I SA/Gd 1143/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie NSA Zbigniew Romała /spr./ NSA Ewa Kwarcińska Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. G. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 19 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 2.410,- zł (dwa tysiące czterysta dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1143/03 U z a s a d n i e n i e Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2003 r. stwierdziła niedopuszczalność odwołania wniesionego przez doradcę podatkowego od decyzji Urzędu Skarbowego w S. G. z dnia 3 czerwca 2003 r. określającej "A" Spółce z o.o. w N. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Izba wskazała, że doradca podatkowy złożyła odwołanie, podając że reprezentuje Spółkę "A", jednak nie załączyła pełnomocnictwa. Tym samym odwołanie złożył podmiot nie posiadający legitymacji prawnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Spółka z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. Skoro odwołanie nie spełniało wymogów formalnych, to rzeczą organu było wezwanie do usunięcia braków. Braki, o których mowa w art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) dotyczą również pełnomocnictwa. Wydanie postanowienia bez wezwania o usunięcie braków naruszało art. 228 Ordynacji podatkowej oraz zasady z art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Pełnomocnik strony jest obowiązany wraz z dokonaniem czynności procesowej dołączyć pełnomocnictwa. Skoro tego nie uczynił to należało uznać, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie posiadający legitymacji do jego wniesienia. Brak pełnomocnictwa nie stanowi braku formalnego w rozumieniu art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, ale jest to uchybienie procesowe, które uniemożliwiało wszczęcie postępowania odwoławczego. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Sąd zważył, co następuje: Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że nie ma żadnych podstaw aby doradcę podatkowego, który sporządza odwołanie w imieniu adresata decyzji ("A Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika") traktować jako stronę postępowania podatkowego i prowadzić rozważania odnośnie braku legitymacji doradcy podatkowego do uruchomienia środka zaskarżenia. Przywołany na poparcie tezy Izby Skarbowej wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2001 r. jest zupełnie nieadekwatny do sprawy. Dotyczy on sytuacji, w której jeden ze wspólników Spółki cywilnej usiłował wnieść odwołanie od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, której adresatem był inny wspólnik. Tenże wspólnik nie udzielił pełnomocnictwa do wniesienia odwołania, ale sam takowe w swojej sprawie złożył. Dlatego w tych okolicznościach sprawy NSA słusznie stwierdził, że brak legitymacji do uruchomienia środka zaskarżenia nie może być utożsamiany z wystąpieniem okoliczności wskazanych w art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) łączących się z uchybieniami natury formalnej, a przez to możliwymi do usunięcia. Oczywistym jest, że jedna osoba nigdy nie może we własnym imieniu domagać się uchylenia decyzji w sprawie, w której nie była i nie mogła być stroną postępowania. Natomiast brak pełnomocnictwa jest przecież przeszkodą usuwalną. Odwołanie (art. 222 Ordynacji podatkowej) jest z formalnego punktu widzenia podaniem, a więc powinno spełniać wymogi z art. 168 Ordynacji podatkowej, a jego braki powodują skutki, o których mowa w art. 169 i 170 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powyższa regulacja jest odpowiednikiem art. 64 K.p.a., przeto aktualność zachowuje orzecznictwo z nim związane. W wyroku z dnia 29 marca 1988 r. III ARN 7/88 (OSNC 1990/9/117) Sąd Najwyższy wskazał, że narusza podstawowy obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym jego stadium uznania, że bezskuteczne jest odwołanie złożone w imieniu tej strony bez dołączenia pełnomocnictwa. Wnoszący powinien zostać jedynie wezwany do usunięcia tego braku (art. 64 § 2 K.p.a.). Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1993 r. II SA 1308/98 (K.p.a. z orzecznictwem NSA, SN i TK pod red. R. Hausera. Warszawa 1995 r., str. 156) oraz doktryna (B. Adamiak w Ordynacja Podatkowa, Komentarz 2003 r., Unimex Wrocław 2003 r., str. 590). Tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 228 i 169 § 1 Ordynacji podatkowej był oczywisty, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono w oparciu o art. 209 w zw. z art. 200 ww. ustawy. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonego aktu (art. 152 ww. ustawy) było bezprzedmiotowe.