I SA/Gd 108/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W. U. pismem z dnia 5 marca 2008 r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 27 maja 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia W. U. złożył sprzeciw podnosząc, że nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazał, że błędnie ustalono, iż posiada więcej niż jeden rachunek bankowy. Wyjaśnił, że wpływy na konto inne niż wynagrodzenie za pracę stanowiły jego wpłaty gotówkowe przeznaczone na uiszczenie czesnego za studia syna. Skarżący podniósł, że system bankowy w ten sposób ewidencjonuje wpłaty własne, gotówkowe. Skarżący wyjaśnił nadto, że jego relacje z żoną nie odpowiadają regulacjom kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie należą do wzorcowych, czego wyrazem jest umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej oraz brak zgody żony na wgląd w jej rachunek bankowy. Skarżący stwierdził, że wspólnie ponoszą jedynie koszty kształcenia i wychowania syna, na który to cel łoży miesięcznie kwotę 500,- i należność z tego tytułu uiszcza co pół roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem, źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny są osiągane przez skarżącego dochody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł netto miesięcznie (po uwzględnieniu potrąceń z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego), emerytura żony w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz uzyskiwane przez syna dochody z tytułu zlecenia - w roku 2007 wyniosły [...] zł (zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2007), a aktualnie kształtują się na poziomie od [...] zł do [...] zł netto (wyciąg z rachunku bankowego sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 marca 2008 r.). Ze złożonych przez skarżącego i jego rodzinę oświadczeń wynika, że małżonkowie nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, kont oraz lokat dewizowych. Syn skarżącego jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] o wartości około [...] zł. Skarżący przedłożył odpis umowy majątkowej małżeńskiej zawartej 16 stycznia 2006 r., na mocy której pomiędzy małżonkami ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej. Nadto złożone przez skarżącego oświadczenia w przedmiocie wysokości uzyskiwanych dochodów nie są, w przekonaniu Sądu, wiarygodne. Sąd uznał, że skarżący nie ujawnił wszystkich posiadanych przez siebie i małżonkę rachunków bankowych oraz nie przedstawił z nich wyciągów. Historia operacji dokonanych na rachunku bankowym skarżącego o numerze [...] w okresie od 1 lutego do 18 kwietnia br. potwierdza, że posiada on dwa inne rachunki (lub też subkonta) o numerach [...] oraz [...], z których dokonywane były wpłaty w kwotach [...] zł oraz [...] zł na rachunek, z którego wyciąg przedłożono do akt sprawy. Wskazanie na wyciągu bankowym numeru rachunku, z którego przelewu dokonano wyklucza możliwość zaaprobowania wyjaśnień skarżącego, że były to wpłaty własne, gotówkowe. Analizowany dokument dowodzi, że wpłaty zostały zrealizowane z innego rachunku skarżącego. Również analiza wydatków skarżącego wskazuje, że posiada on inne, poza ujawnionymi w postępowaniu, źródła dochodów. Skoro bowiem przyjąć prawdziwość twierdzeń skarżącego o jego relacjach z żoną i porównać przychody ([...] zł miesięcznie) z wydatkami: [...],- zł miesięcznie na kształcenie i wychowanie syna, około [...] zł miesięcznie jako stałe zlecenie na rzecz A oraz koszty czesnego syna w kwocie [...],- zł ponoszone raz w roku (czyli obciążenie budżetu z tego tytułu to kwota [...] zł miesięcznie), to nasuwa się oczywisty wniosek, że wydatki (bez kosztów własnego bieżącego utrzymania) przekraczają wykazane przychody. Sytuacja zaś, gdy skarżący nie uzyskuje dostatecznych przychodów na pokrycie wykazanych wydatków, a musi zaspokoić przynajmniej podstawowe potrzeby życiowe, sugeruje, że musi mieć on inne źródła dochodów, nieujawnione w oświadczeniu. W tym świetle podane przez skarżącego dane o sytuacji materialnej nie są wiarygodne. W tym stanie rzeczy, z uwagi na uchylenie się od przedłożenia dokumentów lub złożenia oświadczeń pozwalających ocenić zasadność wniosku nie można przyjąć, że wnioskodawca dokonał wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową. W ocenie Sądu postępowanie wnioskodawcy nie pozwala na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. W związku z powyższym Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, albowiem uchyla się on od złożenia odpowiednich dokumentów, czy oświadczeń w tym przedmiocie. Rzeczą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.