie miała więc prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W ewidencji prowadzonej stosownie do art. 27 ust. 4 ustawy strona nieprawidłowo określiła kwoty podatku naliczonego i tym samym naruszyła obowiązek ustalenia danych niezbędnych do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Naruszenie tych obowiązków pociągało za sobą konieczność zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy poprzez zwiększenie kwoty podatku należnego o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego.
Wbrew zarzutom zawartym w skardze organy podatkowe w sposób dostateczny wykazały, na czym polegało naruszenie obowiązków dotyczących prowadzenia ewidencji VAT.
Nietrafny jest także zarzut strony skarżącej, że zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy nie było dopuszczalne w sytuacji, gdy kontrahent zapłacił zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 33 ust. 1 ustawy, kwotę podatku wykazaną w wystawionej fakturze. Zobowiązanie ciążące na wystawcy faktury jest niezależne od obowiązków obciążających podatnika na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło