I SA/Gd 1105/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-05-10
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Alicja Stępień, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa najmu zawierająca stałą kwotę podatku od nieruchomości może zwalniać najemcę od obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości ustalonego na podstawie obowiązujących stawek podatkowych?Ratio decidendi
Postanowienia umów cywilnoprawnych, w tym umowy najmu, nie mają wpływu na istnienie i treść zobowiązań podatkowych. Obowiązek podatkowy ma charakter publiczno-prawny i powstaje niezależnie od woli stron umowy, dlatego nie można go wyprowadzać z postanowień umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji, obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości ustalonego na podstawie obowiązujących stawek nie może być ograniczony przez zapisy umowy najmu.Stan faktyczny
Z.P. jest najemcą pomieszczenia gospodarczego na podstawie umowy najmu zawartej 5 maja 2003 r. z Urzędem Miasta i Gminy P. Burmistrz Miasta i Gminy P. ustalił podatek od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 27 zł. Skarżący złożył odwołanie kwestionując zasadność i legalność ustalonego podatku, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku po utrzymaniu decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 16 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi W.K. kwotę 73,80 zł (siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem pomocy prawnej udzielonej w urzędu.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy P., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) dalej jako "O.p.", art. 2 i nast. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm) dalej jak "U.p.o.l." oraz w oparciu o uchwalę nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. P. Nr [...] poz. [...]) ustalił Z. P. podatek od nieruchomości na rok 2010 w kwocie 27 zł.
Od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. skarżący złożył odwołanie kwestionując zasadność i legalność ustalonego podatku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 16 sierpnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Według organu odwoławczego Z. P. jest na podstawie umowy z dnia 5 maja 2003 r. zawartej na czas nieokreślony, najemcą pomieszczenia gospodarczego i z tego względu zobowiązany jest do uiszczania podatku od nieruchomości. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. organ I instancji prawidłowo ustalił w przyjętym stanie faktycznym wysokość podatku na 2010 r. z uwzględnieniem m. in. uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie określania wysokości stawek podatku od nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie kwestia opodatkowania budynku gospodarczego zajmowanego przez skarżącego, nie zaś kwestia wysokości i zasadności czynszu za mieszkanie, czy kwestia sposobu jego uiszczania. Stąd też zarzuty skarżącego w tym przedmiocie nie mogły zostać uwzględnione.
Z. P. na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zdaniem skarżącego wszystkie opłaty za najem pomieszczeń gospodarczych powinny być regulowane wraz z czynszem za mieszkanie. Dodał, że jego sytuacja jest mniej korzystna niż osób, które mają swoją piwnice przynależącą do mieszkania. Skarżący zaakcentował ogólne niezadowolenie z zaistniałej sytuacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego popierając skargę wywiódł, iż z uwagi na zapis w umowie najmu zawierający stałą kwotę podatku od nieruchomości wątpliwości może budzić konieczność zapłaty podatku w kwocie wyższej, wynikającej z obowiązujących w danym roku podatkowym stawek podatku. Zarzucił w związku z tym, że w zakresie ewentualnego ustalenia zobowiązania skarżącego do częściowego uiszczenia opłaty od nieruchomości nie było prowadzone postępowanie dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości pomieszczenia gospodarczego, które skarżący wynajmuje na podstawie umowy najmu zawartej 5 maja 2003 r. z Urzędem Miasta i Gminy działającym przez "A" sp. z o. o. w P.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 U.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 2 ust. 2 tej ustawy. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 U.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.
W art. 5 ust. 1 U.p.o.l. wskazano, że rada gminy, w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki te nie mogą przekroczyć rocznie, dla budynków pozostałych – 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oznacza, że mają one charakter powszechnie obowiązujący na obszarze działania tej rady gminy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że na mocy uchwały nr [...] z dnia 25 listopada 2009 r. Rada Miejska w P. określiła stawki podatku od nieruchomości obowiązujące na terenie Miasta i Gminy P., wskazując w § 1 pkt 2 pdpkt f) uchwały, że dla budynków gospodarczych lub ich części służących do celów bytowych od 1 m2 powierzchni bytowej stawka podatku wyniesie 4,42 zł.
W ocenie Sądu organy zasadnie zaliczyły do kategorii budynków gospodarczych służących do celów bytowych budynek gospodarczy znajdujące się w posiadaniu skarżącego, prawidłowo ustaliły też powierzchnię tego budynku stanowiącą podstawę wymiaru podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do sformułowanego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku poglądu, wedle którego z uwagi na zapis w umowie najmu zawierającej stałą kwotę podatku od nieruchomości, może budzić wątpliwości skarżącego konieczność zapłaty podatku w kwocie wyższej wynikającej z obowiązujących w danym roku podatkowym stawek podatku i wywiedzionego z tego poglądu zarzutu, że w zakresie ewentualnego ustalenia zobowiązania skarżącego do częściowego uiszczenia opłaty od nieruchomości nie było prowadzone postępowanie dowodowe Sąd uznał, iż nie może on stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
W utrwalonym orzecznictwie sądowym zgodnie prezentowany jest pogląd, że postanowienia umów cywilnoprawnych nie mogą wpływać na istnienie i treść zobowiązań podatkowych. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 kwietnia 2002 r. w sprawie o sygn. akt III RN 170/01 (LEX nr 5631530) sformułował pogląd, w myśl którego zobowiązanie podatkowe ma charakter publiczno-prawny, a nie cywilnoprawny i dlatego zarówno obowiązku podatkowego, jak i odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe nie można wyprowadzać z postanowień umowy cywilnoprawnej. Odnosząc się do tego samego zagadnienia WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 479/09 (LEX nr 541966) stwierdził, że obowiązek podatkowy jest kategorią prawną i faktyczną zobiektywizowaną, co oznacza, że powstaje w warunkach przez prawo określonych niejako automatycznie, tj. niezależnie od woli i zamiaru podmiotów temu obowiązkowi podlegających. Dlatego też na powstanie obowiązku podatkowego wpływu nie ma żadna umowa cywilnoprawna ani też zawinione bądź niezawinione działanie podatnika.
Zatem czynienie zarzutu organom podatkowym, iż nie prowadziły postępowania dowodowego w zakresie ewentualnego ustalenia zobowiązania skarżącego do częściowego uiszczenia opłaty od nieruchomości w związku z postanowieniami zawartej przez niego umowy najmu uznać należy za bezpodstawne.
Pozostałe zarzuty skargi wynikają, w ocenie Sądu, z błędnego utożsamiania przez skarżącego podatku od nieruchomości z czynszem należnym za zajmowany lokal mieszkalny i z opłatą za użytkowanie budynku gospodarczego. Z tego też powodu nie mogą mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło