I SA/Gd 110/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-11-06

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, bez zainicjowania nowego postępowania nadzwyczajnego, może zostać merytorycznie rozpoznany?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy może być prowadzone tylko w toku postępowania sądowego lub w przypadku zainicjowania nowego postępowania nadzwyczajnego mającego na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia. Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a skarżąca nie zainicjowała nowego postępowania, rozpoznanie wniosku stało się zbędne, co skutkuje jego umorzeniem.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od zażalenia na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Postępowanie główne, dotyczące skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zostało prawomocnie zakończone wyrokiem NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, bez wskazania na cel wzruszenia prawomocnego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...]. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącej w dniu 26 kwietnia 2011 r. Skarżąca, pomimo jednoznacznego wskazania w pouczeniu na obowiązujący pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej przymus adwokacki, wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną, którą WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. odrzucił. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia zażalenia został doręczony skarżącej w dniu 17 czerwca 2011 r. Skarżąca wniosła sporządzone osobiście zażalenie, które WSA w Gdańsku uznał za niedopuszczalne, gdyż sporządzone zostało przez osobę nieuprawnioną i postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. odrzucił. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia zażalenia został doręczony skarżącej w dniu 5 sierpnia 2011 r. Skarżąca wniosła zażalenie, od którego nie uiściła należnego wpisu sądowego w związku z czym WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r. odrzucił zażalenie. Skarżąca wniosła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 515/14 oddalił. Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Rischki od udziału w sprawie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. WSA w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej. Skarżąca, wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 29 września 2015 r., zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł na postanowienie z dnia 12 maja 2015 r., do którego uiszczenia została wezwana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2015 r. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku, na podstawie art. 169 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), stwierdził, że postanowienie z dnia 7 marca 2011 r. jest prawomocne od dnia 11 czerwca 2014 r. Stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne). W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12 (internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd". Postępowanie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostało prawomocnie zakończone. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2011 r. stało się prawomocne od dnia 11 czerwca 2014 r. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 355/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 591/14, internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania, jednoznacznie podając, że jej celem jest zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] (rubryka 3 oraz 4 formularza PPF). W tym stanie sprawy za zbędne należało uznać rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło