I SA/Gd 1134/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-24
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozszerzenie zakresu działalności gospodarczej zgłoszone w CEIDG, nawet jeśli nie przyniosło faktycznego przychodu i zostało następnie wykreślone, powoduje utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej?Ratio decidendi
Rozszerzenie zakresu działalności gospodarczej zgłoszone w CEIDG, nawet jeśli nie przyniosło faktycznego przychodu i zostało następnie wykreślone, powoduje utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej. Podatnik ma obowiązek ściśle przestrzegać wymogów dotyczących zgłaszania zmian, a zaniedbanie tych obowiązków skutkuje przejściem na zasady ogólne opodatkowania.Stan faktyczny
Podatnik, opodatkowany w formie karty podatkowej z tytułu usług taksówkowych, rozszerzył zakres swojej działalności gospodarczej, zgłaszając w CEIDG nowe kody PKD. Mimo że nie uzyskał z tego tytułu przychodu i następnie wykreślił te wpisy, organy podatkowe uznały, że nastąpiła utrata warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej od daty pierwszego rozszerzenia działalności. Podatnik złożył skargę, argumentując, że samo zgłoszenie w CEIDG nie jest równoznaczne z faktycznym prowadzeniem nowej działalności i że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. stwierdzającą W.G. wygaśnięcie z dniem 26 kwietnia 2020 roku decyzji tego organu z dnia 10 lutego 2020 roku ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej – wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2020.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby wskazał następujący stan faktyczny sprawy.
Zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEIDG) W.G. w dniu 2 grudnia 2015 roku rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej "[...]" W.G. w zakresie działalności taksówek osobowych (kod PKD: 49.32.Z). Jednocześnie wniósł o opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej.
Decyzją z dnia 10 lutego 2020 roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: Naczelnik US) ustalił W.G. wysokość miesięcznej stawki karty podatkowej na 2020 rok z tytułu prowadzenia działalności w zakresie usługi transportowe – usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób w kwocie 249 zł.
Decyzją z dnia 4 stycznia 2021 roku nr [...] Naczelnik US stwierdził wygaśnięcie z dniem 26 kwietnia 2020 roku decyzji tego organu z dnia 10 lutego 2020 roku ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej - wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2020 [decyzję doręczono w dniu 12 stycznia 2021 roku].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że W.G. w dniu 26.04.2020 r. złożył wniosek CEIDG-1 o wpis do CEIDG, z którego wynika, że rozszerzył działalność gospodarczą podając dodatkowy kod PKD 49.41.Z (transport drogowy towarów), a następnie w dniu 16.05.2020 r. złożył kolejny wniosek CEIDG-1, w którym ponownie rozszerzył prowadzoną działalność gospodarczą podając kod PKD 77.11.Z (wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek bez kierowcy).
Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu 25.06.2020r. pracownik [...] Urzędu Skarbowego w G. skontaktował się z Podatnikiem w celu wezwania do złożenia korekty deklaracji PIT-16A w związku z wykazaną błędną kwotą odliczonej składki na ubezpieczenie zdrowotne. W trakcie rozmowy poinformowano Podatnika o konieczności złożenia wyjaśnień dotyczących szerokiego zakresu działalności wskazanego w CEIDG.
W dniu 16.07.2020 r. W.G. dokonał zmian we wpisie do CEIDG dotyczących rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, poprzez wykreślenie rodzajów działalności o kodach PKD: 49.41.Z i 77.11.Z
W dniu 17.07.2020 r. do [...] Urzędu Skarbowego w G. wpłynęła korekta deklaracji PIT-16A oraz pismo W.G. z tego samego dnia, w którym wskazał, że jego podstawową działalnością była i jest taksówka osobowa. W czasie zaistnienia pandemii zapotrzebowanie na usługi taksówkowe zmalało do minimum, w związku z czym, żeby utrzymać firmę, postanowił rozszerzyć działalność o przewóz towarów, a później nawet o wynajem samochodu. Zrobił to jednak zupełnie niepotrzebnie, ponieważ nie odnotował z ww. tytułów żadnego przychodu, tj. nie wykonał żadnego przewozu towarów, ani nie wynajął nikomu samochodu. W związku z powyższym powtórnie dokonał zmiany w swoim profilu prowadzonej działalności i w chwili obecnej posiada tylko działalność związaną z taksówką osobową.
W tym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w związku z tym, że w dniu 26 kwietnia 2020 roku wpłynęło zawiadomienie o utracie z tym dniem warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej (w związku z ww. rozszerzeniem działalności gospodarczej), decyzja ustalająca wysokość miesięcznej stawki karty podatkowej za poszczególne miesiące 2020 roku, a dotycząca okresu po utracie tych warunków, stała się bezprzedmiotowa.
W konsekwencji stwierdzono, że wysokość zobowiązania z tytułu karty podatkowej należna jest - do dnia poprzedzającego dzień utraty warunków do opodatkowania w tej formie - na zasadach i w wysokości ustalonych w decyzji z dnia 10.02.2020 r., a należność za kwiecień (w którym nastąpiła utrata ww. warunków) obliczono w wysokości 1/30 za każdy dzień do dnia poprzedzającego dzień utraty ww. warunków, tj. 208,00 zł (1/30 x 249,00 zł x 25 dni).
Korzystając z przysługującego prawa Podatnik - pismem z dnia 25.01.2021 r. - odwołał się od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , wnosząc o uchylenie decyzji Naczelnika US w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przy tak przedstawionym stanie faktycznym sprawy, uzasadniając swoje stanowisko podniósł m.in., że karta podatkowa jest szczególną, uprzywilejowaną formą opodatkowania i jako najbardziej uproszczona forma opłacania podatku dochodowego jest przeznaczona przede wszystkim dla niewielkich zakładów usługowych i wytwórczo - usługowych. Konstrukcja prawna płatności tego podatku polega na tym, że nie ustala się ani podstawy opodatkowania, ani nie występuje skala podatkowa, natomiast wysokość świadczenia podatkowego, jakkolwiek ustalona na podstawie przepisów prawa, to jednak jednoznacznie wynika dopiero z treści decyzji organu podatkowego. W przypadku opłacania podatku dochodowego w tej formie rzeczywiste wyniki gospodarcze osiągane przez podatnika pozostają bez znaczenia. Wysokość tego podatku ustalana jest bowiem przez ustawodawcę w taki sposób, aby obciążenie podatkowe było odpowiednie dla przeciętnie osiąganych rezultatów działalności gospodarczej. Jednakże, jeżeli Podatnik zdecyduje się na poddanie się tej uproszczonej i niedostępnej dla wszystkich podatników formie opodatkowania, obowiązany jest w pełnej rozciągłości stosować się do wymogów przewidzianych w przepisach rozdziału 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze. zm.) [dalej: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym] dotyczących karty podatkowej. Odnosi się to zwłaszcza do obowiązków informacyjnych wobec właściwego organu podatkowego w zakresie wszelkich zmian, które nastąpiły u Podatnika, a które mogą mieć wpływ na możliwość opodatkowania w formie karty podatkowej, jak również na ustaloną wysokość opodatkowania.
W art. 23 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wskazano jakie podmioty podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, zaznaczając w ust. 1 pkt 5, że zryczałtowany podatek dochodowy w tej formie mogą płacić podatnicy prowadzący działalność w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu - w warunkach określonych w części V tabeli (usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób zostały wymienione w poz. 1).
Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli:
złożą wniosek o zastosowanie opodatkowania w tej formie,
we wniosku, o którym mowa w pkt 1, zgłoszą prowadzenie działalności wymienionej w jednej z 12 części tabeli,
przy prowadzeniu działalności nie korzystają z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne,
nie prowadzą, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej,
małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie,
nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych, na podstawie odrębnych przepisów, podatkiem akcyzowym,
pozarolniczą działalność gospodarcza zgłoszona we wniosku, o którym mowa w pkt 1, nie jest prowadzona poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że - jak trafnie wyjaśnił Naczelnik US w piśmie z dnia 10.02.2021 r. - karta podatkowa jest szczególną formą opodatkowania, a podatnicy zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Nie sposób zatem w zasadzie zweryfikować, czy dany podmiot osiągał przychód z tylko jednego rodzaju działalności, czy też z innych.
Co więcej, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. Z 2019 r., poz. 1291 ze zm.) [dalej: ustawa o CEIDG] zadaniem CEIDG jest:
ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi;
udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie;
udostępnianie informacji o zakresie i terminie zmian we wpisach do CEIDG oraz w informacjach i danych udostępnianych w CEIDG, a także o wprowadzającym te zmiany podmiocie;
umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego;
udostępnianie informacji o ustanowionym pełnomocniku lub prokurencie, w tym o zakresie udzielonego pełnomocnictwa lub o rodzaju i sposobie wykonywania prokury.
Natomiast stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy wpisowi do CEIDG podlega także przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności.
W myśl art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CEIDG, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany ww. danych, powstałą po dniu jego dokonania.
Przy czym - jak stanowi art. 16 ust. 1 ww. ustawy - domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe.
Powyższy artykuł statuuje zatem zasadę domniemania prawdziwości danych figurujących w CEIDG, która stanowi przejaw realizacji zasady jawności tego Rejestru i oznacza, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, czyli odpowiadają stanowi faktycznemu. W związku z tym, że dane wpisane do Rejestru są zgodne z wnioskiem przedsiębiorcy, odpowiedzialność za brak prawdziwości tych danych ponosi przedsiębiorca, jeśli nie wystąpił z wnioskiem o ich uzupełnienie lub zmianę. Zasada ma gwarantować pewność obrotu prawnego, dlatego zarówno kontrahenci, jak i organy administracji publicznej prowadzące postępowania administracyjne oraz sądy mają prawo opierać się na danych ujawnionych w ewidencji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej mając zatem na uwadze to, że:
• W.G. dokonał rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej (dokonał zmian we wpisie do CEIDG) w dniach 26.04.2020 r. oraz 16.05.2020 r.;
Podatnik opodatkowany był w formie karty podatkowej, charakteryzującej się znacznymi ograniczeniami obowiązków dokumentacyjnych/rozliczeniowych (co przekłada się na trudność w weryfikacji pochodzenia osiąganych przychodów),
domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe,
kolejnych zmian we wpisie Podatnik dokonał dopiero w dniu 16.07.2020 r. (po kontakcie telefonicznym z pracownikiem Urzędu Skarbowego),
Stwierdził, że - wbrew twierdzeniom Podatnika - stanowisko o przyjęciu przez Naczelnika US, iż od dnia 26.04.2020 r. dokonano rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest jedynie swobodnym wnioskowaniem. W ocenie organu powyższe stanowisko, znajduje oparcie w ww. okolicznościach sprawy i przepisach prawa.
Jak wyżej wskazano, z art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wynika, że prowadzenie lub podjęcie innego (dodatkowego) rodzaju działalności niż jeden rodzaj działalności określony w art. 23 ustawy i to niezależnie od tego, czy ten inny rodzaj działalności został wymieniony w tym artykule czy nie - powoduje utratę lub brak możliwości opłacania przez podatnika podatku dochodowego w formie karty podatkowej.
Utrata prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej wywiera określone skutki, które uzależnione są także od tego czy podatnik zawiadomił, czy nie zawiadomił organ podatkowy o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej. I tak:
1) w pierwszym przypadku (tj. w przypadku zawiadomienia) taka utrata wywiera skutki dopiero od chwili utraty prawa (rok podatkowy zostaje podzielony na dwie części - okres do czasu utraty prawa do opodatkowania kartą podatkową i okres od chwili utraty prawa do opodatkowania w tej formie) - art. 39 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym;
2) w drugim przypadku podatnik traci prawo do karty podatkowej za cały rok podatkowy, w którym wystąpiły okoliczności skutkujące utratą prawa do opodatkowania kartą podatkową - art. 40 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. W przedmiotowej sprawie Naczelnik US stwierdził, że w związku z tym, iż Podatnik powiadomił - na podstawie przepisów ustawy o CEIDG - o rozszerzeniu działalności gospodarczej (utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej) zastosowanie znajdzie art. 39 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego w złożonym wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, które powodują utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.
W myśl art. 36 ust. 7 tej ustawy o powyższych zmianach podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego, składając informację o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności, według ustalonego wzoru, najpóźniej w terminie siedmiu dni od powstania okoliczności powodujących zmiany. Podatnik może złożyć informację o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności na podstawie przepisów ustawy o CEIDG.
Na możliwość złożenia informacji o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej za pośrednictwem CEIDG wskazuje art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o CEIDG, natomiast art. 6 ust. 9 tej ustawy stanowi, iż informacje takie stają się integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG.
Ponadto z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o CEIDG wynika, że dane zawarte we wniosku o wpis do CEIDG oraz ww. informacje o zmianach, CEIDG przesyła do naczelnika urzędu skarbowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG lub innego zintegrowanego z nim systemu teleinformatycznego.
W złożonym odwołaniu Podatnik zarzucił, że Naczelnik US błędnie przyjął, że podatnik złożył wniosek o zmianę formy opodatkowania oraz że wpis w CEIDG zastępuje wniosek PIT-16Z, o którym stanowi art. 52 ust. 3 pkt 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji - wbrew podniesionemu zarzutowi - wydał kwestionowaną decyzję nie w związku ze zgłoszeniem zmiany formy opodatkowania, ale w związku ze zgłoszeniem utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.
Jeśli natomiast chodzi o wskazywaną przez Podatnika okoliczność nieposłużenia się formularzem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzoru informacji o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności, w ocenie organu okoliczność ta nie może mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz ustawy o CEIDG, niewątpliwie przewidują one możliwości złożenia zawiadomienia o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej za pośrednictwem CEIDG. Skoro zatem do Naczelnika US został przesłany – za pośrednictwem CEIDG - wniosek CEIDG-1 o zmianę wpisu, dotyczący rozszerzenia przez Podatnika zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, co stanowi podstawę do utraty prawa do opodatkowania dochodów z działalności w formie karty podatkowej, to nie można zarzucić, iż organ ten bezpodstawnie uznał, że został powiadomiony o zmianach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w sposób określonych w art. 36 ust. 7 tej ustawy.
Podniósł Dyrektor Izby, że możliwość przesyłania na podstawie przepisów ustawy o CEIDG także informacji o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej została wprowadzona od 01.01.2020 r. ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 1495) i miała na celu eliminację nadmiernych obciążeń biurokratycznych i uproszczenie przekazywania informacji do urzędu skarbowego. Mając powyższe na względzie Naczelnik US zasadnie uznał, że przesłany wniosek CEIDG-1 może stanowić informację o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.
Należy także zauważyć, że takie postępowanie (tj. uznanie, że Podatnik zawiadomił organ podatkowy o zmianach), wobec wyżej przesądzonej kwestii rozszerzenia działalności, spowodowało wyłączenie Podatnika z karty podatkowej (wygaśnięcie decyzji z dnia 10.02.2020 r. ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej - wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2020r. od dnia 26.04.2020 r., a nie od początku 2020 roku, co miałoby miejsce w przypadku uznania, że Podatnik w terminie określonym w art. 36 ust. 7 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, nie zawiadomił Naczelnika US o tych zmianach (art. 40 ust. 2 ustawy).
W ocenie organu odwoławczego powyższe rozstrzygnięcie jest prawidłowe i znajduje oparcie w przepisach ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie zgromadzono materiał dowodowy, który był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ustalono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne - działając zgodnie z art. 122 oraz art. 187 § Ordynacji podatkowej - a ich ocena nie budzi wątpliwości i nie przekracza zasady swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał zatem, że podniesione w odwołaniu okoliczności nie mogą skutkować uchyleniem decyzji Naczelnika US z dnia 4 stycznia 2021 r. Nr [...] stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 26 kwietnia 2020 roku decyzji tego organu z dnia 10 lutego 2020 roku ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej - wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2020.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W.G..
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
niewyjaśnienie stanu faktycznego i bezpodstawne przyjęcie, że wystąpiły warunki skutkujące utratą prawa do płacenia podatku w formie zryczałtowanej,
naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej O.p. poprzez zaniechanie przez organy obu instancji jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia dowodów niezbędnych do wydania zaskarżonej decyzji,
błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) - zwanej dalej u.o.z.p.d., w szczególności poprzez przyjęcie, że wpis do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej jest równoznaczny z prowadzeniem działalności, pomimo tego, że przepisy art. 23 ust. 1 pkt 5, art. 25 ust. 4 u.o.z.p.d. stanowią, że warunkiem nabycia prawa do opłacania podatku w formie zryczałtowanej lub utraty prawa do opłacania podatku w formie zryczałtowanej jest prowadzenie działalności gospodarczej a nie wpis do ewidencji działalności gospodarczej,
błędną interpretację przepisu art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy poprzez przyjęcie, że domniemanie prawdziwości wpisów i konsekwencje wpisów nieprawdziwych przewidziane w tym przepisie, mogą wywoływać skutki w zakresie obowiązków podatkowych przedsiębiorcy jak też, że przepis ten zwalnia organy podatkowe z obowiązku ustalenia czy działalność wpisana do ewidencji jest faktycznie wykonywana,
błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. 2019, poz. 1495) (bez wskazania przepisu) przez przyjęcie, że wniosek przedsiębiorcy o wpis do ewidencji gospodarczej lub zmianę danych w ewidencji zastępuje lub uchyla obowiązki z zasady określone w Rozporządzeniu Ministra finansów z dnia 27 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzoru informacji o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności (Dz.U.2018.2535) z dnia 31.12.2018 r.
W związku z powyższymi zarzutami podatnik wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał m.in. że od 2015 roku prowadzi działalność gospodarczą w zakresie osobistego świadczenia usług przewozu osób taksówką. Działalność była opodatkowana w formie karty podatkowej na podstawie wniosku i wydanej na jego podstawie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., w której określono wysokość podatku. Z uwagi na znaczący spadek chętnych do zamawiania usług Podatnik zaczął rozważać możliwość zmiany działalności poprzez podjęcie innych rodzajów aktywności gospodarczej. Poinformowany przez punkt informacyjny o obowiązku zgłoszenia zmiany działalności przed jej rozpoczęciem, zgłosił zamiar zmiany w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Bliższe rozpoznanie możliwości zarobkowania, w tym kosztów rozpoczęcia innej działalności, spowodowało zmianę jego oceny możliwości prowadzenia nowej działalności. Podatnik nie rozpoczął nowej działalności i nie naruszył warunków prowadzenia działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej. Nadal świadczy osobiście usługi przewozu taksówką. Po informacji uzyskanej od pracownika Urzędu Skarbowego, że rozpoczęcie dodatkowej działalności spowoduje zmianę formy opodatkowania, skarżący złożył pisemnie informację, że nie rozpoczął żadnej innej działalności.
Jak wynika z treści decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. i decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, oba organy uznały, że wpis do CEIDG jest wystarczający do ustalenia zasad opodatkowania lub ich zmiany. Z niewyjaśnionych w decyzji powodów, oba organy uznały, że sam wpis dodatkowych rodzajów działalności gospodarczej w formie przewidzianej dla celów statystycznych powoduje utratę prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej. Takie stanowisko organów jest błędne. Przepisy dotyczące ewidencjonowania działalności gospodarczej mają charakter pomocniczy i służą do ewidencji działalności gospodarczej a nie mają wpływu na formę opodatkowania lub jej wysokość, ponieważ o wysokości podatków i formie opodatkowania decydują przepisy ustaw podatkowych i rozporządzeń wydanych na ich podstawie.
Organy obu instancji, nie zarzucają ani nie stwierdziły, że skarżący podjął inną działalność niż zgłoszona do urzędu skarbowego w formie przewidzianej w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zgłoszenia zmian i rezygnacji z opodatkowania w formie karty podatkowej na druku PIT -16/PIT-16ZS skarżący nie dokonywał.
Postępowanie w sprawie zmian lub utraty warunków opodatkowania w formie zryczałtowanej nie jest wyłączone z obowiązku stosowania przepisów Ordynacji podatkowej i przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych wskazanych powyżej.
Stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dla realizacji zasady prawdy obiektywnej powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły wyłącznie dowód z wpisu z ewidencji CEIDG, ignorując przepisy Ordynacji podatkowej i przepisy ustawy i nie przeprowadziły jakichkolwiek dowodów w zakresie zaistnienia warunków do nabycia lub utraty prawa do rozliczania podatków w formie karty podatkowej.
Organy nie zauważyły, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.p.d.r. stanowi: [Podatnicy mogący płacić zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej]
1. Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący działalność:
(...)
5. W zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu - w warunkach określonych
Zaś art. 25. [Warunki podlegania opodatkowaniu w formie karty podatkowej]
1. Podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli:(...).
Żaden przepis ustawy "o zryczałtowanym podatku dochodowym" jak i przepisów wykonawczych, nie odwołuje się do wpisów w ewidencji działalności gospodarczej i nie uzależnia formy opodatkowania od wpisu numeru statystycznego PKD.
Organy podatkowe w niniejszej sprawie przyjmując domniemanie prawne zawarte w art. 16 ustawy o CEIDG nie zauważyły, że domniemanie zawarte w tym przepisie może zostać obalone, a sankcje w nim zawarte, nie przewidują sankcji w postaci utraty prawa do płacenia podatków w formie ryczałtu.
Organy podatkowe nie zauważyły, że przepisy "ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym" wyraźnie uzależniają formę opodatkowania od prowadzonej działalności gospodarczej a nie od treści wpisu w ewidencji działalności gospodarczej.
Argument potwierdzający powyższe stanowisko, zawarty jest w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 52 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, które nie przewidują wydania i zmiany decyzji o zastosowaniu lub utracie prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej na podstawie informacji zawartych CIDEG, lecz wymagają złożenia urzędowo określonych wniosków składanych pod rygorem nie zastosowania uproszczonych form opodatkowania.
Organy także pominęły treść art. 39 u.o.z.p.d. ponieważ podatnik nie prowadził działalności gospodarczej innej niż w zgłoszona we wniosku o zastosowanie karty podatkowej. Zgłoszenie do ewidencji nowych rodzajów działalności w istniejącej praktyce w żadnym wypadku nie oznacza rzeczywistego prowadzenia działalności.
Istniejąca powszechnie praktyka wpisywania różnych rodzajów działalności poprzez wskazanie we wniosku do CDIGE lub KRS w żadnym wypadku nie oznacza, że działalność rzeczywiście jest wykonywana, a jak stanowią przepisy art. 23 i 25 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, działalność winna być wykonywana realnie, bo tylko taka działalność rodzi obowiązki podatkowe.
Należy stwierdzić, że oba organy zastąpiły obowiązki w zakresie postępowania podatkowego informacyjnego określone w Ordynacji podatkowej domniemaniami, mimo że do zastosowań domniemań zamiast postępowania dowodowego przepis Ordynacji podatkowej ich nie upoważniał.
Także przepisy ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. O zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. 2019, poz. 1495) nie zmieniły i nie uchyliły przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Dlatego zaskarżone decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. powinny zostać uchylone.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. Zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarżący w 2020 roku naruszył warunki opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej określone przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.), składając w dniach 26 kwietnia 2020 roku i 16 maja 2020 roku wnioski o wpis do CEIDG o rozszerzenie działalności o "transport drogowy towarów" i "wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek bez kierowcy" a następnie, po wezwaniu organu podatkowego do złożenia korekty deklaracji PIT-16A, dokonując w dniu 16 lipca 2020 roku wykreślenia powyższych wpisów w CEIDG.
Podkreślić zatem należy, że z uproszczonej formy opodatkowania w formie karty podatkowej, stanowiącej odstępstwo od ogólnych zasad opodatkowania wynikających z ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie mogą korzystać wszyscy podatnicy, lecz jedynie ci, którzy spełniają warunki sprecyzowane w przepisachart. 23 i 25 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Powyższe przepisy zostały prawidłowo przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Kolejno, w myśl art. 36 ust. 1 omawianej ustawy, podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o zmianach jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, które mają wpływ na wysokość podatku. O zmianach o których mowa w ust. 1, 2 i 4 art. 36 podatnik jest zobowiązany zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej w terminie 7 dni od powstania okoliczności powodujących zmiany (art. 36 ust. 7).
Obowiązki podatnika w przypadku utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej określają przepisy art. 39, zaś art. 40 stanowi, że w przypadku, gdy podatnik nie zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego w terminie, o którym mowa w art. 37 ust. 7, o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym, naczelnik stwierdza wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej, co jest jego obowiązkiem wynikającym z tegoż art. 40.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że podatnik korzystający z opodatkowania na zasadach karty podatkowej we wnioskach do CEIDG z dnia 26 kwietnia 2020 roku i 16 maja 2020 roku rozszerzył przedmiot działalności w stosunku do zgłoszonego przy ubieganiu się o opodatkowanie w formie karty podatkowej (art. 36 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy), przy czym o powyższym nie zawiadomił organu dokumentem PIT-16Z.
Organ po powzięciu informacji o powyższych wnioskach uznał, że podatnik złożył wniosek o zmianę formy opodatkowania, że wpis w CEIDG zastępuje wniosek PIT-16Z, o którym stanowi art. 52 ust. 3 pkt 5 omawianej ustawy (uzasadniając powyższe stanowisko wskazanymi w uzasadnieniu decyzji przepisami ustawy z 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji Dla Przedsiębiorcy). Powyższe skutkowało stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej przy zastosowaniu art. 39 ust. 1, z dniem 26 kwietnia 2020 roku.
Zdaniem Sądu organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni przepisów omawianej ustawy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, że podatnik nie dokonał zawiadomienia dokumentem PIT-16Z i dokonał w dniu 16 lipca 2020 roku wykreślenia rozszerzonej działalności a co za tym idzie nie osiągnął z tego dochodu, należy podnieść, że ta forma opodatkowania - karta podatkowa, nie jest obowiązkiem dla podatnika.
Należy wyjaśnić, że z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej, a więc w sposób uproszczony, mogą korzystać osoby fizyczne na zasadzie odstępstwa od ogólnych zasad opodatkowania, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Z karty podatkowej nie mogą korzystać wszyscy podatnicy, lecz jedynie ci, którzy spełniają ściśle określone warunki, wynikające z przytoczonych wyżej regulacji u.z.p.d.f. Generalnie rzecz ujmując, analizowana forma opodatkowania przeznaczona jest dla osób prowadzących działalność zarobkową w mniejszych rozmiarach, przy czym skorzystanie z niej nie jest obligatoryjne i uzależnione jest od złożenia stosownego wniosku przez samego podatnika. Ta formuła opodatkowania, opierająca się na obowiązku zapłaty zryczałtowanej kwoty podatku, która zależy od rodzaju prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników, jak również od liczby mieszkańców w miejscowości, w której działalność ta jest prowadzona, pozwala podatnikom na zredukowanie do niezbędnego minimum formalności związanych z dokonywaniem rozliczeń podatkowych, w tym zwłaszcza tych dotyczących ustalania podstawy opodatkowania. Z drugiej jednak strony, jeżeli podatnik zdecyduje się na poddanie się tej uproszczonej i niedostępnej dla wszystkich podatników formie opodatkowania, obowiązany jest ściśle stosować się do wymogów, od których uzależnione jest prawo do opodatkowania na zasadach karty podatkowej. Odnosi się to zwłaszcza do niewątpliwie restrykcyjnie uregulowanych obowiązków informacyjnych wobec właściwego organu podatkowego w zakresie zmian stanu faktycznego, które mogą mieć wpływ nie tylko na samą zasadę opodatkowania przy zastosowaniu karty podatkowej, ale także na wysokość stawki takiego opodatkowania. Konsekwencje zaniedbania tych obowiązków są daleko idące, gdyż polegają na utracie prawa do korzystania z tej formy opodatkowania i powstaniu obowiązku płacenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Warto zwrócić uwagę, że jakkolwiek mówimy o restrykcyjnych zasadach nie tylko przyznania, ale również kontynuowania rozliczenia podatkowego w systemie karty podatkowej, to jednak nie można pomijać, że stosowanie tego reżimu jest dla podatnika korzystne. Wobec tego musi on dokładnie zapoznać się z warunkami takiego rozliczania podatku dochodowego i ściśle ich przestrzegać. W przeciwnym razie przechodzi na zasady ogólne opodatkowania, a więc te przewidziane ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wynika z art. 40 ust. 2 pkt 1 u.z.p.d.f.
W świetle powyższych wywodów podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należy za bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) oddalił skargę uznając ja za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło