I SA/Gd 1144/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-14

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktura VAT wystawiona przez podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przez nabywcę w tym samym okresie rozliczeniowym?
Ratio decidendi
Faktura VAT wystawiona przez podmiot, który zarejestrował się jako podatnik VAT w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przez nabywcę w tym samym okresie rozliczeniowym, pod warunkiem, że sprzedawca odprowadził należny podatek VAT. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę jest realizacją neutralności podatku VAT.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. wykazał w deklaracji VAT za styczeń 2001 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy. Urząd Skarbowy zakwestionował prawo do zwrotu, uznając, że zakup konstrukcji hali tenisowej udokumentowany fakturą z 31.01.2001 r. nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku naliczonego, ponieważ istniała również faktura z 28.01.2001 r. (uznana za faks faktury pro forma) oraz sprzedający nie był zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu wystawienia pierwszej faktury. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, określając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Elżbieta Rischka (spr.) NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25.04.2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej 3011,30 (słownie: trzy tysiące jedenaście 30/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 1144/02 U z a s a d n i e n i e W dniu 22 lutego 2001 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego deklaracja podatkowa za styczeń 2001 r., w której p. A. M. prowadzący działalność gospodarczą p.n. Klub Tenisowy "A" w B. wykazał kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 33.642 zł. W związku z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w całości do zwrotu Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę, mającą na celu sprawdzenie prawidłowości złożonego rozliczenia za styczeń 2001 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że skarżący zaewidencjonował, a następnie rozliczył w deklaracji podatkowej podatek naliczony przy zakupie konstrukcji hali tenisowej o wartości netto 139.000 zł, którą zaliczył do środków trwałych. Podatek w wysokości 30.580 zł wynikał z faktury VAT nr 01/01 wystawionej przez Spółkę z o. o. "B" z siedzibą w W. Ustalono, że w rejestrze zakupów skarżący ujął fakturę, przesłaną faxem, o powyższych danych z dnia 28 stycznia 2001 r. Natomiast w dokumentacji posiadał fakturę z dnia 31 stycznia 2001 r. Organ podatkowy uznał, że wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż, w związku z czym faktury te na podstawie § 50 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Jednocześnie Urząd Skarbowy ustalił, że kontrahent skarżącego, tj. Spółka "B", dokonał rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług dopiero w dniu 31 stycznia 2001 r. Tym samym nie był on podatnikiem uprawnionym do wystawiania faktur VAT i również w świetle § 50 ust. 4 pkt la cyt. rozporządzenia wystawiona przez ten podmiot faktura nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Powyższe ustalenia legły u podstaw wydania przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia 14 stycznia 2002 r. Nr [...], którą określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości niższej od wykazanej w deklaracji podatkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wnosząc o jej uchylenie w całości wyjaśnia, że nigdy nie otrzymał dwóch faktur, gdyż dokument z dnia 28 stycznia 2001 r. nie był fakturą dokumentującą sprzedaż, lecz projektem faktury (fakturą pro forma), pozbawionym podpisu odbiorcy, przesłanym faxem w celu sprawdzenia poprawności danych. Jednocześnie podatnik twierdził, że sprzedający nie mógł wystawić faktury z dnia 28 stycznia 2001 r., gdyż to byłoby sprzeczne z zawartą umową (nie zakończono dostawy całości konstrukcji), sprzedający nie był jeszcze zarejestrowanym podatnikiem VAT, jak również wystawienie dwóch faktur byłoby bezsensowne i pozbawione wszelkich motywów. Podkreślono przy tym, że wystawca zarejestrował tylko jedną fakturę nr 01/01 z dnia 31 stycznia 2001 r. Natomiast w ewidencji widniała faktura z datą wystawienia z dnia 28 stycznia 2001 r. na skutek omyłki księgowej. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego oraz wyjaśnień zawartych w odwołaniu decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. Nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję pierwszej instancji w mocy, w pełni podzielając trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia i argumentację w nim zawartą. W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku skarżący wniósł o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego. Zaskarżonym decyzjom zarzuca się naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu § 50 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) w związku z normą art. 9 ust. l oraz art. 32 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) jego błędnej oceny, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi, skarżący ponownie wyjaśnia, że projekt faktury z dnia 28 stycznia 2001 r. otrzymał, gdyż pragnął wiedzieć z jakim kontrahentem ma do czynienia i jaką stawkę podatku VAT zastosuje. Twierdzi ponadto, że brudnopis faktury nie spełniał w żaden sposób wymogów, jakie stawiają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów. Faktyczne wystawienie faktury zdaniem skarżącego nastąpiło w dniu 31 stycznia 2001 r., tj. po uzupełnieniu przez sprzedawcę elementów konstrukcji. Jednocześnie skarżący wyjaśnia, że przed wszczęciem postępowania kontrolnego skorygował zapis dotyczący daty wystawienia faktury sprzedaży, zawarty w ewidencji. Podkreśla również, że w momencie wystawienia faktury z dnia 31 stycznia 2001 r. jej wystawca był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Otóż w rozważanej sprawie organy podatkowe w oparciu o dwie podstawy prawne zakwestionowały prawo skarżącego do obniżenia za m-c styczeń 2001 r. podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury z dnia 31 stycznia 2001 r., Nr 01/01, dokumentującej zakup konstrukcji hali tenisowej. Po pierwsze zdaniem organów jedna czynność sprzedaży została udokumentowana dwiema fakturami (z daty 28 stycznia 2001 r. i 31 stycznia 2001 r.), a po drugie wystawca faktur nie był podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur VAT z datą 31 stycznia 2001 r., skoro dopiero w tym dniu dokonał zgłoszenia VAT-R. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Materiał dowodowy zebrany w sprawie w wyniku kontroli krzyżowej w sposób jednoznaczny wskazuje, iż zakup konstrukcji hali tenisowej udokumentowany został prawidłowo jedną fakturą VAT z dnia 31 stycznia 2001 r. Nr 01/01. Oryginał tej faktury posiadał skarżący, zaś kopia znajdowała się u wystawcy. Wystawca tejże faktury ujął ją w ewidencji sprzedaży za miesiąc styczeń 2001 r., natomiast w deklaracji VAT-7 wykazał i rozliczył podatek należny z tej faktury wynikający. Natomiast znajdujący się w posiadaniu skarżącego faks faktury z dnia 28 stycznia 2001 r. organy podatkowe w sposób całkowicie nieuprawniony oceniły jako fakturę dokumentującą tę samą czynność sprzedaży konstrukcji hali tenisowej. Pomijając już wywody organów odnośnie tego, czy faks faktury z dnia 28 stycznia 2001 r. zawierał wszystkie elementy jakie powinna posiadać faktura (art. 32 ust. 1 cyt/w ustawy o VAT), to przede wszystkim należy stwierdzić, że faks faktury VAT – nie mógł stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, albowiem nie jest to dokument, o którym mowa w art. 19 ust. 3 pkt 1 cyt/w ustawy o VAT. Stosownie bowiem do treści § 50 ust. 1 pkt 3 cyt/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług... podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 51. Z niespornych ustaleń wynika natomiast, że faks faktury z dnia 28 stycznia 2001 r. był w istocie tylko faksem faktury pro-forma. Organy podatkowe stwierdzając, iż w rejestrze zakupu skarżący pod poz. 2 ujął fakturę z dnia 28 stycznia 2001 r. całkowicie pominęły fakt, iż w tymże rejestrze skorygowano powyższy zapis (przed wszczęciem postępowania kontrolnego) poprzez wskazanie, iż z datą 28 stycznia 2001 r. otrzymano faks faktury, natomiast faktura wystawiona została z datą 31 stycznia 2001 r. Reasumując stwierdzić zatem należy, że skoro zakup konstrukcji hali tenisowej udokumentowany został fakturą VAT z dnia 31 stycznia 2001 r. spełniającą wymogi z akt 32 ust. 1 ustawy o VAT, skarżący posiadał oryginał faktury sprzedający jej kopię, mając na względzie wykazanie faktury przez skarżącego w rejestrze zakupu zaś przez sprzedającego w rejestrze sprzedaży i w deklaracji VAT-7 za m-c styczeń 2001 r. skarżący uprawniony był do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tej faktury, stosownie do treści art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy w sposób nieuprawniony stwierdzają również, iż faktura wystawiona w dniu 31 stycznia 2001 r. nie mogła stanowić podstawy do skorzystania z uprawnień jakie daje przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, skoro wystawca tej faktury w tej dacie złożył dopiero zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Należy zwrócić uwagę, iż przywołany przez Izbę przepis art. 9 ust. 1 ustawy o VAT nie przewiduje żadnej sankcji dla podatnika, gdy już w dniu rejestracji wystawi fakturę VAT. Również cyt/w przepis § 36 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług mówi tylko o tym, że zarejestrowani podatnicy, posiadający numer identyfikacji podatkowej obowiązani są wystawiać faktury VAT. W podatku od towarów i usług okres rozliczeniowy – to okres jednego miesiąca. W rozważanej sprawie kontrahent skarżącego zarejestrował się jako podatnik VAT w dniu 31 stycznia 2001 r. a więc w okresie rozliczeniowym, za który obie strony transakcji podatek VAT wykazany w/w fakturze rozliczyły. W deklaracji VAT-7 za m-c styczeń 2001 r. wystawca faktury wykazał i rozliczył podatek należny z faktury z dnia 31 stycznia 2001 r. zatem pozbawienie skarżącego prawa do skorzystania z uprawnień do obniżenia podatku naliczonego z w/w faktury nie znajduje uzasadnienia prawnego a przede wszystkim godziłoby w istotę podatku VAT – jako podatku neutralnego – skoro sprzedawca odprowadził podatek należny uiszczony przez nabywcę – to skarżący jako nabywca uprawniony był do odliczenia tego podatku jako naliczonego za miesiąc styczeń 2001 r. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło