I SA/Gd 1046/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem wniesionym w dniu 5 lipca 2013 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą, zwana dalej Spółką, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wydaną w jej sprawie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia z dnia 10 maja 2013 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2009 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca Spółka wniosła skargę na ww. decyzję. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że o fakcie wydania wobec niej wyżej opisanej decyzji ostatecznej dowiedziała się w dniu 4 lipca 2013 r. Zdaniem skarżącej, decyzja ta nie została wcześniej stronie skutecznie doręczona. Organ odwoławczy wysłał ją bowiem na adres doradcy podatkowego M.Ł. błędnie przyjmując, że był on umocowany do reprezentowania Spółki przed organem odwoławczym w tej sprawie. Tymczasem pełnomocnictwo udzielone ww. osobie w dniu 12 marca 2013 r. dotyczyło postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2010 r. Wobec tego zaskarżona decyzja, dotycząca rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2009 r., przesłana została na adres osoby nieumocowanej do reprezentacji Spółki. Strona podkreśliła także jako okoliczność istotną fakt, że pisma dotyczące wyjaśnień stanu faktycznego były sporządzane w G. i podpisywane przez pracownika Spółki bądź Prezesa jej Zarządu. Mając wątpliwości co do zakresu upoważnienia pana M.Ł. organ odwoławczy powinien był upewnić się czy w piśmie z dnia 12 marca 2013 r. popełniono oczywisty błąd pisarski czy też rozmyślnie Pan M.Ł. nie został umocowany do reprezentacji A Sp. z o.o. w okresie od lutego do maja 2009 r. Podsumowując Spółka wywiodła, że skoro doradca podatkowy M.Ł. nie był umocowany do reprezentowana Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe, to Dyrektor Izby Skarbowej wysyłając decyzję z dnia 10 maja 2013 r. na jego adres naruszył art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo strona podniosła, że jak wynika z informacji uzyskanych od Pana M.Ł., awiza jakie poczta polska rzekomo pozostawiała w skrzynce pocztowej, nie były w istocie pozostawiane w miejscu do tego wskazanym, co spowodowało, że M.Ł. także nie miał wiedzy o wysłanej na jego adres korespondencji zawierającej wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na ww. wniosek o przywrócenie terminu Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że jest on niezasadny. Decyzja została doręczona prawidłowo na adres Pana M.Ł., albowiem wbrew stanowisku strony skarżącej był on umocowany do reprezentowania Spółki w niniejszym postępowaniu, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy dokument pełnomocnictwa z dnia 8 kwietnia 2010 r. dotyczący m.in. rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od lutego do maja 2009 r. oraz dodatkowo pismo strony z dnia 12 marca 2013 r. W piśmie tym Spółka wyraźnie potwierdziła aktualność pełnomocnictwa z dnia 8 kwietnia 2010 r. i jakkolwiek wskazała w nim okres od lutego do maja 2010 r., to uznać to należało za oczywistą omyłkę pisarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W judykaturze za utrwalony już można uznać pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Sąd winien zatem każdorazowo oceniać, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). W orzecznictwie wskazuje się również, że o braku winy można mówić wówczas, gdy istniała jakaś przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi, a więc gdy dokonanie czynności w ogóle nie było możliwe (w sensie obiektywnym) lub zaistniały okoliczności, w których obiektywnie nie można było wymagać od strony zachowania terminu procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt I UO 3/08, opubl. w Lex pod nr 599056). Musi to zatem w każdym przypadku być okoliczność o charakterze wyjątkowym, nagłym. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; niepubl.). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Z kolei przepis art. 87 ww. ustawy stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona skarżąca główny nacisk położyła na wadliwe, jej zdaniem, doręczenie zaskarżonej decyzji do rąk osoby nieumocowanej do reprezentacji Spółki. Zarzut ten jednak jest bezzasadny. Przesyłka ta została wysłana na adres pełnomocnika strony skarżącej doradcy podatkowego M.Ł. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 8 kwietnia 2010 r. udzielone ww. doradcy podatkowemu obejmujące "również reprezentację dotyczącą postępowania podatkowego Sygn. akt P[...] w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia do października 2008 r. oraz od lutego 2009 r. do maja 2009 r." (k. 322 tom I akt adm.). Pismem z dnia 8 marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Spółki o wyjaśnienie kwestii aktualności ww. pełnomocnictwa "w zakresie dotyczącym prowadzonego wobec Podatnika przedmiotowego postępowania odwoławczego za poszczególne miesiące 2009 r.". W odpowiedzi Spółka pismem z dnia 12 marca 2013 r. wskazała, cyt. "Potwierdzam, udzielone pełnomocnictwo Panu M.Ł., złożone w dniu 08.04.2010 roku w kancelarii podawczej [...] Urzędu Skarbowego w G. iż w/w osoba jest pełnomocnikiem firmy A Sp. z o.o. w celu reprezentowania Spółki przed Dyrektorem Izby Skarbowej w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. sygn. akt [...] w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2010 roku." Treść powyższego pisma jest jednoznaczna. Nie stanowi ono, jak sugeruje Spółka, nowego pełnomocnictwa udzielonego M.Ł. do reprezentowania Spółki w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2010 r. (tym bardziej, że postępowanie takie wobec Spółki się nie toczyło), a stanowi potwierdzenie aktualności pełnomocnictwa udzielonego w dniu 8 kwietnia 2010 r. w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego sygn. akt [...]. Decyzja to dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do maja 2009 r., w związku z czym wskazanie w ww. piśmie roku 2010 organ odwoławczy słusznie uznał za oczywistą omyłkę. Zgodnie z art. 148 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 149 ww. ustawy w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 150 § 1 pkt 1 ww. ustawy). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 ww. ustawy). W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2013 r. potwierdzające, że warunki tzw. doręczenia zastępczego, wynikające z powyższego unormowania, zostały dochowane. Adresat ww. przesyłki został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej – w dniach 16 i 24 maja 2013 r. W dniu 3 czerwca 2013 r. przesyłka zwrócona została do nadawcy. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej należy uznać ją za doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego w dniu 30 maja 2013 r., tj. z upływem 14 dnia liczonego od daty pierwszego zawiadomienia. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.), co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 194 § 3 ww. ustawy strona ma możliwość kwestionowana treści dokumentu urzędowego przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego. Przepis wprost wymaga od strony przeprowadzenia dowodu, co wiąże się ze szczególną mocą dowodową dokumentów urzędowych. W tej sytuacji same twierdzenia skarżącej o pozostawieniu awiza przez doręczyciela w miejscu do tego niewskazanym – niepoparte żadnym dowodem - są niewystarczające do obalenia domniemania zgodności z prawdą prawidłowo sporządzonego dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Podsumowując stwierdzić należy, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 30 maja 2013 r. Termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję upłynął zatem, zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 83 § 2 p.p.s.a., w dniu 1 lipca 2013 r. Strona skarżąca skargę wniosła w dniu 5 lipca 2013 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wynika, aby strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminowi do jej wniesienia, jak tego wymaga art. 86 § 1 P.p.s.a.. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że nieodebranie przez skarżącą korespondencji było spowodowane nadzwyczajnymi przeszkodami, tj. wadliwym działaniem organu podatkowego czy pracowników urzędu pocztowego. Poza zaś zarzutem wadliwego doręczenia decyzji, który to zarzut nie został uwzględniony, strona nie wskazywała na żadne inne okoliczności mogące świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności.