I SA/Gd 1163/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia [...] w L. S. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia [...] w L. S., zwanego dalej "Stowarzyszeniem", w sprawie ze skargi Z. M., zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2011 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy, Sąd podał, iż na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. Stowarzyszenie reprezentowane przez jego prezesa G. S. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie. Jako podstawę wniosku wskazało § 7 pkt 6 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem stowarzyszenia jest "rzecznictwo interesów członków Stowarzyszenia przed organami władzy publicznej i samorządowej". Sąd stwierdził, iż zakres statutowej działalności Stowarzyszenia nie uzasadnia spełnienia przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", a zapis statutu nie może prowadzić do wykorzystania procesowej instytucji uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu jako służącej ominięciu wymogu art. 35 P.p.s.a. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego statutowej działalności. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 827/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wniesione przez Stwarzyszenie na postanowienie sądu pierwszej instancji. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r. Stowarzyszenie zwróciło się po raz kolejny o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania, jako podstawę prawną wniosku wskazując znowelizowany § 7 pkt 6 i 7 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem stowarzyszenia jest "rzecznictwo interesów mieszkańców powiatu, gminy, sołectwa, członków Stowarzyszenia przed organami władzy ustawodawczej, wykonawczej (rządowej i samorządowej) i sądowniczej oraz działania na rzecz ochrony praw człowieka, praw mieszkańców sołectwa, gminy i powiatu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia danej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu uzależnione jest zatem od tego, czy sprawa, w której organizacja społeczna chce uczestniczyć, dotyczy jej statutowej działalności. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. wymaga ponadto wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też te działania mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy indywidualnej sprawy podatkowej – łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. W ocenie Stowarzyszenia, przedmiot sprawy dotyczy zakresu jego statutowej działalności i pogląd ten Stowarzyszenie wywodzi ze znowelizowanego zapisu w swoim statucie, stanowiącym o "rzecznictwie interesów mieszkańców powiatu, gminy, sołectwa, członków Stowarzyszenia" oraz "działaniu na rzecz ochrony praw człowieka, praw mieszkańców sołectwa, gminy i powiatu". W ocenie Sądu takie zapisy nie świadczą jednak o tym, aby poprzez uczestniczenie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym realizowany miał być jakikolwiek cel społeczny, dla którego Stowarzyszenie zostało powołane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii udziału w charakterze uczestnika organizacji społecznych ugruntowany jest pogląd, że zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej (np. postanowienia NSA z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09 oraz z dnia 15 marca 2011 r. II OZ 157/11). Natomiast w takim ujęciu, jak przedstawia to Stowarzyszenie, tego rodzaju zapis w statucie legitymowałby je do występowania w charakterze uczestnika we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych, niezależnie od ich przedmiotu, w których stroną jest członek Stowarzyszenia, co w oczywisty sposób nie odpowiada celowi regulacji zawartej w art. 33 § 2 P.p.s.a. W art. 25 § 4 P.p.s.a., do którego odsyła wspomniany art. 33 § 2 tej ustawy mowa jest o statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów innych osób. Tak więc ta statutowa działalność musi mieć swój zdefiniowany przedmiot, nie polegający wszak jedynie na reprezentowaniu interesów prawnych innych osób. Z tych względów Sąd na mocy art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.