I SA/Gd 1064/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki jawnej J.J. Ł. i K. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 1 sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3 I SA/Gd 1064/03 U z a s a d n i e n i e W dniu 24 lipca 2000r. pan J. Ł. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód marki [...], rok produkcji 1999, deklarując kod PCN 8704 22 99 0. Naczelnik Urzędu Celnego Port decyzją z dnia 27 maja 2003r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował przedmiotowy samochód do kodu PCN 8703 23 90 1. Pismem z dnia 5 czerwca 2003r. strona złożyła odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.210 § 1 pkt 4, 5, 6 ustawy Ordynacja podatkowa oraz naruszenie art.120, art.121 § 1, art.122, art.180, art.187, a także art.194 i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzja jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ została wydana na podstawie Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000r. Zarzucono ponadto wadliwe wskazanie podstawy prawnej, albowiem organ celny I instancji wskazał zarówno art.65 § 4 pkt 2 lit. b oraz art.83 § 1 Kodeksu celnego, mimo że organ celny może prowadzić postępowanie na podstawie jednej z tych podstaw prawnych a nie poprzez łączne ich zastosowanie. Strona zarzuciła organowi I instancji niewzięcie pod uwagę dowodu Fahrzeugbrief, będącego najistotniejszym, jej zdaniem, dowodem w sprawie. W dokumencie tym wpisem z dnia 17 lipca 2000r. dokonano zmiany przeznaczenia przedmiotowego pojazdu z osobowego (PKW) na ciężarowy (LKW). Dowód wskazany przez stronę jest dowodem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a organ nie biorąc go pod rozwagę naruszył art.194 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona, powołując się na wyrok NSA w sprawie V SA/2/02, wskazała również, iż organ celny nie może pominąć dokumentów dostarczonych przez importera, pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej, jeżeli dotyczą one towaru, na który polskie władze celne mają określić stawkę celną. Organowi celnemu zarzucono manipulację, gdyż na 4 stronie decyzji wskazał, iż samochód [...] został wyprodukowany w "luksusowo wyposażonej wersji 5-cio drzwiowej", mimo iż nie ma dowodów potwierdzających tę okoliczność. Dodatkowo strona podniosła, iż organ celny bezprawnie poinformował urząd skarbowy o zmianie zgłoszenia celnego. Organ celny winien wskazać wyraźnie podstawę prawną informującą o obowiązku bądź też uprawnieniu informowania urzędów skarbowych. W przeciwnym wypadku działania organu są bezprawne i wskazują na samowolę urzędniczą. Decyzją z dnia 1 sierpnia 2003r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż zaproponowana przez zgłaszającego pozycja 8704 Taryfy celnej obejmuje pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Wskazany kod PCN 8704 22 99 0 jest właściwym dla pojazdów należących do powyższej kategorii, używanych, o masie całkowitej powyżej 5 ton, ale nie większej niż 20 ton. Z danych zawartych w dokumencie Fahrzeugbrief wynika, iż masa całkowita przedmiotowego pojazdu wynosi 2400 kg, wobec czego należy uznać, że z brzmienia pozycji wykluczone jest klasyfikowanie ww. samochodu do kodu 8704. Z powyższego dokumentu wynika ponadto, że w dacie pierwszej rejestracji (21 czerwca 1999r.) dopuszczono do ruchu samochód osobowy z 7 miejscami siedzącymi, a dopiero w dniu 17 lipca 2000r. zmieniono rodzaj pojazdu z osobowego na ciężarowy, zmieniając ilość miejsc siedzących na 2 oraz wskazując ciężar użytkowy 750 kg. Zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy Celnej do pozycji 8704 można zaklasyfikować samochody ciężarowe zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi, które mają fabrycznie przebudowaną tylną część przestrzeni – dostosowaną do przewozu ładunków. Z pisma nadesłanego w dniu 29 października 2002 r. przez [...] Automotive Polska Sp. z o.o. w W. wynika, że numer VIN wskazuje, iż przedmiotowy pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który uznał przedstawioną przez zgłaszającego klasyfikację towaru za nieprawidłową i przyporządkował samochód do kodu PCN 8703 23 90 1, właściwego dla pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż zakupu samochodu dokonano w dniu 12 maja 2000r., natomiast zmianę liczby miejsc siedzących zarejestrowano w dniu 17 lipca 2000r. Nie uznano za trafny zarzutu, aby rozstrzygnięcia dokonano na podstawie Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2001r. Nr 4 poz.37). Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż przepis ten został powołany jedynie w celu zobrazowania różnic występujących między przepisami o ruchu drogowym a Taryfą celną. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że Naczelnik Urzędu Celnego przyjął dokument Fahrzeugbrief w poczet dowodów oraz dokonał jego merytorycznej oceny, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Również zarzut "sprzeczności" w równoczesnym zastosowaniu postanowień art.65 § 4 pkt 2 lit.a oraz art.83 § 1 Kodeksu celnego uznano za bezzasadny, albowiem mimo braku przywołania w sentencji art.65 § 4 pkt 2 w uzasadnieniu organ celny wskazał jego treść i w sposób wyczerpujący uzasadnił zastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie. W art.65 § 5 Kodeksu celnego ustawodawca wyraźnie określił, że decyzja, o której mowa w § 4 może zostać wydana w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Postanowienia art.83 § 1 Kodeksu celnego maja zastosowanie również po przyjęciu zgłoszenia celnego, z tą różnicą, że dają możliwość weryfikacji zgłoszenia również na późniejszym etapie postępowania, czyli po zwolnieniu towaru. Proceduralna różnica w doprowadzeniu do prawidłowego zastosowania przepisów nie ma zasadniczego znaczenia. Również wywód strony dotyczący braku podstaw do informowania urzędu skarbowego o zmianie zgłoszenia celnego Dyrektor Izby Celnej uznał za bezpodstawny, ponieważ przepis art.11c ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. Nr 11, poz.50 ze zm.) nakłada obowiązek przesyłania kopii decyzji mających wpływ na wysokość podatków należnych z tytułu importu towarów do właściwych urzędów skarbowych. Zarzut strony dotyczący naruszenia art.210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej również uznano za chybiony, albowiem organ celny I instancji wskazał podstawę prawną, na której oparł rozstrzygnięcie, jak również uzasadnił swoje stanowisko faktyczne i prawne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. Ł. i J. Ł.-wspólnicy spółki jawnej "A" w N.zarzucili decyzji organu II instancji naruszenie art.11c ust.1 oraz ust.4 ustawy o podatku od towarowi usług, naruszenie art.210 § 1 pkt 4, 5, 6, 120, 121 § 1, 131, 136 Ordynacji podatkowej, art.65 § 4 ust.2 lit.b, 253 § 1 w zw. z art.262 Kodeksu celnego. Jednocześnie wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Celnego, a także wycofanie decyzji z Urzędu, gdyż jej przekazanie nastąpiło wbrew normie art.11c ust.1 oraz ust.4 ustawy o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazano, że w decyzji organu I instancji wskazano, że korekta symbolu w polu 33 zgłoszenia celnego nie wpływa na kwotę długu celnego. Przepis art.11c ust.4 ustawy o podatku od towarów i usług jest powiązany z ust.1 i 2, który obliguje do wydania przez urząd celny decyzji tylko w sytuacji gdy organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Skoro brak było w wyniku kontroli stwierdzenia, że nie pobrano podatku lub pobrano podatek w niższej wysokości, to urząd celny nie był uprawniony do przekazania wydanej decyzji do urzędu skarbowego. Jako prawną podstawę decyzji zaskarżonej wskazano rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. Nr 4, poz.37). Jest to przepis, który nie obowiązywał w dacie wprowadzenia w dniu 24 lipca 2000r. towaru na polski obszar celny. Nie jest trafne stwierdzenie organu II instancji, że przepis ten nie był podstawą orzekania, skoro wskazano go w decyzji organu I instancji. Bezpodstawnie wyeliminowano z toczącego się postępowania pełnomocnika - pana H. J., żądając spełnienia wymogów określonych w art.253 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego. Nie można podzielić stanowiska Izby Celnej, że uprawnienia wynikające z przedstawicielstwa i pełnomocnictwa są tożsame. Nie można łącznie jako podstawy orzekania wskazywać art.65 § 4 pkt 2 lit.a oraz art.83 § 1 Kodeksu celnego. Uzasadnienie w tym zakresie nie odpowiada treści decyzji. Opis towaru dokonany przez organy w polu 31 powinien odpowiadać pełnej nazwie zgodnie z przypisanym kodem. W niniejszej sprawie dokonanie skrótu nazwy doprowadziło do wydania kwestionowanej decyzji. Wadliwość rozstrzygnięcia potwierdza wyrok NSA w sprawie sygn. V SA 851/00 z dnia 10 stycznia 2001r. Bezpodstawne w niniejszej sprawie jest stwierdzenie organu, że pojazd wyprodukowano w luksusowo wyposażonej wersji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Nie jest trafny zarzut braku prawnej podstawy do przedstawienia w okolicznościach niniejszej sprawy kopii decyzji organowi podatkowemu. Wbrew stanowisku strony skarżącej zgodnie z art.11c ust.4 organ celny jest obowiązany przesłać kopie decyzji mających wpływ na wysokość kwot podatków należnych z tytułu importu towarów do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. Przepis ten w ust.1 reguluje działanie organu podatkowego, co wykracza poza zakres kognicji w niniejszej sprawie. Powołanie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2001r., Nr 4, poz.37) zostało prawidłowo wyjaśnione przez organ odwoławczy jako porównanie przepisów normujących wymogi ruchu drogowego oraz przepisów taryfy celnej. Prawna podstawa zaskarżonej decyzji została prawidłowo wskazana w części rozstrzygającej - sentencji decyzji. Postępowanie toczyło się w trybie określonym przez przepis art.65 § 4 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe albo uznaje zgłoszenie za nieprawidłowe i: a) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, b) uznając, iż objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Taka konstrukcja art.65 § 4 Kodeksu celnego oznacza, że bez względu na to, czy organ celny działa z urzędu, czy też na wniosek strony, postępowanie zakończyć może się tylko jednym z dwóch rozstrzygnięć: organ może uznać zgłoszenie celne za prawidłowe bądź też uznać je za nieprawidłowe, co obliguje go do dodatkowych rozstrzygnięć o kwestiach wymienionych pod a/ lub pod b/; innych rozstrzygnięć omawiany przepis nie przewiduje. Podjęte przez organy celne czynności kontrolne były dozwolone prawem, o czym stanowi art.83 Kodeksu celnego. Podjęcie tych czynności w związku ze stosowaniem przepisu art.65 § 4 Kodeksu celnego nie wymagało uprzedniego wszczęcia postępowania. Pomimo wskazania w treści art.83 Kodeksu celnego, że normuje kontrolę postimportową, można uznać na zasadzie wnioskowania logicznego, że katalog czynności kontrolnych dotyczy tym bardziej postępowania po przyjęciu zgłoszenia ulg, skoro art.70 Kodeksu celnego jedynie ramowo określa sposoby weryfikacji. W niniejszej sprawie złożenie pełnomocnictwa i wydanie orzeczenia przez organ II instancji nastąpiło przed zmianą przepisu art.253 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego. W ówczesnym stanie prawnym pełnomocnikiem strony przed organem celnym w postępowaniu dotyczącym towaru, którego rodzaj lub ilość wskazując na przeznaczenie do działalności gospodarczej, nie mógł być doradca podatkowy. Zmiany w tym zakresie wprowadzono ustawą z dnia 23 IV 2003r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U.Nr 120, poz.1122) ogłoszoną w dniu 10 VII 2003r., która weszła w życie po 30 dniach od dnia ogłoszenia, zatem w dniu 10 VIII 2003r. Z tej przyczyny nie jest zasadny zarzut prawnie nieuzasadnionego pozbawienia strony możności reprezentowania przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Przepis art.23 ustawy Prawo celne stanowił, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Pominięcie tego zapisu w Kodeksie celnym nie oznacza, że w aktualnym stanie prawnym organy celne nie były zobowiązane do ustalenia stanu towaru. Należności celne są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Organy celne zakwestionowały możność zakwalifikowania samochodu jako pojazdu ciężarowego, natomiast strona, powołując się na dokument Fahrzeugbrief dowodzi, że przedmiotowy samochód został sprowadzony z Niemiec jako pojazd ciężarowy. Z akt sprawy wynika, że w dacie nabycia samochód był zarejestrowany jako osobowy, zmiana zapisu rejestracyjnego nastąpiła przed wprowadzeniem pojazdu na polski obszar celny(w dniu 17 lipca 2000r.). Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżący nabyli pojazd, który może być klasyfikowany do kodu PCN 8704 22 99 0 zgodnie z Taryfą celną obowiązującą w dacie zgłoszenia do odprawy celnej - 24 lipca 2000r. Strona wniosła o uznanie, iż jest to samochód przeznaczony do transportu towarowego, o masie całkowitej powyżej 5 ton, ale nie większej niż 20 ton. Organy zakwalifikowały pojazd do kodu 8703 23 90 1 - jako samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób. Klasyfikacja taryfowa jest dokonywana według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W aktach sprawy znajduje się karta pojazdu - Fahrzeugbrief, z której wynika, iż w dniu 17 lipca 2000r. dokonano zmiany zapisu rejestracyjnego. Zapis wskazuje, iż przedmiotowy samochód jest pojazdem ciężarowym, zamkniętym o konstrukcji skrzyniowej, z dwoma miejscami siedzącymi. Organy celne stwierdziły, iż nie ma przeszkód do uznania, że pojazd zasadniczo przeznaczony jest do przewozu osób, skoro istnieją w nim elementy konstrukcyjne typowe dla samochodów osobowych. Tym bardziej, że w dniu pierwszej rejestracji tj. 21 czerwca 1999r. dopuszczono do ruchu samochód osobowy, z 7 miejscami siedzącymi. Fakt wyprodukowania samochodu osobowego potwierdza także DaimlerChrysler Automotive Polska Sp. z o.o. w piśmie z dnia 29 października 2002r. Na podstawie numeru identyfikacyjnego VIN ustalono, iż zakład produkcyjny opuścił 5-cio drzwiowy pojazd osobowy z 7 miejscami do siedzenia. Są to okoliczności bezsporne. Jednakże Sąd podkreśla, iż wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego przywozu na ten obszar (art.2 § 1 Kodeksu celnego), a ocena tego towaru i należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art.85 § 1 Kodeksu celnego). W przypadku przywozu samochodu przedmiotem oceny musi być pojazd jako integralna całość. Nie jest dozwolone pominięcie tych elementów stanu faktycznego, które są związane nawet z przystosowaniem pojazdu do przewozu towarowego, skoro oceniany jest stan z daty zgłoszenia. Zasadnicze przeznaczenie pojazdu w dacie jego wyprodukowania nie jest istotne dla oceny sprawy. Istotna jest ocena stanu pojazdu w dacie wprowadzenia na polski obszar celny. Jedynie wskazanie, że wprowadzone zmiany nie mogą służyć wykorzystaniu pojazdu jako towarowego uzasadniałyby oparcie oceny na dodatkowych elementach wyposażenia typowych dla samochodu innego niż przeznaczony do transportu towarowego. Okoliczność, że pojazd przed dokonaniem zmian służył do przewozu 7 osób, nie może mieć wpływu na jego klasyfikację. Przewóz kierowcy i jednej dodatkowej osoby nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że pojazd w tym stanie zasadniczo służy do przewozu osób. Organy celne nie rozważyły możliwości zakwalifikowania samochodu do kodu PCN 8704 z uwzględnieniem rodzaju nadwozia, ładowności, typu silnika i roku produkcji pojazdu. Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art.145 § 1 ust.1c oraz art.209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz.1270) orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art.152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku, albowiem treść zaskarżonej decyzji uzasadnia stwierdzenie, że nie może być ona wykonana. IP