I SA/Gd 1167/99

WyrokWSA w Gdańsku2000-02-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zaniechać poboru zaliczek na podatek dochodowy od emerytury, jeśli podatnik wykaże, że potrzebuje środków na wydatki mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zaniechać poboru zaliczek na podatek dochodowy od emerytury na podstawie argumentów o potrzebie środków na wydatki mieszkaniowe, jeśli podatnik nie udowodni, że pobrane zaliczki są niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy, a poniesione wydatki mieszkaniowe nie podlegają odliczeniu od podatku zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Marceli W. zwrócił się do urzędu skarbowego z prośbą o zaniechanie poboru zaliczek na podatek dochodowy od swojej emerytury, uzasadniając to brakiem środków na wykończenie mieszkania i trudną sytuacją finansową. Urząd skarbowy oraz Izba Skarbowa odmówiły uwzględnienia prośby, wskazując na brak podstaw prawnych i nieprzedstawienie przez podatnika dowodów na poniesienie wydatków podlegających odliczeniu od podatku. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Orzeczono o zwrocie skarżącemu kwoty 178,45 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marcelego W. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 31 maja 1999 r. (...) w przedmiocie zaniechania poboru zaliczek na podatek dochodowy za 1999 r. - oddala skargę. Pismem z dnia 5 stycznia 1999 r. Marceli W. zwrócił się do Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z prośbą o zaniechanie poboru zaliczek na podatek dochodowy od jego emerytury. Prośbę uzasadnił brakiem środków na wykończenie mieszkania o pow. 62 m2, mieszczącego się w połowie budynku typu bliźniak. Wyjaśnił, że budowę rozpoczął w 1997 r., obecny stan zaawansowania robót wynosi 80 procent, bank PKO BP odmówił mu przyznania pożyczki z uwagi na to, że jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest emerytura w wysokości 550 zł. Posiadane środki z trudem wystarczają na bieżącą konserwację obiektu i jego ogrzewanie. Gdyby nie podatki /od nieruchomości i dochodowy/, warunki życia byłyby znośne. Wnioskodawca powołał się ponadto na trudne dzieciństwo i młodość, przypadające na lata wojny, na prześladowanie rodziny przez okupanta niemieckiego oraz trudne warunki egzystencji w latach powojennych. Pierwszy Urząd Skarbowy w G., po sprawdzeniu stanu majątkowego wnioskodawcy, decyzją z dnia 8 lutego 1999 r. (...), odmówił zwolnienia płatnika -Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. z obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. Urząd wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ świadczenia emerytalno-rentowe stanowią źródło przychodu podlegające podatkowi dochodowemu. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/ jedynie Minister Finansów może w drodze rozporządzenia zaniechać w całości lub w części poboru podatków w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników. Do wydania przez organ podatkowy decyzji zwalniającej płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek niezbędne jest przedłożenie dokumentów potwierdzających poniesienie w 1999 r. wydatków na własne cele mieszkaniowe podatnika określone w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponoszenie wydatków na eksploatację budynku nie uzasadnia zaniechania poboru zaliczek, bowiem wydatki tego rodzaju nie uprawniają do ulg podatkowych z tytułu wydatków mieszkaniowych. W odwołaniu Marceli W. zarzucił, że decyzja jest krzywdząca, na wykończenie budynku potrzebuje około 6.000 zł, czyli kwotę odpowiadającą cenie 3 m2 mieszkania w nowym budownictwie. W 1998 r. poczynił wydatki mieszkaniowe na sumę 2.158,85 zł, które rozliczył w zeznaniu. Wydatki te sfinansował m.in. pożyczką od rodziny, której zawarcie udokumentował umową załączoną do odwołania. Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 31 maja 1999 r. (...) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wyjaśniając, że warunkiem wydania decyzji o zaniechaniu poboru zaliczek na podatek jest uprawdopodobnienie, że pobrane zaliczki były niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy /art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b" Ordynacji podatkowej/. Podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe, które podlegają odliczeniu od podatku na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze do NSA Marceli W. wniósł o rozpatrzenie jego prośby o zwolnienie z zaliczek na podatek. Przedstawił historię budowy domu, swoje warunki finansowe, życiorys i podkreślił, że dotychczas nie korzystał z pomocy państwa. Jego zdaniem obywatel po 70-tym roku życia powinien być zwolniony z jakichkolwiek podatków. Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd uprawniony jest w zakresie swojej właściwości do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem. Nie jest zatem władny do merytorycznego załatwienia prośby skarżącego w sprawie odstąpienia od poboru zaliczek na podatek dochodowy od jego emerytury. Jak trafnie wyjaśniła Izba Skarbowa w zaskarżonej decyzji podatek dochodowy od osób fizycznych ma charakter powszechny. Ustawodawca nie zwolnił od niego ani osób w podeszłym wieku, ani osób uzyskujących dochody z emerytury. Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych przez te organy emerytur. Na podstawie art. 22 par. 2 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ urząd skarbowy może - na wniosek podatnika zwolnić płatnika /w tym wypadku ZUS/ z obowiązku pobrania zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrane zaliczki były niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres obliczeniowy. Skarżący nie spełnił wymaganego tym przepisem warunku, to znaczy nie twierdził i nie przedstawiał na tę okoliczność dowodów, że poniósł w 1999 r. wydatki podlegające odliczeniu od dochodu lub od podatku, które zmniejszałyby podatek należny za rok podatkowy. Jego argumentacja zmierzała do wykazania, że pieniądze potrącane mu przez ZUS tytułem zaliczek na podatek dochodowy mogłyby być spożytkowane na jego uzasadnione potrzeby mieszkaniowe. Niestety przepisy podatkowe nie przewidują kredytowania wydatków mieszkaniowych podatnika z zaliczek na podatek. Reasumując organy podatkowe prawidłowo załatwiły wniosek strony, bowiem brak było podstawy prawnej do jego uwzględnienia. W sytuacji gdy zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi, w związku z tym na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł o jej oddaleniu. W związku z tym, iż skarżący uregulował wpis sądowy w wysokości 200 zł, określając wartość przedmiotu sporu na 6.000 zł, która nie odpowiadała sumie zaliczek na podatek za 1999 r. /od której należny był wpis/ Sąd, po wyjaśnieniu na rozprawie jaka była rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia, orzekł o zwrocie skarżącemu kwoty 178,45 zł, bowiem wpis sądowy, który skarżący obowiązany był zapłacić wynosi w niniejszej sprawie 21,55 zł /4 procent od kwoty 538,80 zł/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło