I SA/Gd 107/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 12 września 2008 r. T.H. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w niniejszej sprawie doręczono stronie skarżącej w dniu 29 lipca 2008 r. Wnioskodawczyni wyjaśniała, że w dniu 8 września 2008 r. złożyła w sekretariacie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnictwo dla radcy prawnego wyznaczonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych jako pełnomocnik z urzędu w niniejszej sprawie. Opisane okoliczności, w ocenie strony, uprawdopodobniają brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Strona podkreśliła, że zachowała tygodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzucenie. Przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 roku, V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności należało ustalić, w jakim dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyczyną opóźnienia w złożeniu skargi kasacyjnej była procedura związana z rozpoznaniem wniosku o udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz jego wyznaczeniem przez właściwy organ samorządu zawodowego. Sąd stoi na stanowisku, że przy ustalaniu, w jakiej dacie pełnomocnik mógł podjąć niezbędne czynności należy uwzględnić faktyczną, rzeczywistą możliwość ich podjęcia. Zdaniem Sądu samo zawiadomienie pełnomocnika o jego wyznaczeniu przez właściwy organ samorządu zawodowego nie stanowi dla pełnomocnika podstawy do podejmowania w sprawie czynności. Stosunek pełnomocnictwa pomiędzy stroną postępowania, a wyznaczonym przez organ samorządu radcą prawnym, czy też adwokatem (bądź też doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym) nawiązuje się bowiem przez udzielenie tego pełnomocnictwa przez stronę. Zawsze może dojść do sytuacji, że strona nie udzieli wyznaczonemu przez organ korporacyjny pełnomocnikowi upoważnienia do działania w jej imieniu uznając, że dana osoba nie gwarantuje odpowiedniego standardu reprezentacji. Dlatego Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkoda dla złożenia środka odwoławczego ustała w dniu umocowania przez stronę pełnomocnika tj. 8 września 2008 r. Skoro zaś wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej złożono w dniu 12 września 2008 r., należało uznać za zachowany siedmiodniowy termin procesowy przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do argumentu, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy stwierdzić należało, że podane przez skarżącą okoliczności były możliwe do zweryfikowania na podstawie akt sprawy. Procedura związana z rozpoznaniem wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu, jego wyznaczeniem przez właściwy organ samorządu zawodowego i zawiadomieniem o tym zainteresowanych trwała na tyle długo, że nie było obiektywnej możliwości złożenia skargi kasacyjnej w przewidzianym ustawą terminie tj. do 28 sierpnia 2008 r. Skoro zaś strona skarżąca nie miała wpływu na tok tych czynności urzędowych należało uznać, że opóźnienie miało charakter niezawiniony. Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni dochowała wymogów formalnych przewidzianych dla pism procesowych oraz szczególnego warunku określonego w art. 87 § 4 p.p.s.a. (dokonanie czynności, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu). W ocenie Sądu można uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi złożenia skargi kasacyjnej, a tym samym dochowanie należytej staranności. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.