I SA/Gd 1113/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 maja 2015r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1113/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę wniesioną przez M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 maja 2015r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 13 listopada 2014 r. nr [...], ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 rok w kwocie 542.192,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że strona nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi polegającego na braku podpisu. Wprawdzie w ostatnim dniu terminu skarżąca nadała na poczcie pismo zawierające m.in. uzupełnienie wskazanego braku, jednakże zaadresowała je do organu niewłaściwego, tj. Dyrektora Izby Skarbowej, zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W tej sytuacji za decydującą dla oceny zachowania przewidzianego przepisami terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd uznał datę nadania przez organ niewłaściwy przedmiotowego pisma do tutejszego Sądu jako sądu właściwego. Nastąpiło to dopiero w dniu 24 sierpnia 2015 r., a więc po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270), skargę odrzucił. Postanowienie powyższe wraz z prawidłowym pouczeniem o przysługującym stronie środku zaskarżenia doręczone zostało skarżącej w dniu 7 października 2015 r. Pismem z dnia 14 października 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. W uzasadnieniu wskazała, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jej winy, stanowiąc następstwo złego stanu jej zdrowia oraz zlecenia wysłania korespondencji osobie trzeciej. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na zły stan psychiczny będący konsekwencją tragicznych zdarzeń w jej życiu, które miały miejsce w listopadzie 2013 r., nie jest w stanie w należyty sposób zajmować się swoimi sprawami, w związku z czym zwróciła się z prośbą o wysłanie uzupełnionego egzemplarza skargi do pracownika sekretariatu spółki zajmującej się księgowością podmiotów prowadzonych przez jej męża. Wskutek błędu tego pracownika przesyłka wysłana została na adres organu, zamiast sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "p.p.s.a.", jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodobniające zasadność wniosku. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że "uprawdopodobnienie braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (por.: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wnioskując o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi skarżąca powołała się na błąd osoby, do której zwróciła się o wysłanie korespondencji do Sądu. Przede wszystkim należy zauważyć, że fakt ten nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Niezależnie od tego jednak, błąd tej osoby nie jest okolicznością, która uzasadniałyby przywrócenie stronie terminu do dokonania czynności procesowej. Strona ponosi bowiem pełną odpowiedzialność za działania osób, którymi wyręcza się w dokonywaniu czynności procesowych. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Sz 1571/95; wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1144/97; wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r., sygn. akt SA/Sz 1345/95; postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 76/99, OSNP 2000/11/431). Odpowiedzialności tej nie wyłącza fakt, że skarżąca leczy się psychiatrycznie i psychologicznie. Niezależnie bowiem od przyczyn, które skłoniły skarżącą do zlecenia innej osobie wysłania przesyłki, ponosi ona odpowiedzialność za błędne działania tej osoby. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.