I SA/Gd 1115/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.185.2022.DW w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 28 czerwca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przez A. M. (dalej "Skarżąca") terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w G. S.A. dokonaną zawiadomieniem z dnia 8 marca 2022 r. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: 2.1. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku Skarżącej, organ egzekucyjny – Naczelnik US – dokonał w dniu 8 marca 2022 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w G. S.A. Zawiadomienie zostało doręczone Skarżącej w dniu 25 marca 2022 r. 2.2. Pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 4 kwietnia 2022 r.) Skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego skargę na ww. czynność egzekucyjną. Pismem z dnia 26 maja 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną. 2.3. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w G. S.A. dokonaną zawiadomieniem z dnia 8 marca 2022 r. Postanowienia te doręczono Skarżącej w dniu 15 lipca 2022 r. 2.4. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. z 2022 r. poz. 479, dalej "u.p.e.a."). O terminie tym poinformował organ egzekucyjny w treści pouczenia zawartego w zawiadomieniu z 8 marca 2022 r. Oznacza to, że skoro wydruk zawiadomienia z 8 marca 2022 r. Skarżąca odebrała w dniu 25 marca 2022 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia skargi na w/w czynność egzekucyjną rozpoczął swój bieg 26 marca 2022 r. i upłynął w dniu 1 kwietnia 2022 r. Skargę na czynność egzekucyjną Skarżąca wniosła pismem z 1 kwietnia 2022 r. lecz nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego dopiero 4 kwietnia 2022 r., tj. 3 dni po upływie terminu przewidzianego do zgłoszenia tego środka zaskarżenia. Pomimo złożonego odrębnym pismem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w sprawie nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych, wobec czego Naczelnik US odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi, a Dyrektor IAS - w wyniku rozpoznania zażalenia - postanowienie organu egzekucyjnego utrzymał w mocy. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 17 § 1c w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 i 2, § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez niewłaściwe zastosowanie. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie uchyla się w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest do dopuszczalne, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia ani poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. 5.3. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia zachowania terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Kwestia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną jest uregulowana w art. 54 § 3 u.p.e.a. Stanowi on, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Na tej podstawie prawnej oparł się organ, prawidłowo uznając, że skarga wniesiona dopiero w dniu 4 kwietnia 2022 r. została złożona po terminie, wynikającym z cytowanego przepisu. Skoro bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżąca odebrała w dniu 25 marca 2022 r., to bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną rozpoczął się z dniem 26 marca 2022 r. i upłynął z dniem 1 kwietnia 2022 r. Sposób obliczania terminu określonego w dniach reguluje art. 57 § 1 K.p.a. (mającym stosownie do dyspozycji art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym), który stanowi, że jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z akt sprawy wynika, że skargę na czynność egzekucyjną Skarżąca nadała w placówce pocztowej operatora wyznaczonego dopiero w dniu 4 kwietnia 2022 r., tj. trzy dni po upływie terminu przewidzianego do złożenia tego środka zaskarżenia. Tym samym zasadnie uznał organ, że wniesiona przez Skarżącą skarga na czynność egzekucyjną została złożona z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 3 u.p.e.a. Jednocześnie podkreślić należy, iż uchybiony termin nie został Skarżącej przywrócony pomimo złożonego przez nią odrębnym pismem wniosku w tym zakresie. Organy obu instancji uznały, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych, wobec czego Naczelnik US odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi, a Dyrektor IAS – w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącą zażalenia - postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 1116/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Skarżącej na ww. postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż wydanie postanowienia w kwestii stwierdzenia uchybienia terminu jest dopuszczalne dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia w kwestii przywrócenia terminu, Sąd uznaje go za niezasadny. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia tego środka. Brak jest natomiast w ocenie Sądu wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1565/20, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 278/18, publ. CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględnienie argumentów Skarżącego postulującego zobligowanie organu do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności byłoby wyrazem nadmiernego formalizmu i zmierzałoby wprost do przedłużenia postępowania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 28/21). W związku z powyższym trafna była konstatacja, że organ nie musiał czekać do uprawomocnienia się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Z tych też względów zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak i organu I instancji zdaniem Sądu nie naruszają prawa. Jednocześnie, wbrew zarzutom skargi, postanowienia te zawierają wszystkie niezbędne elementy składowe postanowienia, a także uzasadnienie faktyczne i prawne. Za niezasadne wobec tego uznano podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 17 § 1c w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 i 2, § 3 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd stwierdza w tym miejscu, że nie jest możliwym rozpatrzenie w ramach rozpatrywanej przez Sąd sprawy, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sąd zauważa, iż są to dwa odrębne postępowania. W toku postępowania dotyczącego kwestii ściśle proceduralnych, jaką jest uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej, nie może dojść do rozpatrzenia kwestii merytorycznych będących przedmiotem badania w innym postępowaniu. Podnoszone przez Skarżącą zagadnienia dotyczące postępowania egzekucyjnego, nie podlegały rozpatrzeniu w niniejszej sprawie, jako niewchodzące w zakres kognicji Sądu w sprawie toczącej się w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienia te odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. 5.4. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.